FURSOY, Linux çalıştırabilen 500 MHz RISC-V çekirdeği paylaştı

FURSOY, 14 Kasım'da GitHub üzerinde Linux 6.6.50 sürümünü başlattığı ve 500 MHz hız hedeflediği belirtilen 64 bitlik sıra dışı (out-of-order) RISC-V işlemci tasarımı Fursoy Slice-1'i yayımladı.

GitHub README dosyasına göre proje, 2 yollu süperskalar bir çekirdeği 8 bağımsız bloğun 8'inde de zamanlama kapanışıyla bir araya getiriyor; bu durum açık yonga geliştirme açısından önem taşıyor. Depo, kaydedildiği sırada 42 işleme (commit) sahipti.

README dosyası projeyi, RV64IMAFDV ve çeşitli RISC-V uzantılarını destekleyen “64 bitlik Sıra Dışı Süperskalar RISC-V İşlemcisi” olarak tanımlıyor. Sıra dışı yürütme, işlemcinin hazır komutları takılmış önceki komutlardan önce yürütebileceği anlamına geliyor; süperskalar ise bir döngüde birden fazla komutu işleyebileceğini ifade ediyor.

README belgesinde fursoy_s1_core ve fursoy_s1_soc olarak listelenen Fursoy Slice-1'in SystemVerilog ile yazıldığı ve Sv39 talebe bağlı sayfalama içerdiği aktarıldı. Sv39, sanal adresleri sayfa tabloları aracılığıyla fiziksel belleğe eşleyen bir RISC-V sanal bellek modudur.

README dosyasına göre tasarımın mikro mimarisinde 2 yollu getirme, kod çözme, yazmaç yeniden adlandırma ve sıra içi tamamlama yer alıyor. Tasarım ayrıca 128 girişli bir yeniden sıralama tamponu, 160 girişli bir fiziksel tamsayı yazmaç dosyası, 8 dal kontrol noktası, 32 girişli tamsayı ve bellek dağıtım kuyrukları, bir kayan nokta dağıtım kuyruğu ve 8 girişli bir vektör dağıtım kuyruğu listeliyor.

Bellek alt sistemi, çekirdeğin geleneksel bir işletim sistemi yığınını başlatabileceği iddiasının temelini oluşturuyor. README; CLINT, PLIC ve 16550 UART platform cihazlarının yanı sıra 64 girişli komut ve veri çeviri arabelleği (TLB), 16 KiB komut ve veri önbelleği, paylaşılan donanımsal sayfa tablosu gezgini ve 256 MiB DRAM arayüzü listeliyor.

Fiziksel sentez için FURSOY, 1,10 volt ve 25C tipik koşullarda NangateOpenCellLibrary 45nm üzerinde Yosys 0.33, sv2v v0.0.13 ve OpenSTA 3.1.0 kullanarak 8 temel işlevsel bloğu değerlendirdiğini bildirdi. README belgesinde, 8 bloğun tamamının 0,00 nanosaniyelik toplam negatif esneme payı ile 500 MHz'e denk gelen 2,000 nanosaniyelik saat periyodunu karşıladığı belirtildi.

Listelenen en büyük bağımsız bloklar, 50.417 hücre ve 99,83 kGE ile veri çeviri arabelleği ve 36.238 hücre ile 77,12 kGE büyüklüğündeki komut çeviri arabelleği oldu. README, 8 bağımsız blok genelinde toplam 111.019 hücre, 14.836 flip-flop ve 219,43 kGE listeliyor.

İşletim sistemi açılışı sonucu ticari bir silikon duyurusu değil, bir simülasyon iddiası niteliğinde. README belgesinde, Milestone 9 aşamasında Linux 6.6.50'nin Verilator içinde 89.861.075 simüle edilmiş döngü boyunca çalıştırıldığı ve 0 çekirdek çökmesi (kernel panic), 0 oops, 0 erişim hatası ve 0 CPI koruma hatasıyla 76.236.390 komutun tamamlandığı kaydedildi.

Projenin belirttiği uyarı önem taşıyor: README dosyasında, tam SoC yerleşim ve yönlendirmesi ile SRAM makro derlemesinin henüz yürütülmediği ifade edildi. Bu durum, yayımlanan zamanlama verilerinin tamamlanmış bir yonga uygulamasını değil, seçilmiş bağımsız blokları kapsadığı anlamına geliyor.

14 Kasım'da yayımlanan Hacker News girdisinde 5 puan ve 0 yorum yer aldı. GitHub deposunda 1 dal ve 0 etiket bulunurken, 14 Kasım tarihli en son işlemenin dahili planlama kalıntılarını kaldırma ve herkese açık yapıyı sonlandırma olarak tanımlandığı görüldü.

Kaynak: GitHub deposu README dosyası ve Hacker News girdisi, 14 Kasım 2026