Kızıldeniz’in kapısı Husilere açıldı: Suudi destekli ordu sahada tutunamadı

Güney Silahlı Kuvvetleri, Babülmendep çevresinden çekileceğini açıklayarak Aden ve yakınındaki vilayetlerin savunmasına öncelik vereceğini bildirdi.

Yemen'in uluslararası alanda tanınan yönetimi adına güneyde faaliyet gösteren kuvvetlerin açıklaması, kıyıdaki askeri düzenin değiştirileceğini ortaya koyuyor. Hükümetin merkezinin bulunduğu Aden'i koruma hedefi, Kızıldeniz girişindeki mevzilerden birlik kaydırılmasının açıklanan gerekçesini oluşturuyor.

Pazar günü yayımlanan açıklama, Taiz'in batısında yer alan Zubab Havalimanı ile Babülmendep'teki askerlerin başka noktalara aktarılmasını kapsıyor. Ancak duyuru, çekilmenin tamamlandığını göstermiyor; birliklerin hangi takvimle ve ne büyüklükte bir kuvvetle taşınacağı açıklanmıyor.

Aden savunması birliklerin yönünü değiştiriyor

Güney Silahlı Kuvvetleri, kararın gerekçelerini Aden'in güvenliği, çevredeki vilayetlerin korunması ve savunma mevzilerinin takviyesi olarak sıraladı. Açıklamada Husi saldırılarına karşı koyma amacı öne çıkarılırken, kıyıdaki askeri varlığın yeniden düzenlenmesi bu savunma önceliğiyle ilişkilendirildi.

Bu gerekçe, hükümet tarafının kuvvetlerini nasıl kullanmak istediğini anlatıyor; yeni düzenin sahada ne sonuç vereceğini ise tek başına ortaya koymuyor. Aden çevresine aktarılacak birliklerin savunmaya katkısı ile ayrıldıkları mevzilerin güvenliği, kararın değerlendirilmesinde birbirinden ayrı iki başlık oluşturuyor.

Karara ilişkin olarak Husilerden veya hükümetin dış destekçileri arasında bulunan Suudi Arabistan'dan henüz bir değerlendirme aktarılmadı. Dolayısıyla duyuru, taraflar arasında üzerinde anlaşılmış bir düzenleme değil, hükümet adına savaşan kuvvetlerin açıkladığı askeri tercih olarak ele alınmalı.

Çekilme ilanı ile sahadaki kontrol değişikliği de aynı gelişme değil. Birliklerin ayrılacağının açıklanması, söz konusu noktaların Husilere geçtiğini ya da geçeceğini doğrulamıyor; bunun için mevzilerin fiili durumuna ilişkin ayrıca bilgi gerekiyor.

Babülmendep güzergâhında güvenlik dengesi

Babülmendep, Aden Körfezi ile Kızıldeniz arasındaki deniz bağlantısını sağlıyor. Süveyş Kanalı üzerinden işleyen Asya–Avrupa taşımacılığının bu geçitten yararlanması, kıyıdaki askeri gelişmeleri Yemen'in iç güvenliğinin ötesinde ticaret açısından da ilgili hale getiriyor.

Bununla birlikte, karada ilan edilen bir çekilme ile ticari gemilerin geçiş koşulları birbirine eşitlenemez. Açıklama, boğazın kapatıldığını, gemi hareketlerinin durduğunu veya deniz taşımacılığında yeni bir kısıtlama getirildiğini bildirmiyor.

Eğer kuvvetlerin taşınması Aden'in savunmasını güçlendirirken kıyıdaki güvenliği de korursa, hükümet açısından iki ayrı alandaki askeri ihtiyaçları dengeleme olanağı doğabilir. Böyle bir durumda çekilme, tek başına uluslararası taşımacılık için yeni bir kesinti anlamına gelmez.

Buna karşılık, ayrılan birliklerin bıraktığı alanlarda çatışmalar genişler ve gemi geçişleri etkilenirse, ticaret üzerindeki sonuçlar farklılaşabilir. Taşımacılık şirketlerinin güzergâh tercihleri üzerinden teslimat sürelerine ve maliyetlere uzanabilecek bu senaryo, denizde fiilen yaşanacak gelişmelere bağlıdır; mevcut duyuru böyle bir sonucun gerçekleştiğini göstermiyor.

Taiz çevresinde güvenlik ve tutuklular

Yeniden konuşlandırma kapsamındaki Zubab'ın Taiz'in batısında bulunması, kararın bu vilayetin kıyı kesimindeki askeri düzenle doğrudan bağlantısını gösteriyor. Ancak birliklerin yer değiştirmesine ilişkin açıklama, Taiz kentindeki sivillerin hareket imkânı veya yardım erişimi hakkında bir güvence içermiyor.

Ayrı bir gelişmede, Uluslararası Kızılhaç Komitesi pazar günkü açıklamasında Husilerin 600 kişiyi tutukluluktan çıkardığını bildirdi. Bu sayı belirli bir tahliye işlemini anlatıyor; toplam tutuklu sayısı verilmediğinden, işlemin bütün tutuklular içindeki payı hesaplanamıyor.

Aden'e yönelik savunma düzenlemesinin kapsamını, çekilmenin tamamlanması ve ayrılan birliklerin görev yerlerinin netleşmesi ortaya koyacak. Kıyıdaki mevzilerin durumu ile Babülmendep'ten deniz geçişlerinin güvenliği, kararın askeri ve ticari sonuçlarını ayırt etmek açısından belirleyici olacak.