5 makine 8 saat boyunca çalıştı: Eski bakandan 20 milyon dolarlık kayıtdışı servet

Macaristan’da yetkililer, Miklos Sesztak’a yönelik yolsuzluk soruşturmasında 20 milyon dolar değerinde nakde el konulduğunu bildirdi.

Viktor Orban hükümetinde bakanlık yapan Sesztak, kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmiyor. Dosyada, kamu alımları ve inşaat işleri üzerinden alındığı öne sürülen rüşvet ile yasa dışı komisyonların toplamının 37 milyon doları aştığı iddia ediliyor.

Aramalar Budapeşte dışındaki kentlere uzandı

Yetkililerin aktardığı bilgilere göre operasyon, Budapeşte ile birlikte üç başka kentte yürütüldü. Nakit paralar yalnızca konutlarda değil, tarımsal amaçlı kullanılan yapılarda, depolarda ve ormanda toprağın altında bulundu; ayrıca gözlerden uzak bir noktadaki kasada da para tespit edildi.

Maliye Bakanı Andras Karman’ın açıklamasına göre sayım için Macaristan Devlet Hazinesi bünyesinden 12 personel görevlendirildi. Beş makinenin kullanıldığı işlem sekiz saat devam etti; sayılan banknotlar arasında dolar ve euro ile Macar forinti bulunuyordu.

Yetkililer, nakdin daha sonra Macaristan Devlet Hazinesi adına açılmış bir hesaba aktarıldığını belirtti. Ancak paranın hangi bölümünün hangi işlemle ilişkilendirildiği, bulunduğu yerlerin mülkiyeti ve toplam dolar karşılığının hesaplanmasında kullanılan kur açıklanan bilgiler arasında yer almıyor.

Sesztak dosyasında otobüs ve inşaat alımları

Sesztak, 2014 ile 2018 yılları arasında Ulusal Kalkınma Bakanlığı görevini yürüttü. Hakkındaki suçlamaların bir bölümü, devletin ulaşım işletmeleri için yapılan kullanılmış otobüs alımlarında bedellerin piyasa seviyesini aştığı iddiasına dayanıyor.

Dosyanın diğer ayağını kamunun inşaat işleriyle bağlantılı olduğu ileri sürülen ödemeler oluşturuyor. Sesztak’ın 37 milyon doları aşan rüşvet ve yasa dışı komisyon aldığı iddiası bu iki faaliyet alanıyla ilişkilendiriliyor; ancak sözleşmelerin tarihleri, taraf şirketler ve tek tek ödeme tutarları belirtilmiyor.

Bu nedenle ele geçirilen 20 milyon dolarlık nakit ile suçlamalarda geçen toplam tutarı aynı kalem olarak değerlendirmek mümkün değil. Açıklanan rakamlar farklı şeyleri anlatıyor: biri aramalarda bulunan paranın bildirilen değeri, diğeri ise Sesztak’a yöneltilen mali suçlamaların kapsamı.

Sesztak’ın suçlamaları reddetmesi, dosyadaki temel uyuşmazlığı oluşturuyor. Bununla birlikte savunmasının ayrıntıları, soruşturmanın adli aşaması ve iddialar hakkında verilmiş bir mahkeme kararı sunulan bilgilerde bulunmuyor; dolayısıyla el koyma işlemi, suçlamaların kanıtlandığı şeklinde aktarılamaz.

Magyar hükümeti varlıkların iadesini hedefliyor

Başbakan Peter Magyar, bulunan nakdi kendi hükümetinin önceki yönetimle bağlantılı yolsuzluk iddialarına yönelik mücadelesinde bir başarı olarak sundu. Magyar’ın siyasi değerlendirmesi, paranın kaynağına veya Sesztak’ın sorumluluğuna ilişkin bağımsız bir adli tespit niteliği taşımıyor.

Magyar, nisan ayındaki seçimde Orban karşısında kazanarak onun 16 yıl süren yönetimini sona erdirdi. Göreve gelmesinin ardından “Araf Operasyonu” adıyla bir girişim başlattı; önceki dönemde yolsuzluk yoluyla edinildiği iddia edilen varlıkların geri alınması amacıyla Ulusal Varlıkların Telafisi ve Koruması Ofisi de oluşturuldu.

Yeni hükümetin açıkladığı hedef, soruşturmaların yanında söz konusu varlıkların kamuya geri kazandırılmasını da içeriyor. Sesztak dosyasında nakdin Hazine hesabına aktarılması bu hedef açısından hükümetin öne çıkardığı somut işlem olurken, paranın hukuki statüsüne ilişkin ayrıntılar henüz belirtilmiş değil.

Dosyanın ilerleyişinde belirleyici ayrım, nakdin bulunması ile suçlamalara konu kamu işlemleri arasında kurulacak bağlantı olacak. Eğer iddialar adli süreçte doğrulanırsa otobüs alımları ve inşaat sözleşmelerinin ayrıntıları da önem kazanacak; aksi durumda el koyma işlemi tek başına Sesztak’ın sorumluluğunu ortaya koymayacak.