Şimşek’ten fon vurgunu eleştirilerine yanıt: Sanki her şey kaybolmuş gibi anlatılıyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon tasfiyesi kapsamında 444.987 yatırımcıya toplam 161 milyar lira ödeme yapıldığını bildirdi.

Şimşek’in televizyonda paylaştığı verilere göre, kapsamdaki yaklaşık 456 bin yatırımcıdan 371.021’i net yatırım tutarının bütününü geri aldı. Ödeme yapılan yatırımcı sayısı ile yatırdığı tutarın tamamını alanların sayısı arasındaki ayrım, sürecin kalan bölümünü değerlendirmek açısından önem taşıyor.

Bakan, tasfiye kapsamındaki 131 fondan 119’unda ödeme gerçekleştirildiğini söyledi. Ancak bir fonda ödeme yapılmış olması, o fondaki bütün hak sahiplerinin alacaklarının tamamen karşılandığı anlamına gelmiyor; Şimşek’in açıkladığı veriler de ödeme yapılanlarla tam iade alanları ayrı kategorilerde sunuyor.

Olağan tasfiyede üç fon bekliyor

Şimşek’in anlatımına göre süreç, 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketinin fonlarının tasfiyeye alınmasıyla başladı. Şirketlerin dördü olağan, diğer üçü ise olağanüstü tasfiye yoluna dahil edildi; bu ayrımın fonların yapıları değerlendirilerek belirlendiğini ifade etti.

Olağan tasfiye grubundaki 97 fondan 94’ünde toplam 68 milyar liralık ödeme yapıldığını belirten Şimşek, bu ödemelerin 55.821 kişiye ulaştığını bildirdi. Bu grupta işlemleri henüz bitmeyen üç küçük kapalı fonda ise toplam 37 kişinin bulunduğunu söyledi.

Şimşek, olağan tasfiye ayağının tamamlanma düzeyini yüzde 99,9 olarak açıkladı. Para piyasası fonlarındaki yatırımcılara, yatırdıkları parayla birlikte bunun getirisinin de ödendiğini belirtti; bu açıklamasını bütün fon türleri için genellemedi.

Olağanüstü tasfiye tarafında ise açıklamasında esas aldığı cuma günü itibarıyla 25 fonda 415.955 kişiye toplam 93 milyar lira aktarıldığını söyledi. Böylece toplam ödemenin 68 milyar liralık bölümü olağan, 93 milyar liralık bölümü olağanüstü tasfiye işlemlerinden oluştu.

Ödeme sırasını nakit oluşumu belirliyor

Bakan, ödemelerde bütçe kaynağına başvurulmadığını vurgulayarak sürecin şeffaflık, etkinlik ve adalet ilkeleriyle yürütüldüğünü savundu. Tasfiye çalışmalarında İş Bankası ve Ziraat Bankası’na görev verildiğini de aktardı.

Şimşek’e göre TMSF bünyesindeki iade ve geri kazanım hesaplarında biriken tutar 35,6 milyar liraya ulaştı. Bunun çoğunun cuma günü itibarıyla fonlara geçirilerek yatırımcılara ödendiğini, 2,6 milyar liranın ise nakit olarak hesaplarda bulunduğunu söyledi.

Bakanın açıklaması, sonraki ödemeler açısından nakit oluşumunu belirleyici unsur olarak gösteriyor. Şimşek, tahsil edilen kaynaklar kullanılabilir hale geldikçe hak sahiplerine aktarım yapıldığını belirtti; kalan alacakların tümünün kapanacağı bir tarih vermedi.

Ödeme düzeninin yasal çerçevesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin oluşturduğunu, uygulama kararlarını ise Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) aldığını söyleyen Şimşek, önceliğin 1 milyon liraya kadar olan ödemelerde bulunduğunu aktardı. Bu eşiğe ulaşan veya üzerindeki ödemelerin de kaynak oluşmasına bağlı olarak sürdürüleceğini ifade etti.

Bu nedenle daha yüksek tutarda alacağı bulunan yatırımcılar açısından ödeme önceliği ile ödemenin tamamlanacağı zaman birbirinden ayrı konular. Şimşek’in açıklaması öncelik sırasını tarif ediyor, ancak kalan yükümlülüklerin toplam büyüklüğünü veya yatırımcı bazında ödeme takvimini ortaya koymuyor.

SPK incelemelerinde ay sonu hedefi

Şimşek, fonlarla bağlantılı olduğunu belirttiği hisse işlemlerine yönelik geçmişe dönük incelemelerin de hızlandırıldığını söyledi. Kurulun kapasitesini desteklemek amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinden 25 vergi müfettişinin SPK’ya aktarıldığını bildirdi.

Bakan, incelemelerin önemli bölümünün açıklamayı yaptığı ayın sonuna kadar bitirilmesinin hedeflendiğini belirtti. Piyasayı bozucu işlemlere veya manipülasyona karıştığı değerlendirilen kişiler hakkında suç duyuruları yapıldığını, haksız kazanç sağladığı belirlenenlerden iade istendiğini aktardı; bu değerlendirmeler kesinleşmiş mahkeme kararları olarak sunulmadı.

Sürecin kalan bölümünde iki ayrı gelişme önem taşıyor: geri kazanım hesaplarına girecek yeni kaynaklar ve SPK incelemelerinin sonuçları. Şimşek’in tarif ettiği mekanizma işler ve yeni nakit oluşursa ödemeler sürdürülebilecek; açıklanan bilgiler ise bütün yatırımcılar için kesin bir kapanış tarihi vermeye yetmiyor.