Fransa'da dev 'maaş' protestosu: 206 bin kişi sokağa indi, 40 gözaltı

Fransa protestoları, 206 bin kişinin katıldığı kamu maaşı ve hizmet bütçesi eylemleriyle 2027 bütçesi öncesi hükümeti sıkıştırdı.

İçişleri Bakanlığı katılımı 206 bin kişi olarak açıklarken, sendikalar sayının 300 bini geçtiğini bildirdi. Kamu sektörü sendikalarının çağrısıyla 170’ten fazla noktada düzenlenen gösteriler, Paris’te Cumhuriyet Meydanı’ndan Nation Meydanı’na uzanan yürüyüşle öne çıktı.

206 bin kişilik bütçe baskısı

Eylemlerin zamanlaması, hükümetin 2027 bütçesini açıklamasına günler kala kamu harcaması tartışmasını yeniden öne taşıdı. Maaş artışı, eksik kadroların tamamlanması ve kamu hizmetlerine ayrılan kaynağın yükseltilmesi, meydanlardaki ortak talepler oldu.

Hükümet, kamu çalışanlarının maaş hesabında kullanılan temel değeri 2027’de artırmayı planlamıyor. Bu değer 2022’de 3,5%, 2023’te 1,5% yükseltilmiş, Temmuz 2023’ten bu yana genel bir zam yapılmamıştı.

Başbakan Sebastien Lecornu hükümeti, bütçe açığını daraltma hedefiyle 2027 bütçesinde 54 milyar euroluk tasarruf arıyor. Temel değerin sabit tutulmasıyla yaklaşık 2 milyar euro tasarruf sağlanması hedefleniyor.

Maaşlar grevin merkezinde

CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, kamu çalışanlarının kriz dönemlerindeki rolünü öne çıkararak hükümetin bütçe çizgisine karşı çıktı. Binet, "Bu yaz ön safta kim vardı? Milyarderler, büyük patronlar ya da hissedarlar değildi. Kamu çalışanları ve emekçilerdi. Peki onlara nasıl teşekkür ediliyor? Maaşları düşürülerek mi? Öfke çok büyük" dedi.

Sahadaki tepkiler ücret kaybı ve çalışma koşullarında yoğunlaştı. Paris’teki gösteriye katılan bir sağlık çalışanı, "Biz mali bir ayarlama kalemi değiliz" derken, Marsilya’da 26 yıldır kamu sektöründe çalışan ve aylık 1.700 euro kazandığını söyleyen bir belediye çalışanı bu düzeyi "Bu utanç verici" sözleriyle eleştirdi.

Kamu Hesapları Bakanlığına göre greve katılım merkezi devlet kurumlarında 9,64%, yerel yönetimlerde 5,68%, kamu hastanelerinde 4,5% oldu. Kamu Hesapları Bakanı David Amiel, düşük ücretli çalışanlara yönelik seçeneklerin incelendiğini belirterek, "Çok sayıda kamu çalışanının yaşadığı güçlükleri duymamız gerekiyor" dedi.

İtfaiyecilerin 21 bin kadro talebi

Paris’teki yürüyüşe farklı bölgelerden gelen binlerce itfaiyeci de katıldı. İtfaiyeci sendikaları, personel sayısının artırılmasını, araç ve ekipmanın yenilenmesini, mesleki sağlık risklerinin daha iyi tanınmasını ve teşkilatlara kalıcı finansman sağlanmasını istiyor.

İtfaiyecileri temsil eden dokuz sendikadan sekizi, 8 Eylül-20 Ekim dönemi için grev bildirimi yaptı. Sendikalar, 2025 tarihli resmi rapora dayanarak ülke genelinde en az 21 bin yeni profesyonel itfaiyeci alınmasını talep ediyor; acil müdahale ve kurtarma hizmetleri ise grev sırasında sürüyor.

Yangın sezonu, personel tartışmasını daha görünür hale getirdi. Fransa’da 2026 yazında yaklaşık 100 bin hektar alan yanarken, bu büyüklük son 20 yıl ortalamasının yaklaşık beş katına ulaştı.

İtfaiyecilerin toplam müdahale sayısı 2002’den bu yana 30%’dan fazla arttı. Kişilere yönelik acil yardım görevlerinin toplam müdahaleler içindeki payı aynı dönemde yüzde 59’dan yüzde 87’ye yükseldi; sendikalar bu kaymanın sağlık sistemindeki personel açığıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.

UNSA İtfaiyeciler Başkanı David Saquet, "Artık cevaplara ihtiyacımız var. Sahada acı çeken, kendisini kötü hisseden ve anlaşılmadığını düşünen kadınlar ve erkekler var" dedi. İçişleri Bakanı Laurent Nunez ise sendikalarla görüşmenin ardından, "Tespitler konusunda hemfikiriz. Bize iletilen güçlüklerin hiçbirini görmezden gelmiyoruz" açıklamasını yaptı.

338 lisede kapı eylemi

Kamu çalışanlarıyla aynı gün liselerde de hareketlilik yaşandı. Eğitim Bakanlığının son bilançosuna göre 338 lise protestolardan etkilendi; bazı okullarda girişler kapatıldı, çıkan olaylarda 10 kişi yaralandı ve 40 kişi gözaltına alındı.

Öğrenciler öğretmen ve diğer personel eksikliğini, kalabalık sınıfları ve okullara ayrılan kaynağı protesto etti. Paris’teki Hélne-Boucher Lisesi son sınıf öğrencisi Mael Breton, "Özellikle okulumuzda ve genel olarak milli eğitim sisteminde ciddi bir kaynak eksikliği var" dedi.

Lille’de bir lisenin önündeki çöp konteynerleri ateşe verildi, Paris yakınlarındaki Saint-Denis’de polis müdahalesi ve gözaltılar yaşandı. Başbakan Lecornu, liselerdeki sorunların dinlenmesi gerektiğini ancak şiddetin açık biçimde kınanması gerektiğini söyledi.

2 Ekim masası belirleyici

Hükümetin 2 Ekim’de sendikalara düşük ücretliler ve kariyer ilerlemesine dönük hedefli tedbirler sunması bekleniyor. Eğitim Bakanı Edouard Geffray, bazı öğrenci taleplerini "tamamen meşru" olarak nitelendirirken, öğrenci eylemleri ile şiddete karışan grupların ayrıştırılması gerektiğini belirtti.

Eğer hedefli paket sendikaların ücret ve kadro taleplerinin bir bölümünü karşılar ise 2027 bütçesindeki tasarruf çizgisi daha az hizmet aksamasıyla korunabilir. Eğer görüşmeler sonuç vermezse, yeni grevler kamu hastaneleri, okullar, yerel hizmetler ve sivil güvenlikte daha uzun süreli kesinti riskini artıracak.