Ekonomi Bakanı Şimşek emekliler için tarih verdi

Şimşek, fon bağlantılı 401 milyar liralık işlemin 306 milyarının fonlar ve ilgili şirketler arasındaki hareketlerden oluştuğunu söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu dağılıma dayanarak toplam tutarın yaklaşık dörtte üçünün yatırımcıların çektiği para olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Bakan, tasfiye kapsamına alınan 93 fon için Hazine tarafından ödeme yapılmadığını, sürecin fonların varlıklarıyla yürütüldüğünü de bildirdi.

Fon hareketleri ve sorumluluk incelemesi

Şimşek'in verdiği döküm, işlem hacmi ile yatırımcı çıkışlarının birbirinden ayrılması gerektiğine işaret ediyor. Ancak bu ayrım, işlemlerin hukuka uygunluğu konusunda tek başına bir sonuç oluşturmuyor; Bakan, fonların kuruluşundan tasfiyenin tamamlanmasına uzanan dönemdeki bütün hareketlerin araştırıldığını söyledi.

İncelemenin bir ayağı, yatırımcı çıkışlarında kamuya açık olmayan bilgilerin kullanılıp kullanılmadığı. Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) bu ihtimali araştırdığını ve böyle bir durum saptanırsa sorumlular için savcılığa başvurulacağını belirtti.

Bakan, SPK'da geçmişte daire başkanlığı yapan kişiler hakkında soruşturma açıldığını, önceki başkan için de soruşturma izninin çıktığını açıkladı. Gerekli yazışmaların karşılığının verilmediğini ileri süren Şimşek, ihmal veya suistimal saptanan kişilerin sorumlu tutulacağını söyledi.

Bu açıklamalar, adli süreçlerin başlatılmasına ilişkin Bakan'ın aktardığı bilgileri içeriyor; herhangi bir kişinin suçluluğuna ilişkin kesinleşmiş karar ortaya koymuyor. Şimşek, savcılığın ve ilgili kurumların iddiaları araştırdığını bildirdi.

Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun (MASAK) rolünü anlatan Şimşek, kurumun para transferlerini önceden onaylama yetkisi bulunmadığını söyledi. Bankaların ve aracı kurumların şüpheli hareketleri bildirmekle yükümlü olduğunu, fonlar için tasfiye kararı çıkınca MASAK'ın kendiliğinden işlem erteleme sürecini başlattığını belirtti.

Şimşek ayrıca yatırımcılara yapılan ara ödemelerde stopaj kesintisi uygulandığı iddiasını reddetti. İşlem listelerinin yayımlanması kararında yetkisi olmadığını söyleyen Bakan, kendi tercihinin açıklanmaları yönünde olduğunu ifade etti.

Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) kayıtlarına güven duyduğunu belirten Şimşek, yönetim kurulu üyeliği tartışmasına da yanıt verdi. Dokuz kişilik kurulda yer alan Emre Tezmen'in Takasbank tarafından aday gösterildiğini ve 6 Haziran 2024 tarihindeki seçimden bu yana bu kurumu temsil ettiğini söyledi.

Emekli aylıklarında ortak kapsam, farklı artış

Emekli aylıklarına ilişkin hazırlıkta ise kapsam ile artışın dağılımı ayrı başlıklar olarak ele alınıyor. Şimşek, mevcut değerlendirmelerde bütün emeklilerin düzenlemeye dahil edilmesinin öngörüldüğünü, ancak artışın kişinin yaşı ve prim ödediği günlere göre farklılaşması üzerinde çalışıldığını belirtti.

Bakan'ın açıklamasına göre seyyanen artış seçeneğinde de aynı ölçütlerin dikkate alınması düşünülüyor. Dolayısıyla herkesi kapsayan bir düzenleme, her emekliye eşit tutarda zam yapılacağı anlamına gelmiyor; henüz kesinleşmiş bir miktar bulunmuyor.

Çalışmanın başka bakanlıkların görev alanlarına da girdiğini belirten Şimşek, hazırlığın büyük olasılıkla aralıkta bitirilerek bütçe müzakerelerinin ardından Meclis'e sunulacağını söyledi. Açıklamanın tarihi ve takvimde kastedilen yıl belirtilmediğinden, bu beklenti kesin bir yasama tarihi olarak değerlendirilemiyor.

Emeklilere yönelik sorumlulukları ekonomik yük olarak gördüğü eleştirisini reddeden Şimşek, satın alma gücündeki kaybın temel nedenini enflasyon olarak tanımladı. Bakan'a göre fiyat artışları yavaşladığında aylıklardaki zamların etkisi daha belirgin olacak.

Borç ödemelerinde vade ve faiz arayışı

Borç yapılandırması konusunda Şimşek, başvuran 705 bin borçludan 36,5 milyar lira toplandığını, ayrıca 52,3 milyar liralık borcun taksitlere bağlandığını açıkladı. Tahsil edilen tutar ile ödeme planına alınan borç, açıklamada ayrı kalemler olarak yer aldı.

Bakan, üst sınırı 72 ay olan ödeme kolaylığı ve faiz indirimi sağlandığını, buna rağmen koşulların yeterli bulunmadığını belirtti. Esnaf için daha elverişli seçeneklerin değerlendirilebileceğini söyledi; ancak vergisini düzenli ödeyenleri gözetmek gerektiğini vurgulayarak vergi affına ilkesel itirazını korudu.

Açıklamalar, borçlarda yeni koşulların veya emekli aylıklarında kesin bir artışın yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Emekliler açısından tutar ve dağılımın belirlenmesi, borçlular açısından yeni ödeme koşullarının netleşmesi, fon yatırımcıları açısından ise incelemelerin bulguları ve tasfiye ödemeleri belirleyici başlıklar olarak duruyor.