Demirtaş’tan ‘çözüm süreci’ çıkışı

Selahattin Demirtaş, çözüm süreci için PKK'ya silahsızlanmayı hızlandırma çağrısı yaptı; devletin hukuki güvence sorumluluğunu vurguladı.

HDP'nin önceki eş genel başkanı Demirtaş, 3 Kasım 2026 tarihli açıklamasında devletin ve örgütün yükümlülüklerini ayrı başlıklarda ele aldı. Demokratik haklar alanındaki düzenlemelerle silah bırakma yönündeki ilerlemenin birbirini desteklemesi gerektiğini, ancak taraflardan birinin sorumluluğunun diğerine devredilemeyeceğini savundu.

Demirtaş, “Birlikte Kazanmak” başlığını taşıyan metinde öncelikli talebini Abdullah Öcalan'ın süreçteki işlevine bağladı. Öcalan'ın hangi statüde hareket edeceğinin ve hangi olanaklardan yararlanacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi; bu konudaki gecikmenin sürecin istikrarını zorlaştıracağını ileri sürdü.

Demirtaş devlet ve PKK'nın yükümlülüklerini ayırdı

Açıklamada devlete yönelik beklentiler, demokratikleşme, hakların korunması ve özgürlük alanının genişletilmesi etrafında sıralandı. PKK açısından ise silah bırakma yönünde daha hızlı ilerleme talep edildi. Demirtaş, bu iki başlığın ayrı sorumluluklar olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

Demirtaş'ın vurguladığı ayrım, açıklamadaki şu cümlede yer aldı: “Devletin demokratikleşme, hukuki güvenceleri oluşturma ve özgürlüklerin önünü açma sorumluluğu ile örgütün silahsızlanmayı ilerletme sorumluluğu birbirinin yerine geçemez.” Böylece her aktörün, kendi yetkileri ve olanakları doğrultusunda katkı sunması gerektiğini ifade etti.

PKK'nın daha kararlı davranmasının diğer tarafların girişimlerini kolaylaştırabileceğini de savunan Demirtaş, hiçbir aktör adına konuşmadığını belirtti. Bununla birlikte, sorunların aşılması için herkesin mevcut tutumunu gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Bu çağrıyı yalnızca örgüte değil, süreçte sorumluluk taşıyan bütün taraflara yöneltti.

Öcalan için iletişim olanakları talebi

Öcalan'ın silahlı yöntemlerin artık karşılık bulmadığını uzun zamandır gördüğünü söyleyen Demirtaş, onun hem devleti hem örgütü dönüşüme yönlendirdiğini öne sürdü. Öcalan'ın yaklaşımı ve amaçları hakkındaki bu değerlendirmeler, Demirtaş'ın açıklamasında aktarılan görüşlerden oluşuyor.

Demirtaş, Öcalan'a ilişkin talebini yalnızca kişisel koşullar üzerinden gerekçelendirmedi. Silah bırakma yönündeki kararların hayata geçirilmesi, uygulama sırasında çıkabilecek anlaşmazlıkların giderilmesi ve tarafların birbirleriyle iletişim kurabilmesi için gerekli olanakların sağlanmasını istedi.

Bu çerçevede DEM Parti'ye ve diğer muhalefet aktörlerine de çağrı yaptı. Öcalan'ın koşulları konusunda ilerleme sağlanabilmesi için uzlaşmayı destekleyen bir siyasi yaklaşım benimsenmesini talep etti. Açıklamada bu koşulların hangi hukuki düzenlemeyle sağlanacağına veya kararın hangi kurum tarafından alınacağına ilişkin ayrıntı verilmedi.

Güven ve toplumsal destek vurgusu

Demirtaş'a göre süreçteki güçlüklerin bir bölümü, önceki deneyimlerden kalan güvensizlikten kaynaklanıyor. Tutulmayan vaatlerin ve geçmişteki kırılmaların etkisinin yalnızca iyi niyet beyanlarıyla giderilemeyeceğini savundu; tarafların karşılıklı güveni oluşturacak koşullara birlikte katkıda bulunmasını istedi.

Açıklamada, sürece temkinli yaklaşanlarla başarı ihtimaline inanmayan çevreler arasında da ayrım yapıldı. Demirtaş, bazı çevrelerin bölgesel ve uluslararası gelişmelerden yararlanmaya çalıştığını iddia etti, ancak bu çevreleri isimlendirmedi. Siyasi tartışmalarda kullanılan dilin ve sorunları çözmek için seçilen yöntemin de ilerleme üzerinde etkili olduğunu savundu.

Toplumun katılımını kalıcılık açısından gerekli gören Demirtaş, barışın yalnızca doğrudan müzakere yürüten aktörlerin işi olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Geçmişten taşınan korkuların aşılması ve geleceğe yönelik beklentilerin güçlendirilmesi çağrısı yaptı. Türkiye, Kürtler ve Orta Doğu halkları için siyasi, ekonomik ve jeostratejik kazanımlar doğabileceği görüşünü de iş birliği koşuluna bağladı.

Demirtaş'ın çizdiği çerçevede, silahsızlanmada ilerleme diğer aktörlerin harekete geçmesini kolaylaştırabilir; Öcalan'ın koşullarındaki belirsizliğin sürmesi ise süreci zorlayabilir. Ancak açıklama, bu beklentiler için bir uygulama takvimi veya ilerlemeyi ölçmeye yarayacak somut aşamalar sunmuyor. Taleplerin karşılık bulup bulmayacağı, ilgili aktörlerin alacağı kararlara bağlı kalıyor.