10 Avrupa ülkesinden Ukrayna’ya konuşlanma tatbikatı: Türkiye’nin rolü belli oldu

İngiltere ve Fransa'nın öncülük ettiği Ukrayna gücü, ateşkes sonrası sevkiyatı sınamak için Polonya'da 2.800 askerle tatbikat yapacak.

İki ülkenin savunma bakanlıklarının ortak açıklamasına göre hazırlığın odağında, çatışmaların ardından farklı ülkelerin birliklerini birlikte görevlendirebilmesi bulunuyor. Çok Uluslu Ukrayna Gücü (MNF-U) için planlanan çalışma, Ukrayna'ya fiilen asker gönderilmesi anlamına gelmiyor; konuşlandırmanın resmi ateşkes sonrasında yapılması öngörülüyor.

Polonya'da sevkiyat ve koordinasyon sınanacak

Koalicja adlı tatbikatın 9–22 Kasım döneminde, Polonya'nın güneydoğusundaki Nowa Deba çevresinde yapılması planlanıyor. Açıklamada belirtilen saha, Ukrayna sınırından yaklaşık 100 kilometre uzakta bulunuyor; çalışmanın temel amacı kara, hava ve deniz unsurlarının ortak hareket hazırlığını değerlendirmek.

Açıklanan toplam 2.800 kişilik personelin 1.100'ünü Fransa sağlayacak; İngiltere'nin katkısı ise 300 asker olacak. Böylece Fransa, katılımcılar arasında en fazla asker gönderen ülke konumunda bulunurken Belçika, Estonya, Almanya, Litvanya, Hollanda, Polonya, İspanya ve İsveç de çalışmaya katılacak.

Tatbikatı Tümgeneral Armel Dirou ile Korgeneral Tom Bateman birlikte yönetecek. Dirou, hazırlığı MNF-U'nun çatışmaların bitmesinin ardından göreve başlayabilme kapasitesini gösterecek bir uygulama olarak nitelendiriyor; bu değerlendirme henüz tamamlanmamış tatbikata ilişkin bir komutan beklentisi niteliğinde.

Bateman'ın açıklamasına göre birliklerin eşgüdümü kadar asker, teçhizat ve ikmalin taşınmasına ilişkin düzenlemeler de sınanacak. Dolayısıyla çalışma, yalnızca personelin aynı sahada bulunmasına değil, farklı ulusal unsurların ortak komuta altında işleyebilmesine odaklanıyor; sevkiyat provaları da bu hazırlığın parçasını oluşturuyor.

Tatbikat planında Polonya'ya tank gönderilmesi yer almıyor; kullanılacak araçlar arasında insansız hava araçlarına karşı savunma ekipmanı ve öz savunma çalışmalarında görev alacak İHA'lar bulunuyor. Açıklanan bu kapsam, ağır zırhlı birliklerin hareketinden ziyade koordinasyon ve koruma düzenlemelerinin denenmesine işaret ediyor.

İstanbul, deniz hazırlığına ev sahipliği yapacak

Türkiye'nin görevi, Polonya'daki kara faaliyetinden ayrı yürütülecek deniz hazırlığında yoğunlaşıyor. Paylaşılan plana göre Türkiye, Karadeniz'de mayınların temizlenmesine yönelik olası görevleri çalışmak üzere İstanbul'dan yönetilecek bir simülasyonun sorumluluğunu üstlenecek; Türk askerleri Polonya'daki kara bölümüne katılmayacak.

Bu deniz çalışması, Karadeniz'de doğrudan mayın temizleme faaliyeti başlatıldığı anlamına gelmiyor. Açıklanan görev, olası operasyonlara hazırlıkla sınırlı; gücün daha geniş hedefleri arasında ise Karadeniz ticaretinin ve diğer ekonomik faaliyetlerin yeniden yürütülebilmesine destek sağlamak bulunuyor.

Deniz güvenliği ile ekonomik faaliyetin yeniden başlaması, ortak açıklamada aynı destek çerçevesinin parçaları olarak sunuluyor. Ancak ticaretin hangi koşullarda ve ne zaman yeniden başlayabileceğine ilişkin bir takvim verilmiyor; simülasyonun yapılması tek başına bu hedefin gerçekleştiğini göstermeyecek.

Ateşkes, Ukrayna'ya konuşlanmanın ön koşulu

Verilen bilgilere göre MNF-U, 2025'te oluşturuldu ve operasyonları yönetecek merkezi Paris'te bulunuyor. Yapı NATO bünyesinde yürütülen bir operasyon olarak tanımlanmıyor; ABD'nin katılımının da sınırlı olduğu belirtiliyor, ancak bu katkının personel veya görev dağılımı açıklanmıyor.

Bateman, gücün görevinin barışı korumak ya da ateşkesi izlemek olmadığını belirtiyor. Onun tarifine göre amaç, Ukrayna ordusunun yeniden yapılanmasına yardımcı olmak, ülkenin savunmasını desteklemek ve gelecekte Rusya'dan gelebilecek saldırılara karşı caydırıcılığı güçlendirmek; saldırı harekâtı yürütmek değil.

Resmi ateşkes sağlanırsa, tatbikatta denenen sevkiyat ve koordinasyon düzenlemeleri planlanan destek görevinin hazırlığında kullanılabilecek. Ateşkes oluşmazsa, açıklanan konuşlanma koşulu karşılanmamış olacak; Ukrayna hava sahasının güvenliğine ve Karadeniz'deki ekonomik faaliyete ilişkin hedefler de uygulanmış görevler değil, hazırlık amaçları olarak kalacak.

Bir sonraki somut aşama, Polonya'daki çalışma ile İstanbul'daki deniz simülasyonunun gerçekleştirilmesi olacak. Tatbikatın tamamlanmasının ardından açıklanacak sonuçlar, birliklerin ortak hareket kapasitesine ilişkin komutan değerlendirmelerini sınama imkânı sağlayabilir; Ukrayna'ya gönderilme tarihi ise verilen bilgilerde yer almıyor.