Biya’nın 74 günlük yokluğu Kamerun’da veraset baskısını artırdı

Al Jazeera'nin 23 Ekim tarihli haberine göre, 93 yaşındaki Kamerun Devlet Başkanı Paul Biya, yurt dışında geçirdiği 74 günün ardından 20 Ağustos'ta Yaounde'ye döndü ve veraset tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Habere göre riskler kurumsal nitelikte: Biya, 2024'teki 42 günlük yokluğunun ardından Ekim 2025'te yapılan tartışmalı seçimlerde sekizinci dönemi için yeniden seçildi.

Biya, ofisinin "kısa bir özel ziyaret" olarak nitelendirdiği gerekçeyle 7 Haziran'dan bu yana Cenevre'deydi. Yetkililer, Biya'nın yokluğu sırasında Cenevre'deki bir klinikte hastaneye kaldırıldığı yönündeki haberleri yalanlarken öldüğüne dair iddialar ise doğrulanmadı.

Al Jazeera, Biya'nın dönüşüne ait görüntülerin kendisini başkanlık limuzininden el sallarken ve Başbakan Joseph Ngute'yi selamlarken gösterdiğini bildirdi. Haberde, iki aydan uzun bir aradan sonra devlet başkanına dair paylaşılan bu sınırlı görüntülerin birçok Kamerunluyu rahatlatmadığı belirtildi.

Bu yokluk, 1972'de kaldırılan ve nisan ayında parlamento tarafından yeniden getirilen başkan yardımcılığı makamına olan ilgiyi artırdı. Al Jazeera'nin aktardığı yeni yasaya göre devlet başkanı, Biya'nın görevine devam edememesi durumunda yedi yıllık sürenin geri kalanını tamamlayacak olan başkan yardımcısını atayabiliyor ve görevden alabiliyor.

Biya, Kamerun Demokratik Halk Hareketi (RDPC) çatısı altında 1982'den bu yana ülkeyi yönetiyor. Al Jazeera onu Afrika'nın en yaşlı lideri olarak nitelendirdi ve 30 yaşın altındaki Kamerunluların, ülkenin 30 milyonluk nüfusunun %70'ini oluşturduğunu bildirdi.

Haberde, Kamerun'un kuzeyinde Boko Haram saldırılarının sürdüğü ve batısında ayrılıkçıların aktif olmaya devam ettiği aktarıldı. Petrol zenginliğine rağmen ekonominin büyük ölçüde durgunlaştığı, muhalefet liderlerinin ise Biya'yı ülkeyi "otopilotta" yönetmekle suçladığı belirtildi.

Geçen yıl tartışmalı şekilde yeniden seçilmesi, güvenlik güçlerinin bastırdığı protestoları tetikledi. Al Jazeera'ye göre insan hakları örgütleri en az 48 kişinin öldürüldüğünü söyledi. Seçimi kazandığını belirten muhalefet lideri Issa Tchiroma Bakary ise The Gambia'ya sürgüne gitti.

Biya, seçimden bu yana yeni bir kabine açıklamadı ya da bir başkan yardımcısı atamadı. Al Jazeera, Biya yurt dışındayken ofisinin beş albayı terfi ettiren ve askeri tayinleri yeniden düzenleyen kararnameler yayımladığını aktardı.

İktidar partisi, Biya'nın yokluğu sırasındaki endişeleri reddetti ve anayasal veya siyasi bir boşluk olmadığını savundu. Habere göre muhalefet partileri, yeniden getirilen başkan yardımcılığını seçimleri engelleyeceği gerekçesiyle antidemokratik bularak eleştirdi.

Al Jazeera'ye göre başkan yardımcısı atanmazsa seçimler yapılana kadar liderliği Senato Başkanı Aboubakary Abdoulaye devralacak. Haberde görüşlerine yer verilen analistler, "fiili devlet başkanı" olarak tanımlanan Genel Sekreter Ferdinand Ngoh-Ngoh'u olası bir müstakbel başkan yardımcısı olarak işaret etti.

Haberde ayrıca Biya'nın oğlu Franck Biya'nın, babasının güney ve orta Kamerun'daki tabanından destek alan potansiyel bir figür olduğu belirtilirken siyasi tecrübesi olmadığına dikkat çekildi. Biya, kamuoyu önünde herhangi bir halef açıklamadı veya hazırlamadı.