Aliyev, Ankara’daki Türk devletleri teşkilatı zirvesi’ne katılmayacak

İlham Aliyev'in Ankara'daki TDT zirvesine katılmayacağı, Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un temsil edeceği bildirildi.

Azerbaycan merkezli bir haber ajansının aktardığı programa göre Cumhurbaşkanı Aliyev, 30 Ekim'de Bakü'de bir futbol organizasyonunun ödül töreninde bulunacak. Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi için ise Bayramov görevlendirildi; Azerbaycan heyetinin zirveyle bağlantılı diğer etkinliklere de katılacağı belirtildi.

Bakü'deki tören katılmama gerekçesi olarak sunuluyor

Haberde, Aliyev'in FIFA U-15 Dünya Şampiyonası ve Festivali kapsamında finalistlere ödüllerinin verileceği törene katılımının önceden kararlaştırıldığı ifade edildi. Organizasyonun final karşılaşması ile resmi kapanışının da 30 Ekim'de yapılacağı, Bakü'nün etkinliğe ilk defa ev sahipliği yaptığı aktarıldı.

Bu anlatım, Aliyev'in Ankara programında bulunmamasını önceden belirlenmiş bir takvimle açıklıyor. Ancak aktarılan bilgiler arasında Cumhurbaşkanlığının katılım kararını gerekçelendirdiği doğrudan bir açıklama bulunmuyor; dolayısıyla tören programı, haber ajansının aktardığı açıklama olarak değerlendirilmeli.

Bayramov'un zirvedeki temsil görevini Aliyev'in talimatı üzerine üstlendiği de aynı haberde yer aldı. Böylece bildirilen düzenleme, Azerbaycan'ın zirveden çekilmesi değil, ülkenin cumhurbaşkanı yerine dışişleri bakanı düzeyinde temsil edilmesi anlamına geliyor.

Fidan ve Bayramov Ankara'da görüşüyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, zirve vesilesiyle Ankara'da Bayramov ile görüştü. Görüşmenin gerçekleşmesi, Aliyev'in katılmayacağı bildirilen toplantılar sırasında iki ülkenin dışişleri bakanları düzeyindeki temasının sürdüğünü gösteriyor.

Bununla birlikte görüşmeye ilişkin aktarılan bilgiler, gündem başlıklarını veya üzerinde uzlaşılan herhangi bir kararı içermiyor. Fidan ile Bayramov'un okul kıyafetleri tartışmasını, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın açıklamalarını ya da Aliyev'in katılım durumunu ele aldığına dair bir bilgi de bulunmuyor.

Temsil düzeyi ile görüşmelerin içeriği bu nedenle ayrı değerlendirilmesi gereken iki başlık. Bayramov'un Ankara'da bulunması diplomatik temasın devam ettiğini ortaya koyarken, tek başına bu temas iki başkent arasında herhangi bir anlaşmazlığın çözüldüğünü veya yeni bir anlaşmaya varıldığını göstermiyor.

Saral'ın açıklaması ve istifa bildirimi

Zirve öncesindeki tartışmanın arka planında Azerbaycan'da okul kıyafetlerine ilişkin getirilen düzenleme bulunuyor. Aktarılan bilgilere göre hükümet, ilkokuldan lise düzeyine uzanan kurallarla üniforma bütünlüğüne ve eğitimin laiklik ilkesine aykırı sayılan ilave kıyafet unsurlarını yasakladı.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 13 Ekim tarihli sosyal medya paylaşımında bu düzenlemeye başörtülü öğrencilerin eğitime erişimi üzerinden tepki gösterdi. Saral, "Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez. Bu çağda böylesi bir anlayışa asla geçit verilmemelidir" ifadelerini kullandı.

Saral'ın sözleri kendi değerlendirmesini yansıtıyor; aktarılan bilgiler, düzenlemenin tam metnini veya öğrencilerin okula kabulü üzerindeki uygulamasını ortaya koymuyor. Bu nedenle kıyafet kuralının kapsamı ile eğitim hakkının engellendiği yönündeki iddia arasında doğrulanmış bir eşitlik kurmak mümkün değil.

Saral, 26 Ekim'deki sosyal medya açıklamasında Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevinden ayrılmak üzere istifasını sunduğunu bildirdi. Bu duyuru, istifa başvurusuna ilişkin kendi beyanını içeriyor; başvurunun kabul edildiğine veya görevden ayrılış işleminin tamamlandığına ilişkin ayrıca bir bilgi aktarılmıyor.

Okul kıyafetleri tartışması, Saral'ın istifa bildirimi ve Aliyev'in zirveye katılmaması aynı haber akışında yer alsa da aralarında doğrulanmış bir neden-sonuç ilişkisi bulunmuyor. Aliyev için bildirilen gerekçe Bakü'deki tören programı; Ankara'daki somut gelişme ise Bayramov'un temsil görevi ve Fidan ile yaptığı görüşme.

İki başkentten görüşmenin içeriğine veya katılım kararına ilişkin ayrıntılı açıklamalar gelirse, temsil düzenlemesinin takvim boyutunun ötesinde bir anlam taşıyıp taşımadığı daha açık değerlendirilebilir. Mevcut bilgilerle diplomatik bir kopuş sonucu çıkarmak mümkün değil; bildirilen program, Azerbaycan'ın zirve çalışmalarında yer almaya devam ettiğini gösteriyor.