İkinci el araçta kilometre sahtekarlığına yargıtay'dan emsal nitelikte hüküm

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kilometre düşürme iddiasında alıcının kayıtları kontrol edebilmesini dosyayı kapatmak için yeterli bulmadı.

Kararın aktarılan bölümüne göre Daire, dolandırıcılık şüphesinin değerlendirilmesinden önce araç üzerinde teknik araştırma yapılması ve satışla ilgili belgelerin incelenmesi gerektiğine hükmetti. Verilen karar, satıcının suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor; soruşturmanın tamamlanmadan sonuçlandırılmasına yönelik hukuki bir itirazı kabul ediyor.

Dosyanın merkezinde, ikinci el otomobil satın alan B.D.'nin kilometre bilgisinin gerçeği yansıtmadığı yönündeki şikâyeti bulunuyor. B.D., 65 bin kilometrede olduğu belirtilen otomobilin noter işlemlerinden sonra gerçekte 251 bin kilometrede olduğunu tespit ettiğini öne sürdü.

Aktarılan olay anlatımına göre B.D., eşiyle yaptığı birikimi kullanarak bir şirketten otomobil aldı ve kilometre uyuşmazlığını şirket yöneticisiyle görüşerek çözmeye çalıştı. Görüşmeden sonuç alamayınca savcılığa başvurdu; ancak ilk hukuki değerlendirme, satıcının davranışından çok alıcının geçmiş kayıtları araştırma imkânına odaklandı.

Kilometre farkı teknik inceleme gerektiriyor

Savcılık, B.D.'nin kilometre geçmişine ulaşabileceğini gerekçe göstererek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Aktarılan gerekçede, şüpheliye isnat edilen davranışın hile niteliği taşımadığı ve anlaşmazlığın ayıplı mal teslimi kapsamında kaldığı değerlendirmesi yapıldı.

Yargıtay'ın itirazı, bu sonuca ulaşmak için gerekli araştırmanın yapılmamış olmasıydı. Daireye göre kilometreye müdahalenin nasıl gerçekleştirildiği ve olağan bir kontrol sırasında fark edilip edilemeyeceği, teknik bilirkişi incelemesiyle açıklığa kavuşturulmalıydı; alıcının kayıt sorgulayabilmesi tek başına bu soruların yanıtı sayılmadı.

Daire ayrıca otomobilin muayene belgelerinin ilgili istasyondan istenmesini ve satın alma gününde aracı değerlendiren eksperin ifadesinin alınmasını gerekli gördü. Bu talepler, yalnızca geçmiş kilometre kayıtlarının değil, satış sırasında yapılan incelemenin de soruşturmanın parçası olması gerektiğini ortaya koyuyor.

Otomobilin olay tarihindeki piyasa değerinin belirlenmesi de Dairenin işaret ettiği araştırmalar arasında yer aldı. Böylece dosyada sadece göstergedeki kilometre değil, aracın satış tarihindeki ekonomik değeri de değerlendirmeye alınacak unsurlar arasında sayıldı; aktarılan metinde satış bedeli veya hesaplanmış bir zarar tutarı bulunmuyor.

Bakanlığın başvurusu dosyayı Yargıtay'a taşıdı

B.D.'nin savcılık kararına karşı yaptığı başvuru, Sulh Ceza Hakimliği tarafından reddedilmişti. Bunun ardından Adalet Bakanlığı kanun yararına bozma yoluna başvurdu ve dosya, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı üzerinden ceza dairesinin önüne geldi.

Aktarılan karar metnine göre Yargıtay, 7. Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen itirazın reddi kararını oybirliğiyle bozdu. Daire, itiraz aşamasında soruşturmanın genişletilmesi gerekirken ret kararı verilmesini hukuka aykırı buldu; bozmanın konusu, eksik araştırmaya rağmen bu kararın korunması oldu.

Dolandırıcılık değerlendirmesi delillerin tamamlanmasına bağlı

Kararda çizilen ayrım, bir kilometre uyuşmazlığının varlığıyla dolandırıcılık suçunun oluşmasının aynı şey olmadığı yönünde. Daire, suçun unsurlarına ilişkin değerlendirmenin teknik rapor, muayene belgeleri ve diğer araştırmaların sonuçları üzerinden yapılması gerektiğini belirtti; mevcut anlatım satıcı hakkında verilmiş bir mahkûmiyet içermiyor.

Bu dosyada alıcının kontrol imkânı, satıcıya yönelik iddianın araştırılmasının yerine geçebilecek bir gerekçe olarak kabul edilmedi. İkinci el satışlar açısından kararın öne çıkan noktası da bu: Alıcının ulaşabileceği bilgiler kadar, kilometre müdahalesinin anlaşılabilirliği ve işlem sırasında mevcut olan bulgular da değerlendirilmek zorunda.

Teknik inceleme kilometreye müdahaleyi ve bunun tespit edilebilirliğini açıklığa kavuşturursa, hukuki değerlendirme bu bulgularla birlikte yapılacak. Ancak aktarılan bilgilerde bozma sonrasında yürütülen işlemler, hazırlanmış bir bilirkişi raporu veya verilmiş yeni bir karar yer almıyor; B.D.'nin şikâyetinin nihai sonucu bu nedenle belli değil.