Obama’dan Trump’ın İran politikasına eleştiri: Gereksiz bir savaş başlattı

Barack Obama, Atlanta'daki mitingde İran savaşını ve ekonomik sonuçlarını eleştirerek Trump yönetimine karşı ara seçimlerde destek istedi.

ABD'nin önceki başkanlarından Obama, Georgia'da Demokrat bir aday için düzenlenen etkinlikte dış politikayı, geçim maliyetlerini ve başkanlık yetkilerinin denetlenmesini aynı konuşmada gündeme getirdi. Seçmenlere çağrısını, yönetimin kararlarına karşı seçim yoluyla hesap sorulmasını sağlayacak bir düzen kurulması üzerinden yaptı.

Obama, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik savaş kararını hedef alırken kendi başkanlığında izlenen diplomatik yaklaşımı savundu. Konuşmanın merkezinde, askeri müdahalenin güvenlik ve ekonomi bakımından Amerikalılara maliyet getirdiği yönündeki değerlendirmesi yer aldı.

İran diplomasisini savaşla karşılaştırdı

Obama, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin kendi döneminde varılan anlaşmayı, güç kullanmadan sonuç alınabileceği savının dayanağı olarak sundu. Anlaşmanın İran'ın nükleer silah edinmesini önlediğini ileri sürerek, "Hiçbir füze fırlatmam gerekmedi. Diplomasi yoluna başvurdum" dedi.

Trump yönetiminin savaşa ilişkin gerekçesini eleştiren Obama, İran'ın nükleer silaha sahip olmadığını ve programının kendi döneminde durdurulduğunu savundu. Bu ifadeler, Obama'nın geçmişteki anlaşmayı savunurken mevcut yönetimin tercihlerini sorguladığı siyasi değerlendirmesinin parçasıydı.

ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların sonuçlarına değinen Obama, Amerikan müttefiklerinin ve üslerinin hedef alındığını, Amerikalıların öldüğünü ve yaralandığını söyledi. Füze envanterinin tüketildiğini de iddia ederek bunun ülkenin savunmasını zayıflattığını öne sürdü; bu askeri değerlendirmeler için konuşma dışında bir doğrulama sunulmadı.

Obama ayrıca İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatı üzerinde belirleyici güç kazandığını savundu. Benzin, mazot ve başka ürünlerdeki fiyat artışlarını savaşla ilişkilendirdi; çatışmalar sürerse tüketicilerin bu maliyeti taşımaya devam edeceği görüşünü dile getirdi.

Ara seçimleri denetim aracı olarak sundu

Obama'nın seçim çağrısı, Trump'ın görevde kalacağı dönemde yönetimin hareket alanının sınırlandırılmasına dayanıyordu. Demokratların desteklediği adayların kazanmasını, başkanın kararlarını denetlemek ve hesap verebilirliği artırmak için kullanılabilecek bir araç olarak tanımladı.

Konuşmasında, "Bu, sistemdeki bir nevi sigorta şalteri, onu indirmemiz gerekiyor" ifadesini kullandı. Böylece seçmenlerden yalnızca yönetimin politikalarına itiraz etmelerini değil, bu itirazı ara seçimlerde oya dönüştürmelerini istedi.

İç güvenlik ve göç uygulamaları da Obama'nın eleştirileri arasındaydı. Kendi başkanlığındaki sınır politikalarının eleştirildiğini hatırlatan Obama, mevcut yönetimi maskeli görevlilerin sokaklardaki faaliyetleri, hukuka uyan kişilerin gözaltına alınması ve çocukların ailelerinden ayrılması üzerinden suçladı.

Obama, Trump ve ailesinin ticari faaliyetlerini de başkanlık görevinin özel çıkarlar için kullanıldığı iddiasıyla gündeme getirdi. Kripto varlık girişimleriyle aile üyelerinin şirketlerine yönelik kamu kaynaklı sözleşmelerden söz etti; ancak bu iddialara ilişkin işlem belgeleri veya yönetimin yanıtı aktarılan metinde bulunmuyor.

Yapay zeka ve seçim finansmanı

Obama, teknoloji politikasında yapay zekadan sağlanan kazanımların dar bir varlıklı kesimle sınırlanmaması gerektiğini söyledi. Faydaların daha geniş toplumsal kesimlere ulaşması için düzenleme yapılmasını ve eğitim yapısının buna göre değiştirilmesini savundu; somut bir uygulama takvimi açıklamadı.

Seçim sistemine ilişkin eleştirilerinde ise seçim çevrelerinin partizan amaçlarla belirlenmesini ve varlıklı bağışçıların etkisini öne çıkardı. "Citizens United" adını anarak seçim finansmanını, yönetim düzeninin beklendiği gibi çalışmamasının nedenlerinden biri olarak gösterdi; burada da kendi siyasi değerlendirmesini aktardı.

Obama'nın konuşmasında önerdiği somut siyasi yol, ara seçimlerde yönetim karşısında daha güçlü bir denetim oluşturulmasıydı. Savaşın devam etmesi halinde fiyat baskısının süreceği savı ile seçimlerin yönetimi sınırlayabileceği beklentisi, konuşmanın ileriye dönük iki temel değerlendirmesini oluşturdu; bunlar doğrulanmış sonuçlar değil, Obama'nın seçmene sunduğu gerekçelerdi.