Arnavutluk’ta protestolar tırmanırken Rama istifayı reddetti

Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, öğrenci öncülüğündeki protestoların başkentte çatışmalara yol açması üzerine 15 Ekim'de istifa taleplerini reddetti.

Tiran'da yakın bölgede şiddet olaylarının patlak vermesiyle parlamento bir oturumu iptal etti. Eğitim masrafları ve yolsuzluk şikâyetlerini, Başkan Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından desteklenen sahil tatil köyüne yönelik tepkiyle birleştiren eylemlere binlerce kişi katıldı.

Rama, giderek pahalılaşan eğitime dair görüşme teklifinde bulundu ancak görevden ayrılmayı kabul etmedi. Hükümeti yolsuzluk iddialarını reddederken göstericiler daha önceki büyük ölçüde barışçıl eylemlerin taleplerine bir karşılık bulamadığını ifade ediyor.

Eğitim şikâyetleri sahil muhalefetiyle buluştu

Huzursuzluk, tatil köyü projesine karşı aylardır süren gösterilerin ardından üçüncü gününe girdi. Göstericiler, lüks yapılaşma gerekçesiyle güney sahil arazilerinin satılması olarak niteledikleri adıma karşı çıkıyor ve bu anlaşmazlığı hükümetin hesap verebilirliğine yönelik daha geniş şikâyetlerle ilişkilendiriyor.

Kendisini Kiara olarak tanıtan bir öğrenci; yaşam masraflarını, sınırlı istihdam olanaklarını ve işe alımlarda kayırmacılık yapıldığı iddialarını gerekçe gösterdi. Kiara'nın aktardıkları eylemlerde dile getirilen şikâyetlerin kapsamını gösteriyor ancak bu deneyimlerin ne kadar yaygın olduğunu ortaya koymuyor.

Yaşanan doğrudan çatışmalar Tiran genelinde kamu altyapısına zarar verdi. Göstericiler taş attı, sokak barikatları kurdu ve camları kırdı; bir büfe yandı, otobüs durakları ve trafik sinyalizasyonları hasar gördü.

Polis tazyikli su, ses bombası ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Görevliler ayrıca turistlerin çatışmalara tanık olduğu Skanderbeg Meydanı'nda geri çekilen göstericilere copla vurdu. Sağlanan metinde yaralananlar veya gözaltılara ilişkin kapsamlı bir döküm yer almıyor.

Tatil köyü anlaşmazlığı çözülemeyen arazi iddialarını barındırıyor

Proje şimdiden hukuki engellerle karşılaştı. Temmuz ayında köylüler, kendilerine ait arazilerin proje için usulsüzce satıldığını iddia etti; bu iddia, Rama'ya yöneltilen daha geniş siyasi suçlamalardan ayrı kalmayı sürdürüyor.

Kushner'in desteği projeyi ABD'nin önde gelen bir siyasi ailesiyle ilişkilendiriyor ancak ihtilaflı arazi işlemlerinin sorumluluğunu belirlemiyor. Sağlanan haberde Kushner'in herhangi bir suiistimaline dair kanıt gösterilmiyor ve kendisinin köylülerin anlaşmazlığında doğrudan bir rolü olmadığı belirtiliyor.

Bu ayrımlar, gösterileri çevreleyen karşıt iddialar açısından önem taşıyor. Göstericiler başbakandan siyasi hesap verebilirlik talep ediyor; köylülerin iddiaları ise arazi mülkiyeti ve satışın geçerliliğiyle ilgili. Metin, bu anlaşmazlığı karara bağlayan herhangi bir mahkeme hükmü sunmuyor.

Rama Arnavutluk'un AB hedeflerini öne sürdü

Rama, Avrupa Birliği üyeliği odaklı bir kampanyanın ardından 2025 yılında dördüncü dönemini kazandı. Arnavutluk, üzerinde anlaşmaya varılmış bir kabul tarihi yerine bir hedef niteliğinde olan 2028 gibi erken bir tarihte katılımı amaçlıyor ve Rama görevde kalışını savunmak için sandıktan aldığı yetkiye işaret etti.

Rama, sorumluluğunun bir yandan meşru şikâyetleri ele alırken diğer yandan katılım müzakerelerini tamamlamak olduğunu savundu. Göstericilerin reddettiği hükümet değerlendirmesini yineleyerek Arnavutluk'un yolsuzlukla mücadele ettiğini de öne sürdü.

Arnavutluk'taki AB misyonu çatışma yerine müzakere çağrısı yaptı. Misyon, X'te yayımladığı açıklamada şunları kaydetti: "Yapıcı diyalog ileriye dönük tek yoldur."

Öne çıkan soru, Rama'nın eğitim masraflarını görüşme teklifinin, kendisinin istifasını isteyen göstericilerle müzakere zemini oluşturup oluşturamayacağıdır. Görüşmeler yalnızca eğitimle sınırlı kalırsa, bağımsız arazi anlaşmazlığı ve siyasi hesap verebilirlik talepleri çözümsüz kalacaktır; sağlanan materyal müzakerelere dair bir anlaşma belirtmiyor.