NATO içinde yeni çalışma grubu bazı müttefikleri dışarıda tutuyor

Polonya toplantısında sınırlı katılım

Pentagon bünyesindeki politika yetkililerinin öncülük ettiği yeni bir NATO çalışma grubu, Polonya'da düzenlenecek bir toplantı için sadece altı müttefik ülkeye davetiye gönderdi. Konuya yakın diplomatik kaynakların aktardığına göre, ittifakın en güçlü üyeleri arasında yer alan İngiltere, Fransa ve Baltık ülkeleri bu görüşmelerin dışında tutuldu.

Söz konusu toplantı dizisi, daha önce Norveç'in Bergen kentinde başlatılan ve katılımcılar tarafından "Bergen Grubu" olarak adlandırılan formatın bir devamı niteliğinde. Pentagon politika şefi Elbridge Colby tarafından organize edilen bu süreçte, Norveç, İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler yer alıyor.

Dışarıda bırakılan ülkelerden bir yetkili, kendilerinden beklenen tüm sorumlulukları yerine getirdiklerini belirterek, toplantıların kriterleri ve temel amacına dair net bir bilgilendirme yapılmadığını ifade etti. Beyaz Saray ve Pentagon ise konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmaktan kaçındı.

Savunma harcamaları ve stratejik öncelikler

ABD yönetimi, NATO üyelerinin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ine çıkarma hedefini ve Washington'ın küresel önceliklerine uyum sağlamalarını bir sadakat testi olarak görüyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD çıkarlarıyla uyumlu hareket eden ülkeleri "model müttefik" olarak tanımlarken, aksi yönde tutum sergileyenlerin sonuçlarına katlanması gerektiğini savunuyor.

Colby'nin savunduğu bu dar kapsamlı format, Avrupa'nın askeri kapasitesini artırmayı ve ABD'nin Çin'in yükselişine odaklanmasına olanak tanıyacak bir yapı kurmayı hedefliyor. Danimarka'nın, Grönland'daki askeri varlığın genişletilmesine yönelik ikili anlaşmanın ardından bu gruba dahil edilebileceği belirtiliyor.

İttifak bütünlüğü için riskler

Bazı diplomatlar, NATO'nun bu şekilde "tercih edilenler" ve "dışlananlar" olarak bölünmesinin ittifakın geleceği açısından tehlikeli olabileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, dışlanan ülkelerin kendi katkıları olmayan tekliflere direnç gösterebileceğini ve bunun NATO içindeki karar alma mekanizmalarını yavaşlatabileceğini vurguluyor.

Bu mekanizmanın tüm ittifak için bir dönüşüm motoru mu yoksa iç bölünmeleri derinleştiren bir araç mı olacağı belirsizliğini koruyor. Önümüzdeki süreçte Washington'ın bu grubu genişletip genişletmeyeceği veya katılım kriterlerini netleştirip netleştirmeyeceği, NATO'nun gelecekteki uyumu açısından belirleyici olacak.