Fransa’da protesto kısıtlamaları başkent Paris’i alarma geçirdi

Fransa'nın başkenti Paris'te çok sayıda işletme ve müze, hafta sonu düzenlenmesi planlanan kitlesel gösteriler öncesinde güvenlik gerekçesiyle kapılarını kapatmaya hazırlanıyor. Bir önceki hafta sonu ülke genelindeki eylemlerde yaşanan taşkınlıkların ardından ticari ve kültürel etkinliklerin de ertelendiği bildiriliyor. Gece uygulanan sokağa çıkma kısıtlamalarının genel olarak olaysız geçmesine rağmen, gündüz saatlerindeki eylemlerin ekonomik ve sosyal hayatta yaratacağı aksamalar kamuoyunda temel endişe kaynağı olmayı sürdürüyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un cuma günü öğrenci temsilcileriyle bir araya gelmesi planlanıyordu. Ancak ülkenin önde gelen öğrenci sendikası UNEF, cumartesi günü düzenlenecek yürüyüşlerin takvime uygun şekilde gerçekleştirileceğini açıkladı. Görüşme öncesinde eylemlerin askıya alınmasına dair herhangi bir uzlaşma sağlanamaması, hükümet ile gençlik örgütleri arasındaki gerilimi tırmandırdı.

Gösteri hakkı ve izin mekanizmaları

Cumhurbaşkanı Macron, resmi makamların meşru görmediği toplanma girişimlerini önümüzdeki günlerde kesin biçimde yasaklayacağını ifade etti. Devlet Başkanı, bu tür izinsiz girişimleri işçi sendikaları gibi yerleşik kurumların organize ettiği yürüyüşlerden ayırdı; sendikal faaliyetlerin yapılabileceğini ancak yetkililerin güvenlik gerekçesiyle yürüyüş güzergahlarını değiştirme hakkını saklı tuttuğunu bildirdi.

Uygulamaya konulan bu ayrım, tüm protestoları kapsayan topyekun bir yasak anlamına gelmiyor. Buna karşın organizatörler açısından asıl zorluk, eylemlerin resmi onay alıp almayacağı ve olası güzergah değişikliklerinin katılımcıların toplanma düzenini nasıl etkileyeceği noktasında toplanıyor. Öte yandan, 2018 yılından bu yana muhalif kimliğiyle bilinen Sarı Yelekliler hareketi de Paris merkezinde bir kortej oluşturmak üzere resmi bildirimde bulunarak öğrenci kitlelerine alternatif bir yürüyüş cephesi ekledi.

Öğrenci birliklerinin seferberliği, geçtiğimiz ay ortaöğretim kurumlarında baş gösteren öğretmen yetersizliği ve bakımsız okul binalarına yönelik tepkilerden doğdu. Sendika yönetimi, Cumhurbaşkanı Macron'u gösteri hakkını baltalamak ve cumhuriyet değerleriyle çelişmekle itham ediyor. Cumhurbaşkanlığı makamının okullardaki koşulları masaya yatırma isteği ile güvenlik bürokrasisinin yürüyüş izinlerine getirdiği kısıtlamalar, krizin farklı boyutlarını yansıtıyor.

Güvenlik endişeleri ve ekonomik belirsizlik

Önceki hafta sonu düzenlenen gösteriler sırasında meydana gelen yağma ve şiddet vakaları, güvenlik birimlerini alarma geçirdi. Macron yaşanan taşkınlıkları aşırı sol gruplarla ilişkilendirirken, sol kanadın önde gelen aktörlerinden Boyun Eğmeyen Fransa partisi bu suçlamayı reddederek şiddetin kaynağının tartışmalı olduğunu öne sürdü.

Hafta sonu planlanan toplanmalara onay çıkması durumunda, belirlenen güzergahlar başkentin hangi bölgelerinin kordon altına alınacağını netleştirecek. Olası bir yasaklama kararında ise organizatörlerin geri adım atıp atmayacağı ve kepenk indiren işletmeler ile müzelerin faaliyetlerine ne zaman dönebileceği belirsizliğini koruyor.