Starshield kısıtlamaları Ukrayna’nın İHA operasyonlarını aksattı

Ukraynalı yetkililer, Starshield kısıtlamalarının Ukrayna'nın İHA operasyonlarını aksattığını belirtirken Beyaz Saray talimatına ilişkin iddialara sınırlı bir yalanlama geldi.

Konu hakkında bilgilendirilen iki ABD'li ve bir Batılı yetkili, talimatın Beyaz Saray'dan geldiğini söyledi. Pentagon yetkililerine Ukrayna silahlı kuvvetlerine sunulan hizmeti azaltmalarının söylendiğini belirten yetkililer, talimatı onaylayan veya uygulayan yetkilinin kimliğini açıklamadı.

Ukrayna Savunma Bakanlığı'ndan bir kaynak perşembe günü, terminallerin saatte 100 mil üst sınırına tabi olmak kaydıyla hareket halindeyken yeniden çalıştığını ifade etti. Bu durum, hızlı hareket eden platformlardaki ekipmanların çalışmayı durdurduğunu söyleyen Ukraynalı yetkililerin daha önce açıkladığı kesintiye kıyasla bir değişikliği temsil etti.

İHA yönlendirmesi bir hız sınırıyla karşılaşıyor

Ukraynalı yetkililer, hem taarruz hem de savunma operasyonları açısından sonuçlar doğduğunu anlattı. Kısıtlamaların işgal altındaki bölgelerdeki Rus birliklerini ve tedarik ağlarını hedef alan görevleri engellediğini, aynı zamanda yaklaşan Rus Shahed hava araçlarını önlemek için konuşlandırılan İHA'ların hızını da düşürdüğünü söylediler.

Ekipman, personel arasındaki iletişimden fazlasını sağlıyor: Ukraynalı yetkililer, Ukrayna içinde faaliyet gösteren İHA'ların dahili seyrüsefer için terminallere bağımlı olduğunu söyledi. Bildirilen yeniden erişim imkânı, bir bağlantıya sahip olmak ile belirli bir görevin gerektirdiği hızda bir bağlantıyı sürdürmek arasında operasyonel bir fark yaratıyor.

Bakanlık kaynağının açıklaması, tavan sınırın ekipmanlar veya görevler genelinde tek biçimli uygulanıp uygulanmadığını netleştirmedi. Kalan kısıtlamanın ne kadar süreceğini de açıklamadı ve bildirilen toparlanmanın boyutunu belirsiz bıraktı.

Beyaz Saray yalanlaması yalnızca Trump'ı kapsıyor

Üst düzey bir ABD'li yetkili talimatla ilgili sorulara şu yanıtı verdi: "Başkan tarafından hiçbir zaman böyle bir talepte bulunulmadı." Bu ifade, Başkan Donald Trump'ın dahiliyetine değindi; talimatın yönetim içinde başka bir yerden kaynaklandığı yönündeki ayrı iddiayı açıklığa kavuşturmadı.

Beyaz Saray, başka bir yetkilinin kısıtlama talep edip etmediğine ilişkin sorulara yanıt vermedi. Talimatı aktaran yetkililer isimsiz konuştu ve anlatımları yetkilendirme ile uygulama konusundaki sorumluluğu belirsiz bıraktı.

Kesinti, Trump'ın Kiev'e Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurması için baskı yaptığı döneme denk geldi. Trump yüksek enerji fiyatlarını bu saldırılara bağladı ve konuyu kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçilerin seçim beklentileriyle ilişkilendirdi; ancak yetkililerin aktardıkları, rafineri politikasının Starshield talimatına yol açtığını doğrulamadı.

SpaceX hizmeti, hükümet kontrolü

SpaceX, Starshield'ı Starlink'i destekleyen uydu ağı üzerine kurarak kamu sektörü ve ulusal güvenlik kullanıcıları için geliştirdi. Pentagon'un en büyük müşteri olması, hizmeti yalnızca SpaceX ile kullanıcılar arasındaki ticari bir düzenlemenin ötesine geçirerek askeri bir tedarik ilişkisi içine yerleştiriyor.

SpaceX CEO'su Elon Musk çarşamba günü X'te yaptığı açıklamada, Starshield sistemlerinin Washington'a ait olduğunu ve onun kontrolünde bulunduğunu, çalışma ve hız kısıtlamalarının ordu ya da başkan tarafından belirlendiğini söyledi. Musk'ın açıklaması hizmet üzerindeki hükümet yetkisini tanımlıyor ancak Ukrayna'da bildirilen kısıtlamaları kimin emrettiğini belirtmiyor.

SpaceX, Pentagon ve Ukrayna'nın Washington Büyükelçiliği yorum taleplerine yanıt vermedi. Bildirilen hız sınırı sürerse operasyonel soru, hangi Ukrayna görevlerinin bu sınır dahilinde çalışabileceği olacak; daha geniş erişim geri dönerse asıl kısıtlamanın sorumluluğunun netleştirilmesi gerekecek.