Singapur, Endonezya odaklı 400 paylaşımlı dezenformasyonla karşılaştı

CNA Verify'ın 10 Kasım'da yayımladığı analiz yazısına göre, ekim ayı sonlarında sosyal medyada Singapur'un Endonezya'daki rolüne ilişkin asılsız iddialar yayan 400'e yakın paylaşım tespit edildi.

CNA Verify'ın 10 Kasım tarihli analizinde; Singapur'un Endonezya büyükelçisiyle yapıldığı iddia edilen sahte bir gizli görüşmeyi de içeren bu olayın, 2025 sonlarından 2026 ortalarına kadar yayılan yaklaşık 500 TikTok klibinin ve 2026 başında yayımlanan 300'e yakın YouTube videosunun ardından geldiği belirtildi. Bu vakalar hep birlikte Singapur'un diplomasisini, siyasetini ve ekonomik anlatısını organize çevrim içi etki operasyonlarının hedefi haline getirdi.

CNA Verify, bu vakaları mezenformasyon değil, dezenformasyon olarak sınıflandırdı. Her iki kavram da yanlış veya yanıltıcı materyaller içeriyor ancak aralarındaki fark niyetten kaynaklanıyor: Dezenformasyon kasten zarar vermek amacıyla üretilip dağıtılırken, mezenformasyon aldatma amacı güdülmeden yayılıyor.

CNA, Endonezya vakasında uzmanların sürece "buzzer" olarak adlandırılan kullanıcıların dahil olmuş olabileceğine dair işaretler gördüğünü aktardı. Bu terim; belirli iletileri öne çıkaran, karşıt görüşleri bastıran ve bir anlatıyı olduğundan daha popüler göstermek için paylaşımları ya da yorumları etkileşimle büyüten ücretli sosyal medya kullanıcılarını ifade ediyor.

Nanyang Technological University bünyesindeki Wee Kim Wee School of Communication and Information'dan Doçent Saifuddin Ahmed, bazı hesapların kamuoyundaki tartışma dönemleri arasında sessiz kaldığını veya gerçek görünmek adına zararsız içerikler paylaştığını belirtti. Ahmed, "Bunu takipçi kazanmak ve özgün görünmek için yapıyorlar. Kamuoyunda veya medyada yeni bir konu öne çıktığında yeniden aktifleşip gelişen hikayeye ayak uyduruyorlar" dedi.

CNA Verify, yürütülen çeşitli incelemelerde kimliklerini veya ne yaptıklarını gizleyerek ortak bir amaca yönelik çalışan hesapları ya da sayfaları tanımlayan "koordineli sahte davranış" işaretleri bulunduğunu kaydetti. Kuruluş, tek bir göstergenin koordinasyonu kanıtlamak için tek başına yeterli olmadığını bildirdi.

Söz konusu göstergeler arasında neredeyse aynı anda açılan hesaplar, saniyeler veya dakikalar arayla yapılan paylaşımlar, aynı ifadelerin veya görsellerin art arda kullanılması ve hesapların birbirini öne çıkarması yer aldı. CNA Verify, Singapur makamlarınca engellenen beş sahte internet sitesinin nisan ayında birbirleri arasında 24 saniye farkla tescil edildiğini belirtti. Şubat ayındaki bir kampanyada ise bazı YouTube videoları aynı saniyede yayımlandı ve ortak metin, seslendirme ya da küçük resimler kullandı.

Bu bölgesel eğilim Singapur ile sınırlı değil. CNA, siyasi hedefleri ilerletmek ve kamuoyunu yönlendirmek amacıyla aynı temel taktiğin kullanıldığı benzer operatörlerin Filipinler'de "trol", Malezya'da ise "siber asker" olarak adlandırıldığını aktardı.

CNA ayrıca bu tür faaliyetlerin tamamının insan kaynaklı olmadığını bildirdi. Bilgisayar yazılımlarınca yönetilen bot hesaplar insanların yapamayacağı davranışlar sergileyebilirken, Singapur konulu videolara yönelik önceki incelemelerde yapay zeka ile üretilmiş yüzler de görüldü.

Kampanyaları nihai olarak kimin yönettiği konusu ise belirsizliğini koruyor. CNA, bazı vakalardaki kanıtların hesapların ortak bir operatör veya operatör grubu tarafından yönetildiğine işaret ettiğini ancak faillerin kimliklerinin ya da bir şirket veya hükümet adına hareket edip etmediklerinin tespit edilemediğini açıkladı.