Fransa’daki protestolarda 400 gözaltı sonrası Macron’dan yargı sözü

Euronews'in 17 Ekim tarihli haberine göre Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cumartesi günü yaklaşık 550.000 kişinin katıldığı ve 400 civarında gözaltıyla sonuçlanan enflasyon protestolarındaki şiddetin arkasındakileri yargılama sözü verdi.

Çatışmalar, altı ay sonra yapılacak seçimler öncesinde Fransa hükümeti üzerindeki baskıyı artırıyor. CGT sendikası katılımı, İçişleri Bakanlığı'nın yaklaşık 550.000 olan verisinden daha yüksek şekilde 800.000 olarak açıkladı.

Macron, cumartesi gecesi X'te yaptığı paylaşımda, “Cumhuriyetimizde şiddete yer yok. Valiliklerin yanı sıra işletmeleri tahrip eden, saldıran ve hatta belediye binalarımızı yağmalayanlar yargılanacak ve cezalandırılacaktır,” diye yazdı.

Macron, kolluk kuvvetlerinin “gösteri hakkının garantörleri” olduğunu söyledi ve onlara ulusal desteğini ifade etti. Macron, “Yalnızca kurumlarımızı yıkmaya ve taleplerini barışçıl şekilde dile getirenleri engellemeye çalışan kaos kışkırtıcılarına karşı hep birlikte tek vücut olacağız,” diye ekledi.

Başbakan Sebastien Lecornu, gün içinde yaşanan ve “aşırı yoğunluktaki şiddet” olarak nitelendirdiği olayları kınadı. X'teki paylaşımında, barışçıl protestoların Cumhuriyet'te yeri olduğunu belirtirken, “Kundaklama, yağma ve saldırıların ise hiçbir yeri yoktur,” ifadelerini kullandı.

Lecornu, birçok kentteki şiddeti “aşırı sol gruplara” bağladı ve diğer faillerin de mülkleri yağmalamak ve tahrip etmek amacıyla bunlara katıldığını söyledi. Euronews ayrıca Lecornu'nun kamu kaynaklarının sınırlı olduğunu ve vandalların yol açtığı hasarları ödemeye devam edemeyeceğini söylediğini aktardı.

Euronews; Paris ve diğer Fransız kentlerinde polisin taş ve cisim fırlatan, havai fişek yönelten maskeli protestoculara karşı göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandığı çatışmalar yaşandığını bildirdi. Paris'te park halindeki birkaç araç ateşe verildi ve başkentin merkezi üzerinde dumanlar yükseldi.

AFP'nin aktardığı bir polis kaynağına göre Saint-Etienne'de erkek bir protestocu, polisin kalabalık dağıtma mühimmatı nedeniyle bir elini kaybetti. Euronews, 5 Ekim'de Lens'te polisin ses bombası kullandığı başka bir protestoda da 15 yaşındaki bir çocuğun elini kaybettiğini bildirdi.

Hasar Paris'in ötesine taştı. Euronews'in haberine göre protestocular Lyon'da bir turizm ofisini ateşe verdi, Marsilya ve Lille'de belediye binalarına zorla girdi ve Bordeaux'da bir polis yerleşkesine girerek ayrılmadan önce mülke zarar verdi.

Limoges'da, gösterilerin ardından bir grubun binaya saldırmasıyla alevler belediye binasının çatısına ulaştı. Euronews'in aktardığı görgü tanıkları Paris, Marsilya, Nice, Bordeaux ve Lille'de dükkanların yağmalandığını, bunlar arasında Lille'deki bir Apple mağazasının da bulunduğunu söyledi.

Gösteriler, haftalardır süren öğrenci protestolarının ardından geldi. Atlas360, 17 Ekim'de okullarda başlayan hareketin fiyatlar, eşitsizlik ve kamu hizmetleri üzerine daha geniş bir anlaşmazlığa dönüşmesiyle Fransa'nın 600'den fazla hayat pahalılığı protestosuyla karşı karşıya kaldığını bildirdi.

Katılım sayıları İçişleri Bakanlığı ile CGT arasında tartışmalı olmaya devam ediyor.

Seçim baskısı

Önümüzdeki altı ay boyunca izlenebilir siyasi sınav, şiddetin Macron'un yerini alacak adayı belirleme amaçlı seçim kampanyasını değiştirip değiştirmeyeceği olacak. Doğrudan göstergeler ise partilerin tepkileri, güvenlik kararları ve cumartesi günkü gözaltılardan kaynaklanan hasarın veya suçlamaların resmi dökümü niteliğinde.

Gözlemlenebilir bir sonraki hukuki adım, İçişleri Bakanlığı tarafından duyurulan yaklaşık 400 gözaltının nasıl ele alınacağı. Macron; kamu alanlarını ve ticari işletmeleri tahrip eden, saldıran veya yağmalayanların yargılanacağını ve cezalandırılacağını söyledi.

Diğer bir sınav ise cumartesi günkü çatışmaların ardından öğrenci, sendika ve hayat pahalılığı protestolarının devam edip etmeyeceği olacak. Atlas360, 17 Ekim'de hareketin okul kaynaklı şikayetlerden Fransa'nın sosyal modeli üzerine daha kapsamlı bir tartışmaya evrildiğini bildirmişti.

Kaynak: Haber makalesi, Euronews, 17 Ekim; Atlas360 arka planı, 17-18 Ekim.