Elektrikli otomobil sayısı tahminleri aştı: Yangın ihtimali düşük, müdahalesi güç

E-MOD Başkanı Berkay Somalı, şarj kurulurken cihazın yanında binanın elektrik kapasitesinin ve eşzamanlı yükünün hesaplanmasını istiyor.

Elektrikli otomobillerin yaygınlaşması, apartman yönetimlerinin önüne cihaz seçiminden daha kapsamlı bir karar getiriyor. E-Mobilite Operatörleri Derneği (E-MOD) Başkanı Berkay Somalı’nın anlattığı süreç, kullanıcı ihtiyacının belirlenmesinden mühendislik incelemesine, mülkiyet kararlarından dağıtım şirketinin değerlendirmesine kadar uzanıyor.

Yangın kayıtları ise dikkatle yorumlanmalı. İstanbul İtfaiyesi’nin verilerinde, 2025’in tamamında 18 elektrikli otomobil yangını bulunurken 2026’nın ocak-ağustos döneminde 20 olay görülüyor. Ancak farklı uzunluktaki bu dönemler ve büyüyen araç parkı, olay sayılarından doğrudan yangın sıklığı sonucu çıkarmaya izin vermiyor.

Şarj kapasitesi bina ölçeğinde hesaplanıyor

Somalı’ya göre yönetimler önce kullanıcıların beklentilerini, park düzenini ve eşzamanlı şarj ihtiyacını belirlemeli. Ardından her kullanıcıya ayrı kurulum mu yapılacağına, yoksa bütün yerleşime hizmet edecek bir çözüm mü seçileceğine karar verilmeli.

Mühendislik incelemesinde mevcut elektrik tüketimi, ana besleme hattının taşıyabileceği yük, kablolar ve panolar birlikte değerlendiriliyor. Somalı, cihazların toplam gücünün tek başına yeterli ölçü olmadığını; binada aynı anda çalışan diğer elektrikli sistemlerin de hesaba katılması gerektiğini belirtiyor.

Elektrik Mühendisleri Odası’nda bu alanda çalışan Burak Özgen de daire bağlantısı ile bina bağlantısı arasındaki ayrıma dikkat çekiyor. Özgen’e göre bazı konutlarda tek bir cihazı besleyen hat yeterli olsa bile bütün kullanıcıların talebini taşıyan ana altyapı aynı kapasiteyi sunmuyor.

Somalı’nın aktardığı başvuru sürecinde yetkili mühendis bağlantı projesini hazırlıyor, dağıtım şirketi de istenen gücün karşılanabilirliğini inceliyor. İlave kapasite, abonelik ve sayaç ihtiyaçları bu değerlendirmede belirleniyor; yerel uygulamalar değişebildiğinden şirketin güncel koşullarının önceden öğrenilmesi gerekiyor.

Otopark tahsisi mülkiyet anlamına gelmiyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2024 genelgesi, ortak otoparklardaki kurulum için maliklerin hem sayıca hem arsa payları bakımından çoğunluğunu yeterli görüyor. Genelgede bu kurulumların yapı ruhsatı gerektirmediği de belirtiliyor.

Tapuda bir bağımsız bölüme bağlı eklenti olarak görünen park yerlerinde ise farklı koşullar söz konusu. Genelgeye göre ortak bölümler ve mevcut elektrik donanımı etkilenmiyorsa kurul kararı gerekmiyor.

İstanbul Barosu Kat Mülkiyeti Hukuku Komisyonu Başkanı Av. Nuran Dinç Akgün, yalnızca kullanım için ayrılmış park yerinin mülkiyet sağlamadığını vurguluyor. Ortak elektrik donanımına müdahale edilen veya ortak bölümlerden kablo geçirilen bireysel kurulumlarda, Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında beşte dört onay alınmasını hukuken daha güvenli buluyor.

Akgün, bütün siteye hizmet veren projeli ortak sistemi ise farklı değerlendiriyor; bu durumda sayı ve arsa payı çoğunluğunun yeterli olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla karar eşiği, yalnızca cihazın konumuna değil, kullanım biçimine ve ortak tesisatta yapılacak değişikliğe de bağlı.

Batarya yangını ayrı müdahale gerektiriyor

İstanbul İtfaiyesi’nin 2021’den Ağustos 2026 sonuna uzanan kayıtlarında toplam 60 elektrikli otomobil yangınının beşi bataryayla ilişkilendiriliyor. Batarya kaynaklı olayların ikisi 2025’te, üçü ise 2026’nın ilk sekiz aylık bölümünde kaydediliyor.

Özgen, elektrik donanımından başlayan yangınla batarya hücrelerindeki kontrolsüz ısınmanın aynı olay olmadığını belirtiyor. Bataryadaki kimyasal süreç, görünür alev ortadan kalktığında da devam edebiliyor; bu nedenle şarj elektriğinin kesilmesi her durumda tehlikenin sona ermesi anlamına gelmiyor.

Kapalı garajlarda Özgen’in öncelikleri arasında dumanın algılanması, havalandırma, güvenli çıkışlar ve müdahale planı bulunuyor. Yangın battaniyesinin çevreye yayılan ısıyı sınırlayabildiğini, ancak batarya içindeki reaksiyonu tek başına bitirmediğini söylüyor.

Bakanlığın Temmuz 2025’te görüş toplamak üzere sunduğu taslak da açık otoparklara öncelik veriyordu. Kapalı otoparklar için öneriler, cihazları giriş-çıkış seviyesinde toplamak ve sayılarını o kattaki park kapasitesinin yüzde 5’iyle sınırlamak yanında algılama, yağmurlama ve duman tahliyesini içeriyordu.

Kurulum sonrası yükümlülükler de cihazın çalıştırılmasıyla bitmiyor. Somalı bakım sorumluluğunun işletme modeline göre değiştiğini, Akgün ise altyapıdan doğan zararlarda yönetime de sorumluluk yöneltilebileceğini belirtiyor. Yeni kullanıcılar sisteme katıldığında kapasite hesabının ve bakım düzeninin birlikte ele alınması, büyüyen şarj talebinin yönetimindeki temel başlık olarak öne çıkıyor.