İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Küresel satrançta hamle: Trump, Putin ve Şi aynı masaya oturuyor

Görüşmede nükleer silahlar, Orta Doğu’daki savaş, ticaret politikaları ve Ukrayna’nın ele alınması beklenirken Washington ile Moskova’nın gündem öncelikleri…

Atlas Newsdesk
Küresel satrançta hamle: Trump, Putin ve Şi aynı masaya oturuyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, Shenzhen'de Şi Cinping, Donald Trump ve Vladimir Putin'in perşembe günü üçlü bir toplantıda görüşeceğini açıkladı.

Buluşma öncesindeki açıklamalar, Washington ile Moskova'nın aynı müzakere başlıklarına öncelik vermediğini gösteriyor. Beyaz Saray nükleer silahların azaltılmasını öne çıkarırken Kremlin, Ukrayna için yürütülen diplomatik temasların sürdürülmesini istiyor.

Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi sırasında yapılması planlanan görüşmeye ilişkin Pekin'in teyidi, Amerikan ve Rus yönetimlerinin duyurularını izledi. Çin Dışişleri Bakanlığı görüşülecek konuları açıklamadı; dolayısıyla tarafların ayrı ayrı dile getirdiği öncelikler, üzerinde uzlaşılmış bir toplantı programı anlamına gelmiyor.

Washington ve Moskova farklı başlıklara yöneliyor

Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer silahların dünya genelinde azaltılmasını görüşmeye taşımayı amaçladığını belirtti. Wales'in açıklamasına göre Trump, bu silahların yayılmasını ciddi bir tehlike olarak değerlendiriyor.

Amerikan yönetiminin aktardığı gündemde Ukrayna yer almıyor. Evercore ISI'ın Çin Başstratejisti Neo Wang ise Washington'ın öncelikleri arasında Orta Doğu'daki savaşı da sayıyor; bu değerlendirme, ABD'nin masaya getirmek istediği konularla Rusya'nın beklentileri arasındaki ayrımı belirginleştiriyor.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, geçen haftaki açıklamasında Shenzhen temaslarını Ukrayna'da müzakere edilmiş bir çözüm arayışının devamı olarak tanımladı. Rus tarafının yaklaşımı, görüşmenin yalnızca liderlerin buluşmasıyla değil, Ukrayna diplomasisine sağlayacağı katkıyla da değerlendirilmesini istediğine işaret ediyor.

Putin'in Moskova'da ABD temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff ile yaptığı son görüşme de bu diplomatik temaslar arasında yer alıyor. Sağlanan bilgiye göre buluşma, Abu Dabi'deki Ukrayna müzakerelerinin bir turunun bitmesini takip eden gün gerçekleşti.

Şi'nin ev sahipliğine siyasi değer biçiliyor

Şanghay merkezli Z-Ben Advisors'ın Genel Müdürü Peter Alexander, Çin açısından kazanımın yalnızca imzalanacak bir anlaşmaya bağlı olmadığı görüşünde. Alexander, “Şi açısından Putin ve Trump'ı eşit aktörler olarak aynı masaya getirebilmek, görüşmeler başlamadan bile siyasi kazanımın büyük bölümünü sağlayacak” dedi.

Üçlü format, liderlerin daha önceki ikili temaslarından farklı bir diplomatik düzen oluşturuyor. Aktarılan görüşme geçmişine göre Şi, 2013'ten itibaren Putin ile 40'ı aşkın kez buluşurken Trump ile Putin'in son görüşmesi Ağustos 2025'te Alaska'da gerçekleşti.

Wang, Pekin ile Moskova arasındaki stratejik yakınlığın Şi'nin katılım kararında rol oynamış olabileceğini değerlendiriyor. Ancak bu yorum, Çin yönetiminin açıkladığı bir gerekçe değil; bakanlık toplantının içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Aynı stratejist, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü, güvenlik düzenlemelerini ya da Rusya'ya uygulanan yaptırımları kapsayan ortak bir metin beklemiyor. Wang'a göre bu konularda ortak tutum açıklamak, Çin'in üstleneceği siyasi sorumluluğu ve karşılaşacağı baskıyı artırabilir.

Ticaret ateşkesinin süresi ayrı sınav oluşturuyor

ABD ile Çin arasındaki ekonomik düzenlemeler de buluşmanın olası başlıkları arasında bulunuyor. Mevcut ticaret ateşkesinin ocakta sona ereceği belirtilirken, sürenin uzatılması ihtimali liderlerin güvenlik konularından ayrı bir ekonomik pazarlık yürütmesini gündeme getiriyor.

Union Bancaire Privée'nin (UBP) Asya Başekonomisti Carlos Casanova, görüşmelerin yalnızca ateşkese ek süre tanınmasıyla sınırlı kalmayabileceğini söylüyor. Casanova'ya göre taraflar, ekonomik ilişkileri daha kalıcı biçimde dengeleyecek bir çerçeveyi de değerlendirebilir; Washington'ın ticaret açığını daraltma talebi bu arayışın merkezinde bulunuyor.

Bu değerlendirme gerçekleşirse ticaret görüşmeleri, mevcut düzenlemenin bitiş tarihinden daha geniş bir ekonomik ilişki pazarlığına dönüşebilir. Yalnızca uzatma üzerinde anlaşılması halinde ise Casanova'nın işaret ettiği kalıcı dengeleme konusu ayrı bir müzakere ihtiyacı olarak kalır.

Shenzhen buluşmasının diplomatik sonucu açısından temel belirsizlik, liderlerin farklı önceliklerini ortak bir metinde birleştirip birleştiremeyeceği. Ticaret bakımından ise ateşkesin süresi hakkında bir karar açıklanmasıyla ekonomik ilişkilerin bütünü üzerinde anlaşılması birbirinden ayrı sonuçlar olacak.

More stories

Son haberler