İstifa sonrası Oktay Saral’dan ilk sözler: Azerbaycan’ı üzecek bir şey yapmadım

Oktay Saral, Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevini Erdoğan'ın isteğiyle bıraktığını söyledi; Azerbaycan sözleri için özrü gereksiz buldu.

Gazeteci Saygı Öztürk'e konuşan Saral, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ayrılmasını istediğini ve kendisinin bu talebi kabul ettiğini anlattı. Açıklaması, 26 Ekim'de duyurduğu istifanın nasıl gündeme geldiğine ilişkin kendi anlatımını ortaya koyarken, Azerbaycan hakkındaki paylaşımına yönelik tutumunu değiştirmediğini de gösterdi.

Saral'ın anlatımında iki ayrı konu öne çıktı: Erdoğan'ın görevden ayrılması yönündeki talebine itiraz etmemesi ve tartışılan sözlerini kişisel görüş olarak savunması. Saral, başdanışmanlık unvanına rağmen Cumhurbaşkanlığını temsilen konuşmadığını belirterek, açıklamasının resmi bir hükümet beyanı olarak değerlendirilmesine karşı çıktı.

Saral ayrılık talebini Erdoğan'a bağlıyor

Saral, Erdoğan'ın kendisini bu göreve getirdiğini hatırlatarak, ayrılık talebini de aynı çerçevede kabul ettiğini söyledi. Cumhurbaşkanının üzülmesini istemediğini vurgulayan Saral, Türkiye'nin Azerbaycan ve diğer Türk cumhuriyetleriyle ilişkilerinde kendi sözleri nedeniyle bir hassasiyet oluşmasını arzu etmediğini ifade etti.

Devletler arasındaki ilişkilerin hassasiyetler taşıyabildiğini söyleyen Saral, istifa sürecini de bu çerçevede anlattı. Bununla birlikte, Erdoğan'ın kendisine talebi hangi ifadelerle ilettiğini veya kararın gerekçesini nasıl açıkladığını aktarmadı; dolayısıyla talebin ayrıntıları, Saral'ın kabul ettiğini söylediği ayrılık isteğinin ötesinde netleşmedi.

Saral, 2016'da başladığı başdanışmanlık görevini bıraktığını 26 Ekim tarihli duyurusuyla açıklamıştı. O açıklamada Erdoğan'a desteğinin süreceğini belirtmişti; son söyleşisinde de görevin sona ermesiyle Cumhurbaşkanına yönelik tutumunu birbirinden ayıran bir yaklaşım sergiledi.

Başörtüsü paylaşımından istifa duyurusuna

Tartışmanın öncesinde Saral, 12 Ekim tarihinde X üzerinden Azerbaycan'daki başörtülü öğrenciler hakkında bir mesaj yayımlamıştı. Öğrencilerin eğitimden yararlanmasının engellendiğini ileri sürdüğü paylaşımında, bu duruma karşı çıkmış ve eğitim hakkına ideolojik gerekçelerle müdahale edilmemesi gerektiğini savunmuştu.

Başörtülü öğrencilerin karşılaştığı engellere ilişkin anlatım Saral'a ait. Paylaşımda hangi okulun veya kurumun söz konusu olduğu, uygulamanın kapsamı ve hukuki dayanağı belirtilmediği için, bu açıklamadan Azerbaycan genelinde geçerli bir yasağın bulunduğu sonucuna varılamıyor.

12 Ekim'deki mesajı, 26 Ekim'deki istifa duyurusu izledi. Saral, istifasını kamuoyuna açıklamadan önce verdiği başka bir söyleşide de Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin önemine değinmiş, bu ilişkiler gözetilerek karar alınmasını doğal karşıladığını söylemişti.

Özür sorusuna kişisel görüş yanıtı

Öztürk'ün özür dilemeyi düşünüp düşünmediği yönündeki sorusuna karşılık Saral, sözlerinin özür gerektirmediğini savundu. Azerbaycan'a ve Azerbaycanlılara yakınlık duyduğunu anlatan Saral, paylaşımının ne ülkeyi ne de halkını incitecek bir içerik taşıdığına inandığını söyledi.

Saral, açıklamasının niteliğini anlatırken, “Sadece bir insan olarak görüşümü söyledim” ifadesini kullandı. Hükümet sözcülüğü yapmadığını belirterek, duygularını dile getirmesinin Cumhurbaşkanlığı adına söz aldığı anlamına gelmediğini savundu; başdanışmanlık görevi ile kişisel ifade arasında ayrım yapılmasını istedi.

Aliyev'e, Azerbaycan'a veya Azerbaycanlılara yönelik bir sorunu bulunmadığını da söyleyen Saral, geri adım atmasını gerektiren bir ifade kullanmadığı görüşünü korudu. Böylece görevi bırakma talebini kabul ettiğini açıklarken, paylaşımının içeriğini savunmayı sürdürdü; ayrılık kararını kabul etmesi, sözlerini geri aldığı anlamına gelmedi.

Açıklamanın ardından açık kalan başlıklar, ayrılık talebinin resmi gerekçesi ile başörtülü öğrencilere ilişkin iddianın kapsamı. Cumhurbaşkanlığı veya Azerbaycan makamlarından bu konularda gelecek bir açıklama, hem görevden ayrılma sürecinin hem de tartışmaya konu olan uygulamanın ayrıntılarını netleştirebilir.