İsrail’de hükümeti kurma görevi Gadi Eisenkot’a verildi

Kudüs'te yetki değişimi ve koalisyon arayışı

İsrail'de neticelenen genel seçimlerin mecliste mutlak bir çoğunluk üretememesi üzerine, yönetim krizini çözme yetkisi muhalefet cephesine geçti. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, pazar akşamı gerçekleştirdiği resmi temasların ardından yeni kabineyi teşkil etme sorumluluğunu eski genelkurmay başkanı ve muhalif siyasetçi Gadi Eisenkot 'a teslim etti. Bu hamleyle birlikte ülkede resmi koalisyon pazarlıkları için tanınan yirmi sekiz günlük yasal takvim işlemeye başladı.

Sandıktan birinci sırada çıkamayan ancak parlamento danışmalarında daha fazla vekilden tavsiye alan Eisenkot, bu desteği kalıcı bir iktidar ortaklığına dönüştürmeye çalışacak. Süreç boyunca mevcut Başbakan Benjamin Netanyahu, yetkileri sınırlandırılmış geçici hükümetin başında bulunmaya devam edecek. Salı akşamı yemin edecek olan yeni mecliste partilerin askerlik muafiyetleri ve Arap temsilcilerle kurulacak ilişkiler konusundaki zıt yaklaşımları uzlaşma ihtimallerini daraltıyor.

Arap partileri ve milliyetçi kanadın kilit rolü

Eisenkot liderliğinde bir birliktelik kurulabilmesi için öncelikle meclisteki Arap listelerinin tutumu belirleyici olacak. Ra’am partisi kurulacak yönetime açıktan takviye vereceğini açıklasa da sahip olduğu sandalye sayısı çoğunluk eşiğini aşmaya tek başına yetmiyor. Dışarıdan bakanlık almadan oy desteği sağlamayı teklif eden Ortak Liste ise hükümete resmi ortaklıkla dışarıdan destek verme formülleri arasında bir ayrım gözetiyor.

Öte yandan muhalif blok içinde yer alan Avigdor Liberman liderliğindeki Yisrael Beytenu hareketi, Arap partileriyle aynı idari mekanizma altında yer almayı kesin bir dille reddediyor. Eisenkot ise potansiyel ortaklar için ülkenin temel niteliklerini tanıma, Hamas'ı terör örgütü olarak kabul etme ve herkese eşit yurttaşlık hizmeti gibi katı şartlar öne sürüyor. Bu kriterlerin Arap siyasi kanadında tamamen kabul görüp görmeyeceği henüz belirsizliğini koruyor.

Haredi muafiyetleri ve olası erken seçim riski

Bir diğer alternatif senaryo, ultra-Ortodoks partilerin desteğiyle meclis çoğunluğunu yakalamak olarak öne çıkıyor. Ancak bu seçenek, dini grupların muaf tutulduğu zorunlu askerlik düzenlemesine son verme sözüyle kampanya yürüten Eisenkot ve müttefiklerinin vaatleriyle doğrudan çatışıyor. Birleşik Tevrat Yahudiliği gibi aktörler kapıyı bütünüyle kapatmasa da geleneksel yaşam tarzlarının korunması adına muafiyetlerden geri adım atmaya yanaşmıyor.

Gerektiğinde cumhurbaşkanı tarafından iki hafta daha uzatılabilecek müzakere maratonunun başarısızlıkla sonuçlanması halinde inisiyatif yeniden Netanyahu'ya geçebilir. Her iki siyasetçinin de uzlaşma sağlayamaması durumunda, İsrail'in bahar aylarında yeniden sandık başına gitmesi kaçınılmaz hale gelecektir. Güvenlik krizlerinin ve toplumsal kutuplaşmanın sürdüğü mevcut ortamda, kurulacak olası bir hükümetin kırılgan dengeler üzerine inşa edilmesi bekleniyor.