Aigner, 30 Ocak oylaması öncesinde Almanya cumhurbaşkanlığına yaklaşıyor

Deutsche Welle'nin 9 Kasım tarihli haberine göre, sekiz yıldır Bavyera eyalet parlamentosu başkanlığını yürüten 61 yaşındaki Ilse Aigner, Almanya'nın 30 Ocak 2027'deki cumhurbaşkanlığı oylaması için öne çıkan aday olarak ortaya çıktı.

Seçilmesi halinde Aigner, Almanya'nın ilk kadın cumhurbaşkanı ve Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) üyesi ilk devlet başkanı olacak. 1999'dan bu yana gösterilen kadın adayların aksine Aigner, Federal Kurul'da çoğunluğa sahip partilerin desteğini arkasına almış durumda.

Cumhurbaşkanını seçmek için toplanan özel bir kurul olan Federal Kurul, Frank-Walter Steinmeier'in halefini seçecek. Deutsche Welle, CDU, CSU ve koalisyon ortakları Sosyal Demokrat Parti'nin kurulda çoğunluğu elinde bulundurması nedeniyle Aigner'in seçilmesinin son derece muhtemel görüldüğünü aktardı.

Habere göre, Hristiyan Demokrat Birlik'in lideri olan Başbakan Friedrich Merz, hafta sonu Aigner'den yana tercih belirtti. Aigner, CDU'nun Bavyera'daki kardeş partisi olan CSU'ya mensup ve halen Bavyera parlamentosuna başkanlık ediyor.

Makam büyük ölçüde sembolik olsa da Almanya cumhurbaşkanı resmi devlet başkanıdır. Bu makam aynı zamanda ulusal bir ahlaki otorite kaynağı olarak sembolik bir ağırlık taşır ve yürütme yetkisi olmasa bile bu seçimi siyasi açıdan önemli kılar.

Berlin'e uzanan Bavyera yolu

Aigner'in profili, üst düzey siyasetçiler arasında hukuk eğitiminin yaygın olduğu Alman federal siyasetinde sıra dışıdır. Üniversite diploması olmayan Aigner, ailesinin elektrik işletmesinde telekomünikasyon teknisyeni olarak yetişti ve daha sonra günümüzde Airbus'ın bir parçası olan Eurocopter'da elektrik bileşenleri geliştirme alanında çalıştı.

1994 yılında CSU bünyesinde Bavyera eyalet parlamentosuna girdi ve 1998-2013 yılları arasında Federal Meclis'te (Bundestag) görev yaptı. 2008-2013 yılları arasında dönemin Başbakanı Angela Merkel liderliğinde tarım ve tüketiciyi koruma bakanlığı yaptı.

Deutsche Welle, bu bakanlıkların kendisini gıda güvenliği baskılarına, lobi gruplarına ve Avrupa Birliği düzeyindeki anlaşmazlıklara maruz bıraktığını belirtti. Haberde, Aigner'in bu dönemi büyük bir kriz yaşamadan atlattığı ve genel olarak takdir topladığı ifade edildi.

Aigner, 2013 yılında kendisini halefi olarak konumlandırmaya çalışan dönemin eyalet başbakanı Horst Seehofer döneminde ekonomi bakanı olarak Bavyera'ya geri döndü. Daha sonra CSU'nun kendi içindeki yarışta galip gelen Markus Söder, 2018'de Bavyera eyalet başbakanı oldu.

Aigner ve Söder, 1994 yılında Bavyera parlamentosuna en genç iki milletvekili olarak girdi ve kariyerleri birbirine bağlı kalmaya devam etti. Son sekiz yıldır Bavyera parlamentosunun başkanlığını yürüten Aigner, Deutsche Welle tarafından eyalette saygı duyulan bir figür olarak tanımlanıyor.

Ocak ayında Bavyera'da yayınlanan Merkur gazetesinde yer alan bir okul ziyareti haberine göre Aigner, dördüncü sınıf öğrencilerine kariyerini planlamadığını ancak hiçbir zaman "çenesini tutamadığını" söyledi. Deutsche Welle, Birlik partilerinin cumhurbaşkanlığı konusundaki iç manevraları sırasında Aigner'in kamuoyuna açıklama yapmaktan büyük ölçüde kaçındığını bildirdi.

Parti içi dengeler

Aigner'in seçilme ihtimali aynı anda iki ezberi bozacak. Almanya'da şimdiye kadar, CDU ile olan ittifakı aracılığıyla ulusal düzeyde etki sahibi olan bölgesel bir parti konumundaki CSU'dan hiç cumhurbaşkanı veya başbakan çıkmadı.

Kadın bir cumhurbaşkanı, çoğunluk adayının kadın olarak seçilmesi yönündeki baskılara da yanıt verecek. Deutsche Welle, 1999'dan bu yana hemen her cumhurbaşkanlığı seçiminde kadınların aday gösterildiğini, ancak önceki kadın adayların kazanmak için gereken Federal Kurul sayılarına sahip olmadığını aktardı.

Bu hamle Söder açısından da sonuçlar taşıyor. Deutsche Welle, Aigner'in cumhurbaşkanlığının Söder'in başbakan olma hırslarını karmaşıklaştırabileceğini, zira CDU'nun ülkeyi iki CSU'lu figürün yönetmesini kabul etmesinin pek olası olmadığını belirtti.

Aigner'in Bavyera siyasetinden ayrılması, Söder için kendi evindeki bir rakibi ortadan kaldıracaktır. Deutsche Welle, halen 61 yaşında olan Aigner'in yüksek popülarite oranlarına sahip olduğunu ve 59 yaşındaki eyalet başbakanının doğal bir rakibi olarak görüldüğünü belirtti.

Federal Kurul'un 30 Ocak 2027'de Almanya'nın bir sonraki cumhurbaşkanı için oy kullanması planlanıyor. Netleşecek sonuç, Aigner'in CDU, CSU ve SPD ittifakından beklenen çoğunluğu sağlayıp sağlayamayacağı olacak.

Almanya'nın yeni cumhurbaşkanının 2027 Mart ayı ortasında göreve başlaması bekleniyor. Görev devri, Aigner'in Steinmeier'in yerine geçerek bu makamdaki ilk kadın ve ilk CSU'lu siyasetçi olup olmayacağını belirleyecek.