Gürcistan taşıyıcı annelikte 1.100 doğumla mercek altına girdi

Deutsche Welle'nin 11 Ekim tarihli haberine göre, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından sektörün büyümesiyle Gürcistan'da 2023 yılında 3.000'den fazla taşıyıcı anne kaydı yapıldı.

Bu büyüme sınır ötesi hukuki ve etik riskler barındırıyor: DW, Gürcistan'daki taşıyıcı anne doğumlarının 2021'deki tahmini 300 seviyesinden 2023'te 1.100'ün üzerine çıktığını aktardı.

DW'ye göre Gürcistan Kamu Hizmetlerini Geliştirme Ajansı, ülkede kayıtlı taşıyıcı annelerin 2012'den bu yana 5.000'den fazla çocuk dünyaya getirdiğini açıkladı. Yabancı müşterilerin 2022'de Rusya'daki taşıyıcı annelik sözleşmelerinden men edilmesi ve ajansların Ukrayna'dan Gürcistan'a taşınmasının ardından ülke daha büyük bir merkez haline geldi.

Haberde, DW tarafından isimleri değiştirilen Hamburg'dan 40 yaşındaki Olga ve Daniel çiftinin süreci takip edildi. Almanya'da taşıyıcı annelik yasa dışı ve çocukları taşıyıcı annelik yoluyla doğan ebeveynlerin Alman mahkemelerinde yasal tanınma talep etmesi gerekiyor.

Çift DW'ye, Tiflis'teki bir Rus-Gürcü ajansını değerlendirdiklerini ve 2024 ilkbaharında Ukraynalı bir taşıyıcı anneyle görüştüklerini söyledi. Olga, "Sürekli mümkün olduğunca çabuk karar vermemiz gerektiği hissettiriliyordu," dedi ve ajansın baskısıyla manipüle edildiğini düşündüğünü ekledi.

DW, tahminler değişmekle birlikte Gürcistan'da yaklaşık 19 kliniğin taşıyıcı annelik hizmeti sunduğunu bildirdi. Habere göre Tiflis veya Batum'daki ajans paketleri yaklaşık 45.000 ila 55.000 avroya mal oluyor; bu da diğer ülkelerde talep edilen ücretin yaklaşık üçte biri düzeyinde.

Gürcistan kliniklerinde doğum yapan birkaç taşıyıcı anne DW'ye, kendilerine yaklaşık 18.000 ila 28.000 avro ödendiğini, ikiz doğum gibi durumlar içinse ek ödemeler yapıldığını anlattı. Anastasia olarak tanıtılan Rus bir taşıyıcı anne, Rusya'da iki, Gürcistan'da ise bir Moskova klinik şubesi aracılığıyla ayarlanmış Japon bir çift için üçüncü bir taşıyıcı annelik sürecini tamamladığını söyledi.

Anastasia DW'ye, "İkiz bebek dünyaya getiren başka bir taşıyıcı anneyle birlikte bir dairede yaşıyorum," dedi. "Bu program benim için en kolayı ve en pratiğiydi ama belki de sadece doğru klinik konusunda şanslıydım." Ayrıca diğer kadınların doğumdan sonra ödeme alma konusunda gecikmeler bildirdiğini belirtti.

İnsan hakları avukatı Nino Bogveradze DW'ye, Gürcistan yasalarının taşıyıcı anneler, ebeveyn adayları ve klinikler arasındaki ilişkiyi düzenlediğini ancak ajansları kapsamadığını söyledi. DW, ulusal yasaların sosyal güvenceler veya sözleşme şartları için asgari standartlar belirlemediğini bildirdi.

DW, Gürcistan'daki taşıyıcı annelerin embriyo transferinden sonra çocuğu tutmalarına, programdan ayrılmalarına veya hamileliği sonlandırmalarına izin verilmediğini aktardı. Habere göre Human Rights Watch ve International Women’s Health Coalition, Gürcistan'daki yerleşik uygulamanın kadınların üreme konusunda kendi kaderini tayin etme hakkını ihlal ettiğini belirtiyor.

University of Leeds bünyesinde üreme ve göç alanında çalışan antropolog Olga Doletskaya DW'ye, ajansların kendilerini insanlara çocuk sahibi olmaları konusunda yardım eden kuruluşlar olarak tanıttığını söyledi. Doletskaya, "Ancak gerçekte öncelikle mali çıkarlarla hareket ediyorlar," dedi. "İşte bu yüzden taşıyıcı annelerin güvencesiz durumunu istismar ediyorlar ve ebeveyn adaylarına baskı yapıyorlar."

DW'nin aktardığına göre Olga ve Daniel Almanya'ya döndü ve taşıyıcı annelik planını en azından şimdilik askıya aldı.