Bangladeş’teki kızamık salgınında 1.147 kişi hayatını kaybetti

Dünya Sağlık Örgütü cumartesi günü yayımlanan bir haberde, Bangladeş'in mart ortasından 9 Ekim'e kadar 202.000 şüpheli kızamık vakası ve 1.147 ölüm bildirdiğini açıkladı.

Haberde aktarılan DSÖ ve UNICEF tahminlerine göre, ilk doz kızamık aşısı karşılama oranının 2024'teki %96 seviyesinden 2025'te %90'a düşmesinin ardından Bangladeş, bu can kaybı bilançosuyla bu yıl diğer tüm ülkelerden daha fazla şüpheli vakaya ulaştı.

DSÖ, şüpheli vakaların 22.000'inin laboratuvar testleriyle doğrulandığını bildirdi. Kuruma göre, bildirilen ölümlerin %94'ünü beş yaş altı çocuklar oluşturdu.

DSÖ aşı danışmanı ve New York University bünyesindeki School of Global Public Health'te profesör olan Mark Jit, "Bu, her ülke için gerçek bir uyarıdır" dedi. Jit, salgınları aşılama yoluyla önlemenin acil müdahaleden daha kolay, daha ucuz ve daha güvenli olduğunu söyledi.

Bangladeş, kurumun salgınları önlemek için gerekli olduğunu belirttiği DSÖ'nün %95'lik aşılama karşılama eşiğine yaklaşmıştı. Haberde yer verilen DSÖ ve UNICEF verilerine göre, ülkenin ilk doz aşılama oranı 2024'te %96, ikinci doz aşılama oranı ise %93 olarak tahmin edilmişti.

Bu konum 2025'te zayıfladı. DSÖ ve UNICEF, ilk doz aşılama oranının %90'a, ikinci doz aşılama oranının ise bulaşmayı yavaşlatacak kadar insanın korunduğu seviye olan sürü bağışıklığı için %95'lik eşiğin altına, %86'ya gerilediğini tahmin etti.

Haberde bu kötüleşme, 2025'te aksayan rutin bir aşılama programına bağlandı. Ayrıca protestoların Başbakan Sheikh Hasina'nın 15 yıllık iktidarını sona erdirmesinin ardından yaşanan siyasi çalkantılara, sağlık çalışanlarının grevlerine, geciken aşı siparişlerine ve aksayan takip aşılarına işaret edildi.

Haberde, Reuters'ın DSÖ belgelerini incelemesi ve bir düzineden fazla bilim insanı, sağlık çalışanı ve yetkiliyle yaptığı görüşmelerin, Bangladeş'in acil müdahalesinin eksik veriler, sınırlı hazırlık ve yeterince ebeveyne ulaşamayan bilgilendirme çalışmaları nedeniyle zayıfladığını ortaya koyduğu belirtildi.

Haberde, Bangladeş'in salgın başladıktan sonra hızlı hareket ettiği ve nisan ile mayıs aylarında acil bir program kapsamında yaklaşık 20 milyon çocuğun aşılandığı ifade edildi. Hükümet, altı aylıktan beş yaşına kadar olan hedef gruptaki her çocuğa ulaştığını bildirdi.

Haziran ayındaki daha sonraki rutin bir sağlık müdahalesi, kızamık kampanyasında milyonlarca çocuğun aşılanamamış olduğunu gösterdi: aynı yaş grubu için hazırlanan hedef listede, acil durum programındakinden 4 milyon daha fazla çocuk yer alıyordu. Başbakan Tarique Rahman'ın sağlık işlerinden sorumlu özel asistanı Ziauddin Hyder, 14 Eylül'de Reuters'a yaptığı açıklamada "Bir açık var" dedi.

Hyder, ebeveynler arasındaki aşı tereddüdünü ve çocukları uzak tutan hastalıkları gerekçe gösterdi. Eylülde hükümetin salgını durdurmak için elinden gelen her şeyi yaptığını söyledi. Hükümet, haber için ekim ayında gönderilen diğer sorulara yanıt vermedi.

Haberde yer alan bilgilere göre Sağlık Bakanı Sardar Md. Sakhawat Husain, mayıs ayında yaptığı açıklamada acil durum kampanyasının sıcak noktalardaki vakaları "neredeyse sıfıra" indirdiğini ve salgının kontrol altında olduğunu söylemişti. Eylül ayına gelindiğinde Bangladeş, mayıstan bu yana en yüksek seviye olan günde ortalama 1.198 yeni kızamık vakası bildiriyordu.

DSÖ, kızamığın genellikle her 1.000 vakada iki veya üç kişinin ölümüne yol açtığını, ancak yetersiz beslenme gibi faktörler nedeniyle daha yoksul ülkelerde riskin daha yüksek olabileceğini belirtiyor. Haberde adı geçen uzmanlar, Bangladeş'te aşıya erişim ve kamuoyu farkındalığının, aşı tereddüdünden daha büyük engeller olduğunu dile getirdi.

Kaynak: haber, The Straits Times/Reuters, 17 Ekim 2026