Policy Alert, Nijerya’da 50 milyar dolarlık plan için oturum istedi

Premium Times'ın 22 Ekim'de yayımladığı habere göre Policy Alert, 50 milyar dolara kadar ulaşması öngörülen Ağustos 2026 açık deniz teşviklerini gerekçe göstererek Nijeryalı yasa koyucuları yatırım anlaşmalarından kaynaklanan riskleri incelemeye çağırdı.

Grup, Ağustos 2026 açık deniz çerçevesinin vazgeçilen gelirler, kamu yararı ve Shell ile bağlantılı 2007 ile 2021 yıllarında başlatılan iki anlaşma davası da dahil yasal riskler açısından değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.

Policy Alert bu talebi, Akwa Ibom Eyaleti'nin Uyo kentinde "Investment Protection and Nigeria's Energy Transition: Implications for Environmental Accountability and Regulatory Space" başlıklı raporunu tanıtırken dile getirdi.

Sivil toplum kuruluşu, ilgili Senato ve Temsilciler Meclisi komitelerinden Nijerya'nın yatırım anlaşması çerçevesi, Kasım 2024'te kurulan federal anlaşma inceleme komitesi ve açık deniz petrol yatırımlarına yönelik son mali teşvikler hakkında ortak bir oturum düzenlemesini talep etti.

Yatırımcı-devlet uyuşmazlık çözümü (ISDS), şartları karşılayan yabancı yatırımcıların yatırım koruma hükümlerinin ihlal edildiği iddiasıyla ev sahibi hükümetlere karşı uluslararası tahkim mahkemelerinde dava açmasına olanak tanıyor. Policy Alert üç endişeye dikkat çekti: Gelecekteki politika değişikliklerinin daha maliyetli hale gelebilmesi, mali teşvikler ile gaz projelerinin uzun vadeli kamu yararına dair yeterli kanıttan yoksun olabilmesi ve yabancı yatırımcıların etkilenen topluluklara kıyasla daha güçlü uluslararası başvuru yollarına sahip olması.

Rapor, Nijerya'nın Decade of Gas girişimi kapsamında açık deniz petrol üretimi ve daha geniş gaz altyapısı için yeni sermaye aradığı bir dönemde yayımlandı. Policy Alert; Bonga North, Bonga South West/Aparo ve Ima Gas gibi projeler hakkında soru işaretleri dile getirdi ve öngörülen yatırımların tek başına Nijerya için ekonomik değerin kanıtı olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti.

Policy Alert, Shell bağlantılı kuruluşlar ile Nijerya arasında Nijerya-Hollanda ikili yatırım anlaşması kapsamında 2007 ve 2021 yıllarında başlatılan iki tahkim davasını örnek gösterdi. Her iki dava da Nijerya'nın anlaşma yükümlülüklerini ihlal ettiğine dair bir tespit yapılmadan sonlandırıldı.

Grup ayrıca, devam eden Jupiter Lithium tahkimini Nijerya'nın yatırım anlaşmazlıklarına maruz kalma riskinin petrolle sınırlı olmadığının kanıtı olarak gösterdi. Premium Times, 89 sivil toplum kuruluşunun yakın zamanda Nijerya federal hükümetinden ülkenin yatırım anlaşması incelemesini yayımlamasını talep ettiğini aktardı.

Petrol üreten toplulukların onlarca yıldır kirlilik, gaz yakma ve geçim kaynaklarının zarar görmesiyle mücadele ettiği Nijer Deltası için Policy Alert, asıl meselenin yatırım anlaşmalarının hükümetin yatırımcıları çevresel zararlardan sorumlu tutma kabiliyetini koruyup korumadığı olduğunu vurguladı.

Kuruluş, araştırmasının ISDS'nin Nijerya'nın belirli bir çevre reformundan vazgeçmesine doğrudan neden olduğunu ortaya koymadığını kabul etti. Ancak endişelerinin, maliyetli tahkim ihtimalinin hükümetleri kamu yararına tedbirler almaktan caydırabilmesi olduğunu belirtti.

Policy Alert yabancı yatırımlara karşı olmadığını ve yatırımcıların adil muamele görme hakkı bulunduğunu ifade etti. Grup, Federal Adalet Bakanlığından anlaşma incelemesinin durumunu açıklamasını, yeniden müzakere gerektiren anlaşmaları belirlemesini ve tavsiyelerin uygulanmasına ilişkin bir takvim yayımlamasını istedi.

Grup ayrıca anlaşma reformlarını, tahkim gelişmelerini, mali şeffaflığı, yasama denetimini ve çevresel güvenceleri izlemek amacıyla sivil toplum kuruluşları tarafından geliştirilecek yıllık bir Yatırım Anlaşması Hesap Verebilirlik Karnesi oluşturulmasını önerdi.

Kaynak: haber, AllAfrica aracılığıyla Premium Times, 22 Ekim 2026