Fransa’da protestolar piyasaları etkiliyor: Bütçe ve büyüme baskı altında

Fransa tahvillerinin getirisi 2002’den beri en yüksek düzeye çıkarken bütçe görüşmeleri ve planlanan grev, yatırımcıların takibinde bulunuyor.

OAT adıyla işlem gören Fransız gösterge tahvilinin 10 yıllık getirisi perşembe günü 11 baz puan yükseldi. Aynı vadeli Alman devlet tahvilleriyle arasındaki fark da Kasım 2011’den bu yana en yüksek düzeye çıktı; Alman tahvilleri, Euro Bölgesi borçlanma piyasasında karşılaştırma ölçütü olarak kullanılıyor.

Yatırımcıların gündeminde yalnızca borçlanma koşulları bulunmuyor. Fon yöneticileri, protestoların uzaması halinde büyümenin, güvenin ve hükümetin bütçe tasarruflarını uygulama kapasitesinin nasıl etkileneceğini değerlendiriyor; bu olası sonuçların gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz belirsiz.

Meclis görüşmeleri bütçe hedefini sınayacak

Hükümetin planı, bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranını 2026 için öngörülen %5,4 düzeyinden 2027’de %5’e indirmek. İki yıl için açıklanan oranlar arasındaki hedeflenen düşüş 0,4 yüzde puan; ikinci oran gerçekleşmiş bir sonucu değil, hükümetin ulaşmak istediği düzeyi gösteriyor.

Ulusal Meclis, tasarruf sağlaması öngörülen vergi düzenlemelerini 27 Ekim’de yeniden görüşecek. Muhalefetin itiraz ettiği tedbirlerin yasama sürecinden nasıl çıkacağı, hükümetin açıkladığı hedefe hangi araçlarla ulaşabileceği açısından önem taşıyor.

Moody's cuma günü Fransa için Aa3 notunu değiştirmedi, ancak görünümü negatifte bıraktı. Böylece kredi notu korunurken, kuruluşun siyasi parçalanmanın yasama kurumlarının çalışmasını aksatabileceğine ilişkin risk değerlendirmesi de devam etti.

Kuruluş, bütçe açığının daraltılabilmesi halinde görünümün durağana çevrilebileceğini belirtti. Bu değerlendirme otomatik bir değişiklik taahhüdü değil; Moody's, olası iyileşmeyi mali açığın azaltılması koşuluna bağlıyor.

Natixis CIB EMEA ekonomik araştırmalar bölümü başkanı Alain Durré, hükümetin borçlanma maliyetlerinde hızlı bir yükselişi engelleme konusunda kararlı olduğunu ifade etti. Bu, hükümetin yaklaşımına ilişkin bir ekonomist değerlendirmesi; maliyetlerin bundan sonra hangi yönde hareket edeceğine dair kesinlik sunmuyor.

Protestolar işletmelerin satışlarını baskılıyor

Cumartesi günkü gösterilerin büyüklüğüne ilişkin resmi açıklama ile sendikaların hesabı farklılaşıyor. İçişleri Bakanlığı ülke çapında 410 bin katılımcı bildirirken sendikalar katılımın bu sayının iki katına ulaştığını savundu; iki tarafın açıkladığı rakamlar arasındaki fark giderilmiş değil.

ING, doğrudan etkilenebilecek faaliyet alanları arasında perakendeyi, konaklama ve turizmi, taşımacılık ve lojistiği sıraladı. Bankanın ticaret odaları ağına dayandırdığı tahmine göre, salı itibarıyla olayların doğrudan etkilediği işletmelerin sayısı 2 bini aştı; bu sayı toplam parasal kaybı göstermiyor.

ING Fransa ve İsviçre kıdemli ekonomisti Charlotte de Montpellier, mağazalar ile alışveriş merkezlerinde müşteri trafiğinin azaldığını, kapanmalar ve satış kayıpları yaşandığını belirtti. De Montpellier, huzursuzluğun mali ve siyasi kaygılara “başka bir belirsizlik katmanı eklediğini” söyledi.

Bankalar için kredi büyümesi riski

CAC 40, son bir aylık dönemde yüzde 4,5 değer kaybetti. Bu hareket, tahvil piyasasındaki yükselişle birlikte Fransız varlıklarının yatırımcı gündemindeki yerini gösterse de hisse kaybının ne kadarının protestolarla bağlantılı olduğunu ortaya koyan bir hesap bulunmuyor.

Carmignac portföy danışmanı ve yatırım komitesi üyesi Kevin Thozet, bankalar açısından riski öz sermaye maliyeti ve kredi faaliyeti üzerinden tarif etti. Thozet, “Hisse senetleri cephesinde, öz sermaye maliyetinin yüksek olması nedeniyle bu durum bankaların işine yaramıyor; üstelik süregelen belirsizlik kredi büyümesini yavaşlatabilir ve kredi sorunlarına yol açabilir” dedi.

Thozet’nin değerlendirmesindeki koşullu senaryoda, belirsizliğin sürmesi doğrudan kesinti yaşayan işletmelerin ötesinde kredi kanalını da etkileyebilir. Buna karşılık, bütçe açığının daraltılması Moody's değerlendirmesinde görünümün iyileşmesine imkan veren koşul olarak öne çıkıyor; iki değerlendirme farklı risk kanallarına işaret ediyor.

Meclisteki görüşmelerin ardından takvimde 5 Kasım için planlanan, sendikaların desteklediği ülke çapındaki grev ve gösteriler bulunuyor. Bütçe tedbirlerinin kabul edilip edilmeyeceği, eylemlerin süresi ve işletmelerdeki kayıpların boyutu henüz netleşmiş değil.