Fas'ın ilk kadın başbakanı Fatima Ezzahra El Mansouri

Fas başbakanı Fatima Ezzahra El Mansouri, PAM’ın 97 sandalyesinin ardından hükümet kurma yetkisini alan ilk kadın oldu.

Kral VI. Muhammed, 23 Eylül parlamento seçimlerinin ardından Fatima Ezzahra El Mansouri’yi Rabat’taki Kraliyet Sarayı’nda kabul ederek yeni kabineyi oluşturma görevini verdi. Atama, Kraliyet Sarayı Protokol ve Şeref Nişanları Bakanlığı tarafından duyuruldu.

97 sandalyelik PAM üstünlüğü

İçişleri Bakanlığının açıkladığı resmi sonuçlara göre Özgünlük ve Modernlik Partisi, 395 sandalyeli Temsilciler Meclisinde 97 sandalye aldı. Parti, 2008’de kurulmasından bu yana ilk kez seçimleri birinci sırada tamamladı.

Bakanlık verilerine göre Ulusal Bağımsızlar Birliği 66, İstiklal Partisi 65, Adalet ve Kalkınma Partisi ise 54 sandalye kazandı. Kayıtlı 15,8 milyon seçmenin bulunduğu ülkede PAM yaklaşık 1 milyon oy aldı.

Yeni hükümetin güvenoyu alabilmesi için 198 sandalyelik çoğunluğa ulaşması gerekiyor. PAM’ın 97 sandalyesi, El Mansouri’nin en az 101 ek sandalyelik destek araması gerektiği anlamına geliyor.

PAM, diğer partilerle görüşmelere açık olduğunu bildirirken Adalet ve Kalkınma Partisi ile sol eğilimli Demokratik Sol Federasyonu muhalefette kalacaklarını açıkladı. Bu tablo, koalisyon müzakerelerinin kabinenin kapsamını ve reform takvimini belirleyeceğini gösteriyor.

2011 reformunun sınırı

Atama, Fas Anayasası’nın 47. maddesine dayanan süreç kapsamında yapıldı. Madde, kralın başbakanı Temsilciler Meclisi seçimlerinde en fazla sandalyeyi kazanan partinin temsilcileri arasından seçmesini öngörüyor.

Bu düzenleme, 2011’de Arap Baharı sırasında yapılan anayasal değişikliklerle yürürlüğe girdi. Önceki sistemde kral, seçim sonucu ile bağlı olmadan başbakan atayabiliyordu.

50 yaşındaki El Mansouri, Montpellier Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim aldı ve avukatlık yaptı. Kamuoyunda “Marakeş Paşası” olarak bilinen Abderrahman el-Mansouri’nin kızı olan El Mansouri, 2009’da Marakeş’in ilk kadın belediye başkanı seçildi.

El Mansouri daha sonra Şehircilik Bakanlığı görevinde bulundu ve Al Haouz depremi sonrası konutlandırma dosyalarında rol aldı. Atama, onu Fas tarihinin ilk kadın başbakanı ve Tunus’ta görev yapan Necla Buden’in ardından Arap dünyasında hükümet başkanı olan ikinci kadın yaptı.

El Mansouri, görevlendirme sonrası televizyonda yayımlanan konuşmasında kararın kadınlar açısından taşıdığı sembolik anlamı vurguladı.

"Ülkemizin tarihinde ilk kez bir kadın hükümeti yönetme sorumluluğunu üstleniyor. Bu karar sadece benim için değil, tüm Faslı kadınlar için büyük bir gurur kaynağıdır."

El Mansouri, açıklamasında süreci “gerçekten tarihi” olarak nitelendirdi.

2030 yatırımları kabineyi bekliyor

Yeni hükümetin gündeminde, Fas’ın İspanya ve Portekiz ile birlikte ev sahipliği yapacağı 2030 FIFA Dünya Kupası için altyapı ve stadyum projeleri bulunuyor. Kabine ayrıca enflasyonla mücadele, istihdam yaratma ve ücret artışı vaatlerini yönetmek zorunda kalacak.

Koalisyon hızlı kurulursa, bütçe ve yatırım kararları Dünya Kupası hazırlıklarının takvimine bağlanabilir. Müzakerelerin uzaması halinde kamu projelerinde onay süreçleri yavaşlayabilir ve özel sektör, özellikle inşaat, turizm ve ulaştırma alanlarında ihale takvimlerini beklemeye alabilir.

Küresel düzeyde Fas’ın yatırım programı, Avrupa ile Kuzey Afrika arasındaki tedarik ve ulaşım bağlantılarına ek talep yaratabilir. İçeride ise El Mansouri’nin ilk sınavı, PAM’ın seçim zaferini parlamentoda çalışan bir çoğunluğa dönüştürmek olacak.