Erdoğan’dan Azerbaycan’a yönelik yeni mesaj

Erdoğan, 8 Kasım için Azerbaycan ziyareti planladığını açıkladı; Güney Kore dönüşünde diplomasi, silah bırakma ve fon ödemelerini değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, seyahatin olağanüstü bir gelişme yaşanmaması koşuluyla gerçekleşeceğini söyledi. Azerbaycan'ın Zafer Günü dolayısıyla düşündüğü ziyaret, anlattığı telefon görüşmeleri ve üst düzey temasların ardından liderler arasındaki görüşme trafiğinin devamı niteliğinde olacak. Ancak açıklamalarında kesinleşmiş bir program veya imzalanması öngörülen bir anlaşma paylaşmadı.

Azerbaycan ziyareti öncesinde lider temasları

Güney Kore'deki resmi temaslarını tamamladıktan sonra uçakta soruları yanıtlayan Erdoğan'a, Azerbaycan ilişkilerinde kriz bulunduğu yönündeki yorumlar soruldu. Erdoğan, İlham Aliyev ile telefonda görüştüğünü, dışişleri bakanını ve istihbarat başkanını da Azerbaycan'a gönderdiğini anlattı. Bu temasların içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Erdoğan, ilişkileri ortak geçmiş ve kültür üzerinden tanımlayarak iki ülkenin karşılaşacağı engelleri birlikte aşabileceğini savundu. Ziyaret sırasında adım atma beklentisini dile getirdi; ancak hangi başlıkta karar alınmasını istediğini belirtmedi. Bu nedenle açıklama, belirli bir uyuşmazlığın çözümünden çok ziyaret niyetini ve temasların sürdüğünü ortaya koyuyor.

Azerbaycan programından ayrı olarak Erdoğan, Rusya-Ukrayna savaşı için yürüttüğü görüşmelere de değindi. Volodimir Zelenskiy ile Türkiye'de yaptığı görüşmenin ardından Putin ile konuşmak istediğini belirtti. Dışişleri bakanı ve diğer yetkililerin Rus muhataplarıyla temas kuracağını söyledi.

Erdoğan, Zelenskiy ile görüşmesinde savaşın sona erdirilmesi için müzakerenin önemini vurguladığını aktardı. Bununla birlikte Türkiye'de liderlerin katılacağı bir toplantının kesinleştiğini açıklamadı. Rusya'nın böyle bir toplantıya katılımına ilişkin bir taahhüt veya görüşme tarihi de paylaşmadı.

Savunma görüşmeleri ve silahsızlanma koşulu

Güney Kore ile savunma alanındaki olası işbirliğini anlatan Erdoğan, görüşmeleri tekil silah alımlarından daha geniş bir teknoloji çerçevesinde değerlendirdi. Altay Tankı ve Fırtına Obüsleri yanında insansız hava araçlarını, hava savunmasını ve denizaltıları saydı. İlgili konuların Milli Savunma Bakanlığı ile muhatabı arasında ele alınacağını belirtti.

Bu açıklama, sayılan sistemler için yeni bir satış veya ortak üretim sözleşmesinin imzalandığı anlamına gelmiyor. Erdoğan, işbirliğinin kapsamına ilişkin yaklaşımını anlattı; sözleşme bedeli, teslimat süresi ya da üretim paylaşımı açıklamadı. Kendisine yöneltilen nükleer santral takvimi sorusu için de aktarılan yanıtta tarih bulunmuyor.

İç güvenlik gündeminde ise Erdoğan, “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreçte sonraki aşamayı silah bırakmanın tamamlanmasına bağladı. Geçiş için tespit ve doğrulama çalışmalarının da bitmesi gerektiğini söyledi. Böylece yalnızca silah bırakma açıklamasını değil, uygulamanın teyidini de koşul olarak tanımladı.

Erdoğan, sınır dışındaki mağaraların aşamalı biçimde boşaltıldığını ve ilgili kurumların çalışmalarını sürdürdüğünü ileri sürdü. Bu ifadeleri destekleyen bağımsız bir inceleme sonucu veya tamamlanma oranı paylaşmadı. Yeni aşamanın içeriği ve buna ne zaman geçilebileceği de açıklamalarında netleşmedi.

Fon ödemelerinde tahsilat vurgusu

Fon soruşturması konusunda Erdoğan, Devlet Denetleme Kurulu'nun inceleme yürüttüğünü ve Fon Koordinasyon Kurulu'nun düzenli toplandığını söyledi. Rüşvet ve usulsüzlük iddialarının yargı tarafından araştırıldığını belirtti. Açıklamasında belirli bir kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararına yer vermedi.

Erdoğan, olağanüstü tasfiye kapsamındaki ödemelerin başladığını ve kesintisiz sürdüğünü bildirdi. Sürecin kamu bütçesine başvurulmadan yönetilmesini temel ilke olarak sundu; tahsilatların ardından hak sahiplerine ödeme yapılacağını anlattı. Ancak ödenen tutar, bekleyen alacakların büyüklüğü ve yararlanıcı sayısı açıklanmadı.

Bu çerçevede tahsilatların gerçekleşmesi, Erdoğan'ın anlattığı ödeme düzeninin belirleyici unsuru olarak öne çıkıyor. Tahsilatlar gecikirse ödemelerin nasıl sürdürüleceğine ilişkin alternatif bir finansman yöntemi açıklanmadı. Fonların kimliği ve tasfiye takvimi de belirtilmediği için hak sahiplerinin ne zaman ödeme alacağı bu açıklamalardan belirlenemiyor.