İsrail seçimlerinde düğüm çözülemedi: Koalisyon krizi kapıda

İsrail'de gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından yayımlanan ilk sandık çıkış anketleri, 120 sandalyeli Knesset bünyesinde hükümet kurabilmek için gerekli 61 vekilliğe hiçbir siyasi bloğun ulaşamadığını gösteriyor. Sandık sonuçlarına göre Başbakan Binyamin Netanyahu ile muhalefetteki rakibi Gadi Eisenkot liderliğindeki yapılar salt çoğunluk sağlayamadı. Bu tablo, ülkeyi zorlu bir koalisyon pazarlığına ya da yeni bir erken seçime yönlendiriyor.

Resmi sonuçların tescil edilmesinin birkaç gün alabileceği ve oy sayımının devam ettiği bildirilirken, ilk verilerin geçici bir nitelik taşıdığı vurgulanıyor. Parlamenter yapının niteliği gereği, sandıktan birinci çıkmaktan ziyade asgari 61 milletvekilini tek çatı altında toplayabilmek hükümet kurmanın temel şartını oluşturuyor. İki liderin de bu sayıya ulaşamaması durumunda Tel Aviv yönetiminde siyasi belirsizliğin sürmesi bekleniyor.

Parlamentoda kritik 61 sandalye eşiği

İsrail siyasi tarihinde hiçbir partinin tek başına meclis çoğunluğunu kazanamamış olması, koalisyon protokollerini iktidara giden standart yöntem haline getiriyor. Sonuçların birbirine çok yakın seyrettiği bu dengede, az sandalyeye sahip küçük fraksiyonlar kilit aktör konumuna yükselerek pazarlıklarda belirleyici ağırlık kazanıyor.

Ortaya çıkan aritmetik kilitlenme, yeni bir çoğunluk kurulana kadar Netanyahu'nun geçici başbakanlık görevini sürdürmesine zemin hazırlayabilir. Böyle bir senaryo sandıktan çıkan krizi çözmeyecek, ancak Netanyahu'nun resmi bir güvenoyu almadan koltukta kalacağı süreyi uzatacaktır.

Savaş ortamında sandık sınavı

Söz konusu oylama, 7 Ekim 2023 tarihindeki saldırıların ve ardından Gazze, Lübnan ile İran hattında patlak veren çatışmaların gölgesinde düzenlenen ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor. Seçmenlerin geleneksel parti tercihlerinin yanı sıra çatışma sürecindeki kriz yönetimini ve liderlik kabiliyetlerini de oyladığı belirtiliyor.

Sandığa katılımın yüksek düzeyde gerçekleştiği aktarılsa da net oy sayısı ve kesin katılım oranı henüz paylaşılmadığından geçmiş dönemlerle sağlıklı bir karşılaştırma yapılamıyor. Mevcut veriler, Netanyahu için savaş dönemi yönetiminin mecliste sürdürülebilir bir yetkiye dönüşüp dönüşmeyeceğini, Eisenkot içinse muhalefet rüzgarının fiili bir hükümete yetip yetmeyeceğini test ediyor.

Olası senaryolar ve belirsizlikler

Mevcut düğümün çözümü için ön plana çıkan ilk ihtimal, taraflardan birinin küçük partilere bakanlık ve politika tavizleri vererek 61 sandalyelik asgari sınırı yakalaması olarak değerlendiriliyor. Eisenkot cephesinin çoğunluğu sağlaması durumunda iktidar dengesi tamamen el değiştirirken, Netanyahu'nun uzlaşması halinde mevcut denge tavizlerle korunmuş olacak.

Hiçbir liderin ortak paydada buluşamaması durumunda ise geçici yönetim süreci eşliğinde yeniden sandık başına gidilmesi kaçınılmaz hale gelecektir. Güvenlik kararlarının ve kurumsal baskıların yoğunlaştığı bir konjonktürde yaşanacak yönetim boşluğu, bölgesel politikalarda belirsizliği artırma potansiyeli taşıyor.