Witkoff’la görüşen Putin’den ‘üçlü müzakereleri yeniden başlatmaya hazırız’ mesajı

Rusya, Ukrayna ve ABD ile görüşmelere 10 Kasım dolayında hazır olduğunu açıkladı. Kremlin'e göre gündemde savaş sonrası güvenlik var.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, hazırlık mesajının Vladimir Putin tarafından ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'a iletildiğini söyledi. Açıklama, Moskova'nın müzakereye dönme iradesini ortaya koyuyor; ancak üç tarafın üzerinde uzlaştığı kesin bir toplantı takvimi içermiyor.

Uşakov'un aktarımına göre önerilen gündem, çatışmalar bittikten sonra Ukrayna ile Rusya'yı kapsayacak güvenlik düzeninin kurulması. Açıklamada bu düzenin unsurları, taraflara getireceği yükümlülükler veya uygulanmasını sağlayacak mekanizmalar ayrıntılandırılmadı.

Moskova güvenlik düzenini masaya taşıyor

Uşakov, Putin ile Witkoff'un St. Petersburg'daki Konstantinovskiy Sarayı'nda buluştuğunu ve temasın birkaç gün öncesinden planlandığını belirtti. Üç saat sürdüğünü söylediği görüşmeyi, Putin'in Amerikan temsilcileriyle yaptığı dokuzuncu buluşma olarak tanımladı.

Trump'ın damadı Jared Kushner de Uşakov'un verdiği bilgiye göre sağlık gerekçesiyle toplantıya uzaktan bağlandı. Kremlin danışmanı, görüşmenin merkezinde Ukrayna bulunduğunu ve tarafların kalıcı bir barışa yönelik seçenekleri değerlendirdiğini aktardı.

Bu temasın öncesinde Witkoff'un Oslo'da Volodimir Zelenski, bazı Avrupalı liderler ve NATO ile Avrupa Komisyonu temsilcileriyle görüştüğünü de Uşakov bildirdi. Rus yetkiliye göre Witkoff, bu temaslarda dile getirilen önerileri ve kendi değerlendirmelerini Putin'e aktardı.

Uşakov, Ukrayna ve Avrupa tarafının yaklaşımlarındaki yeni unsurların çözüm bakımından sınırlı yarar taşıdığı değerlendirmesini yaptı. Bu, Kremlin'in değerlendirmesi; aktarılan malzemede önerilerin içeriği veya Ukrayna ve Avrupalı katılımcıların aynı görüşmelere ilişkin açıklamaları bulunmuyor.

Putin'in Amerikan arabuluculuğunu olumlu karşıladığını söyleyen Uşakov, üçlü görüşmelere dönüş seçeneğinin Washington'dan gelen mesajlarla birlikte değerlendirildiğini belirtti. Witkoff'un da Moskova'nın hazır olduğu mesajını Trump'ın memnuniyetle karşılayacağını söylediğini aktardı; bu değerlendirme doğrudan bir Beyaz Saray açıklamasına dayanmıyor.

Dizel tedariki ve Hubbard kararı

Ukrayna diplomasisinin yanında enerji ticareti de görüşmenin gündemindeydi. Uşakov, Rusya kaynaklı dizelin ABD'ye ve uluslararası pazarlara sevkiyle ilgili mutabakatların hayata geçirilmesinin ayrıntılı biçimde ele alındığını söyledi.

Kremlin danışmanı, Putin ile Trump'ın bu alandaki anlaşmasının iki ülkenin çıkarlarına hizmet edeceğini ve küresel yakıt piyasasının dengesine katkıda bulunacağını savundu. Ancak sevkiyat miktarı, başlangıç tarihi, fiyatlandırma veya uygulama koşulları açıklanmadığından, bu iddianın piyasa üzerindeki etkisini ölçmeye yarayacak somut veriler sunulmadı.

Görüşmeye eşlik eden diğer gelişme, ABD vatandaşı Stephen Hubbard hakkındaki af kararı oldu. Uşakov, Rusya'da paralı askerlikten mahkûm edildiğini belirttiği Hubbard'ın, Trump ve yönetiminden gelen talepler üzerine Putin tarafından insani gerekçelerle affedildiğini bildirdi.

Uşakov'a göre Hubbard, ülkesine dönüşü için Pulkovo Havalimanı'nda Witkoff'a teslim edildi. Açıklama, affın hukuki belgesini veya teslim işleminin Amerikan makamlarınca teyidini içermiyor.

Kasım diplomasisinde açık kalan başlıklar

Uşakov ayrıca Putin'in, çocukların ailelerine kavuşmasına yönelik girişimleri ve Herson bölgesindeki Oleşki'deki insani duruma ilişkin çabaları nedeniyle Melania Trump'a teşekkür ettiğini söyledi. Bu girişimlerin kapsamı ve sonuçları hakkında sayısal bilgi vermedi.

İran da liderlerin temsil düzeyindeki temasının başlıkları arasındaydı. Uşakov'un aktarımına göre Putin, Tahran'la anlaşmaya varılması için diplomatik seçeneklerin sürdüğü görüşünü dile getirdi.

Kremlin danışmanı, Çin'de kasım ayında düzenleneceğini söylediği APEC Zirvesi sırasında Rusya, Çin ve ABD liderlerini buluşturma ihtimalinin konuşulduğunu da belirtti. Ancak bu ihtimali kesinleşmiş bir zirve kararı olarak sunmadı.

Üçlü Ukrayna görüşmeleri için belirleyici ayrım, Rusya'nın hazır olduğunu bildirmesi ile bütün tarafların takvim ve gündemi kabul etmesi arasında. ABD ve Ukrayna aynı çerçeveyi benimserse güvenlik düzeninin ayrıntıları müzakere konusu olabilir; uzlaşma sağlanmazsa 10 Kasım dolayındaki tarih Moskova'nın önerisi olarak kalır.