Cari işlemler dengesi Ağustos ayında 4,1 milyar dolar fazla verdi

Türkiye'de ekonomi yönetiminin dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla yürüttüğü döviz dengesini iyileştirme politikaları sürerken, dış ödemeler dengesine ilişkin son veriler kamuoyuyla paylaşıldı. Resmi makamlar tarafından açıklanan verilere göre Türkiye, Ağustos ayında 4,1 milyar dolarlık cari işlemler fazlası vererek makroekonomik dengelerde önemli bir aşama kaydetti.

Ağustos ayında kaydedilen aylık fazlaya karşın, 12 aylık birikimli verileri yansıtan yıllıklandırılmış cari işlemler açığı 42,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Uluslararası piyasalar ve yatırımcılar, ülkenin dış finansman ihtiyacını ve döviz likiditesi gereksinimini değerlendirirken bu yıllıklandırılmış göstergeyi temel veri kabul ediyor. Verilere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dış dengede yaşanan açıkların kökeninde enerji ithalatının bulunduğunu vurguladı. Şimşek, geçmiş 26 yıllık döneme bakıldığında Türkiye'nin enerji ithalatına toplamda 1,1 trilyon dolar ödediğini açıkladı.

Enerji faturasının dış denge üzerindeki rolü

Resmi açıklamada yer alan verilere göre, son 26 yılda ödenen enerji ithalatı faturası, aynı dönem boyunca biriken toplam cari açığın yaklaşık 1,6 katına denk bir büyüklük ifade ediyor. Söz konusu oran, Ağustos ayında yakalanan cari fazlanın arka planında yer alan yapısal döviz kısıtını ve Türk lirasının üzerindeki dış baskıyı net bir şekilde ortaya koyuyor. Uzmanlar, küresel piyasalarda enerji fiyatlarının gerilemesi veya enerji dışı mal ve hizmet ihracatının yükselmesi durumunda döviz ihtiyacının azalacağını değerlendiriyor. Aksi senaryoda, ithalat maliyetlerinin yeniden artması ödemeler dengesi üzerindeki yükü ağırlaştırabilir.

Orta vadeli hedefler ve risk faktörleri

Ekonomi yönetimi tarafından açıklanan resmi program kapsamında, cari işlemler açığının 2026 yıl sonu itibarıyla gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının yüzde 2,6 seviyesine kadar çekilmesi hedefleniyor. Ağustos ayında gözlenen olumlu seyrin devam etmesi halinde, ülkenin dış finansman imkanlarının güçleneceği ve döviz piyasalarındaki oynaklığın azalacağı öngörülüyor. Türk lirasının istikrarı da bu dış denge patikasına doğrudan bağlı bulunuyor.

Bununla birlikte, küresel emtia piyasalarındaki fiyat dalgalanmaları ve yurt içindeki tüketim talebi, açıklanan program hedefleri açısından belirsizlik yaratmayı sürdürüyor. Piyasa aktörleri, 31 Aralık 2026 tarihine kadar olan dönemde makroekonomik programın başarısını yüzde 2,6'lık cari açık rasyosu üzerinden ölçmeye devam edecek. Enerji maliyetlerindeki olası bir tırmanışın, döviz kanalı üzerinden mevcut ekonomi politikasının kararlılığını test edeceği belirtiliyor.