ABD konut satışları yüksek faizle 12 yılın en düşük seviyesinde

ABD'de konut piyasasında yaşanan yavaşlama ve küresel ölçekte yükselen faiz oranları, hem hanehalklarını hem de devlet bütçelerini baskı altına almaya devam ediyor. Açıklanan son veriler, ABD'de ipotek kredisi faizlerinin yüzde 7 seviyesini aşmasıyla birlikte konut satışlarının son 12 yılın en düşük seviyesine gerilediğini ortaya koyuyor.

Piyasadaki daralma sadece gayrimenkul sektörüyle sınırlı kalmıyor. ABD devlet tahvili getirilerinin son 24 yılın zirvesine tırmanması ve Avrupa'da borçlanma maliyetlerinin onlarca yılın en yüksek seviyelerine ulaşması, küresel finansman koşullarının genel olarak zorlaştığını gösteriyor. Bu tablo, hem bireysel borçlular hem de kamu yönetimleri için kredi imkanlarını daha maliyetli hale getiriyor.

Konut satın almayı hedefleyen tüketiciler için temel kısıtlayıcı unsur, artan geri ödeme tutarları oluyor. İpotek faizlerinin yüksek seyrettiği bir ortamda, aynı tutarda kredi kullanan bir hanehalkı, daha düşük faizli dönemlere kıyasla aylık bütçesinden borç servisine çok daha fazla pay ayırmak zorunda kalıyor.

Hanehalkı harcamaları ve kamu bütçeleri baskı altında

Kredi maliyetlerinin uzun süre yüksek kalması, gayrimenkul fiyatlarında veya gelir seviyelerinde bir ayarlama yapılmadığı sürece konut erişilebilirliğini azaltıyor. Borçlanmanın ucuzlaması durumunda ise aylık ödeme yükü hafiflese de, bu durumun tek başına konut satış hacimlerinde hızlı bir toparlanma garantisi sunmadığı ifade ediliyor.

Artan borçlanma maliyetlerinin etkileri yalnızca bireysel alıcılarla sınırlı kalmıyor. Birleşmiş Milletler kaynakları, gelişmekte olan birçok ülkenin acil finansal yükümlülüklerini karşılamakta zorlanarak likidite krizi yaşayabileceği ve milyonlarca kişinin yoksulluk riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.

İlgili verilere göre gelişmekte olan ekonomiler, kamu gelirlerinin ortalama yüzde 9,5'ini ana para ödemeleri hariç sadece borç faizlerine harcıyor. Çeyrek asrın en yüksek seviyesine ulaşan bu oran, kamu kaynaklarının diğer temel hizmetlerden ve altyapı yatırımlarından borç servisine kaydırılmasına neden oluyor.

Küresel dayanıklılık ve gelecek riskleri

Uluslararası Para Fonu (IMF) yetkilileri de küresel ekonominin yakın gelecekte dayanıklılık sınırlarını zorlayabileceğine işaret ediyor. Yapılan değerlendirmeler, faiz baskısının sürmesi halinde tüketici harcama kapasitesinin ve kamu yatırımlarının sınırlanacağını, bunun da genel ekonomik büyümeyi baskılayabileceğini vurguluyor.

Borçlanma oranlarının gerilemesi halinde hem yeni konut kredileri hem de devlet finansmanı açısından nispi bir rahatlama sağlanabileceği öngörülüyor. Bununla birlikte nihai tablonun, gösterge faizlerdeki düşüşten ziyade borçlanan taraflara yansıyan reel maliyetlerin nasıl şekilleneceğine bağlı kalmaya devam edeceği belirtiliyor.