Taiz’de 270 diyaliz hastası tedavisiz kalma riskiyle karşı karşıya

Al Jazeera'nın Yemen kentinden bildirdiğine göre, Taiz'deki Cumhuriyet Hastanesi 24 Ekim'de yakıt ve tıbbi malzemelerin tükenmesi sebebiyle 270 diyaliz hastasının günler içinde tedavisiz kalabileceği uyarısında bulundu.

Bu uyarı sağlık sisteminde yaşanan daha geniş çaplı bir tıkanıklığa işaret ediyor: Dünya Sağlık Örgütü 22 Ekim'de Taiz kentindeki 42 sağlık tesisinde ciddi malzeme yetersizliği bildirildiğini açıkladı.

Diyaliz kesintileri derinleşiyor

Kandaki atıkları ve fazla sıvıyı süzen bir tedavi olan diyaliz, Cumhuriyet Hastanesi merkezinde şimdiden kısıtlandı. Merkezin direktörü Dr. Essam Mahyoub Dahan, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada seansların dört saatten iki buçuk saate indirildiğini söyledi.

“Kuşatma ile mazot ve tıbbi solüsyon yetersizliği nedeniyle son dönemde diyaliz seanslarını dört saatten yalnızca iki buçuğa düşürmek zorunda kaldık,” diyen Dahan, “Bunun yeterli olmadığını biliyoruz, ancak merkez tamamen kapanmadan önce mümkün olduğunca uzun süre çalışmasını sağlamak için başka çaremiz yok,” ifadelerini kullandı.

Dahan, özel diyaliz solüsyonu stoklarının tükenmek üzere olduğunu belirtti. Malzemelerin normal şartlarda Yemen Sağlık Bakanlığı'ndan her üç ayda bir geldiğini söyleyen Dahan, Husilerin Taiz kırsalındaki ilerleyişinin ardından Ekim ayının ilk haftasında yeniden başlayan Husi kuşatması yüzünden Ekim başında ulaşması gereken sevkiyatın kente varamadığını ifade etti.

Taiz sağlık ofisi 12 Ekim'de yaptığı açıklamada, vilayet genelinde 1.110 böbrek yetmezliği hastasının diyaliz hizmetlerine bağımlı olduğunu bildirdi. Vilayetteki hastanelerin günde toplam yaklaşık 210 diyaliz seansı sunduğu kaydedildi.

Yakıt sıkıntısı yayılıyor

Yemen'in 11 yıllık savaşı sırasında kentin elektrik altyapısının büyük bölümü tahrip edildiği ve onarılmadığı için Taiz'deki hastaneler büyük ölçüde dizel jeneratörlere bağımlı çalışıyor. Cumhuriyet Hastanesi teknik işlerden sorumlu genel müdür yardımcısı Dr. Shaheed al-Ameri, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada hastanenin yedek mazotunun kalmadığını ve kuşatma öncesi fiyatların beş katına karaborsadan neredeyse her gün yakıt aldıklarını söyledi.

“Bu sıkıntıların çok büyük bir kısmı mazot yetersizliğinden kaynaklanıyor,” diyen al-Ameri, bazı hastane bölümlerinin faaliyetlerini şimdiden askıya aldığını ve kısıtlamaların sürmesinin “sağlık hizmetlerinde tam ve kapsamlı bir çöküşe” yol açabileceği uyarısında bulundu.

DSÖ, Taiz'deki hastane ve ambulansların çalışmaya devam edebilmesi için ayda en az 156.000 litre yakıta ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Mazot kıtlığının oksijen üretimini, su pompalamayı, aşıların soğutulmasını ve sanitasyon hizmetlerini de tehdit ettiğini belirten örgüt, yerinden edilmiş aileler ile diğer savunmasız gruplar arasındaki hastalık risklerinin arttığını kaydetti.

Taiz sağlık ofisi 12 Ekim'de, yakıt teslimatlarındaki kısıtlamaların tıbbi oksijen tesislerini kapatabileceği uyarısında bulundu. Ofisin medya sorumlusu Taysir al-Samei, Al Jazeera'ya ameliyathanelerin, yataklı servislerin, yoğun bakım ünitelerinin ve prematüre bebek kuvözlerinin oksijene bağımlı olduğunu aktardı.

Cumhuriyet Hastanesi'nde al-Ameri, laboratuvar reaktiflerinin önceki seviyelerin %10 ila %15'ine gerilediğini, normalde temin edilen ilaçların yaklaşık yarısının ise tükendiğini belirtti. Kalan ilaçların fiyatlarının ise iki katına çıktığını söyledi.

Haberde, Taiz çevresindeki çatışma ve bombardımanların acil bakıma ihtiyaç duyan yaralı sayısını artırdığı, bu durumun cerrahi malzeme, anestezik ve intravenöz sıvı sıkıntısı çeken hastaneler üzerindeki baskıyı tırmandırdığı belirtildi. Taiz, daha önce 2015 ile 2016 yılları arasında tam Husi kuşatması altındaydı.

Uluslararası Af Örgütü perşembe günü Husilere Taiz'e giriş ve çevresindeki yolları yeniden açma çağrısında bulunarak, kent ile Aden arasındaki ana yolun kapatılmasının yüz binlerce sivilin gıda, su ve sağlık hizmetlerine erişimini tehdit ettiğini bildirdi. Al Jazeera'ya göre Birleşmiş Milletler de Husilere insani yardım ve temel malların engelsiz geçişine izin verilmesi çağrısı yaptı.

Al Jazeera haberinde, hastane uyarılarına veya uluslararası kuruluşların çağrılarına Husiler tarafından verilmiş bir yanıta yer verilmedi.