Trump’ın temsilcisinden İran’a yeni saldırı sinyali

Tom Barrack, İran'a saldırı ihtimalini dışlamadı; büyükelçi, askeri seçeneğin yanında diplomatik temaslara kapının açık olduğunu belirtti.

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Barrack, Mario Nawfal ile röportajında hafta sonu saldırı olasılığına ilişkin soruyu yanıtladı. “Kesinlikle, evet düzenlenebilir” diyen Barrack'ın sözleri, bir ihtimal değerlendirmesi niteliğinde; açıklama, kesinleşmiş bir operasyon takvimi içermiyor.

Barrack'ın mesajı, Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly'nin ABD'nin ara seçimler öncesinde İran'a karşı askeri harekâta girişmeyeceği yönündeki açıklamasıyla zamanlama bakımından farklılaşıyor. Ancak iki açıklamanın aynı operasyon senaryosuna ilişkin olup olmadığı net değil; Barrack'ın yanıtında olası saldırının kapsamı da açıklanmıyor.

Barrack askeri seçeneği diplomasiyle birlikte anıyor

Barrack, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşma yapmaya hazır olduğunu söylerken askeri tehditlerin de ciddiye alınması gerektiğini savundu. Böylece müzakere olasılığını dışlamadan, saldırı kararının hazırlıkların durumuna bağlı biçimde gündeme gelebileceğini ifade etti.

Büyükelçi ayrıca, Haziran 2025'te İran'ın nükleer tesislerini hedef alan saldırılar ile sonraki operasyonların amaçlarına ulaştığını öne sürdü. İran'dan kaynaklanan yakın bir nükleer tehlikenin ortadan kalktığı yönünde uluslararası bir değerlendirme bulunduğunu da savundu; bu değerlendirmeye dayanak oluşturan bağımsız denetim bulgularını açıklamadı.

Nükleer kapasiteye verilen zarar ile yeni bir operasyonun gerekçesi bu nedenle ayrı başlıklar olarak duruyor. Barrack'ın önceki saldırılara ilişkin değerlendirmesi, İran'ın mevcut kapasitesini bağımsız biçimde ortaya koymadığı gibi, yeni harekâtın hangi somut hedefe yöneltileceğini de açıklamıyor.

Netanyahu'nun mesajları hedef tartışmasını genişletiyor

Netanyahu, 19 Ekim'de kamuoyuyla paylaştığı Trump görüşmesinde, “Bitirmemiz gereken bir iş var ve bunu birlikte bitireceğiz.” ifadelerini kullandı. Bu sözler siyasi bir işbirliği mesajı taşısa da kendi başına onaylanmış askeri planın, harekât tarihinin veya hedef listesinin kanıtı değil.

Netanyahu daha sonra Tel Hai Üniversitesi'ndeki konuşmasında ve askeri mezuniyet töreninde, güvenlik kurumlarına İran yönetimini devirmeye yönelik talimat verdiğini açıkladı. Bu beyan, Barrack'ın nükleer tehdide ilişkin değerlendirmesinden farklı olarak doğrudan Tahran'daki siyasi yönetimi hedef alıyor.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise İran'ın İsrail seçimlerini etkilemek üzere saldırı girişimlerinde bulunduğunu iddia etti. Katz, böyle bir saldırıya askeri karşılık verileceğini söyledi; suçlamasını destekleyen somut deliller açıklamanın aktarılan bölümünde yer almıyor.

Seçimlere yönelik müdahale suçlaması, olası bir saldırı hazırlığı ve kesinleşmiş operasyon kararı birbirinden farklı iddialar. Yetkililerin sert ifadeleri bu ayrımı ortadan kaldırmıyor; harekâtın yetkilendirildiğini gösterecek resmi bir karar veya açıklanmış takvim bulunmadan saldırının başlayacağı sonucuna varılamaz.

Tahran kısa savaş varsayımına karşı çıkıyor

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın danışmanı Mehdi Muhammedi, ABD'nin yeni bir saldırı dalgasını 72 saatte sonuçlandırabileceği düşüncesini “hayal ürünü” diye nitelendirdi. Muhammedi, çatışmanın bitiş zamanını İran'ın belirleyeceğini savundu; bu ifade de doğrulanmış bir askeri kapasite değerlendirmesi değil, Tahran'dan gelen siyasi bir mesaj.

Karşılıklı açıklamalar, olası çatışmanın süresinin taraflar arasında ortak bir varsayıma dayanmadığını gösteriyor. Bir tarafın sınırlı tuttuğunu düşündüğü harekât, diğer tarafın daha geniş karşılık vermesi durumunda aynı sınırlar içinde kalmayabilir.

Diplomatik temaslar anlaşmaya dönüşürse askeri seçeneğin uygulanması ertelenebilir veya gündemden çıkabilir. Buna karşılık saldırı ve misilleme enerji altyapısına ya da deniz taşımacılığına uzanırsa, arz kesintileri üzerinden petrol maliyetlerine ve ithalatçı ülkelerin enflasyonuna baskı oluşması mümkün.

Bu senaryoların hiçbiri açıklanmış bir sonuç değil. Belirleyici ayrım, yeni bir askeri kararın resmen duyurulması, hedeflerin açıklanması veya görüşmeler için somut bir takvim ortaya konması olacak.