Veri merkezlerindeki çalışma koşulları Avrupa’da mercek altında

Avrupa kıtasında hızla genişleyen bulut bilişim ve yapay zeka altyapıları, inşaat sahalarındaki çalışma standartlarına dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor. İsveç Çalışma Ortamı Kurumu'nun 2021 yılından bu yana teknoloji devlerinin veri merkezi projeleriyle bağlantılı 50 farklı inceleme kaydı oluşturduğu açıklandı. Yürütülen bağımsız araştırmalar, kıta genelinde sayısı iki bini aşan tesislerin yapım sürecinde ağır yaralanmalar, barınma krizleri ve ücret anlaşmazlıklarının yaşandığını ortaya koyuyor.

Belçika'nın Saint-Ghislain kentindeki bir tesiste görevli elektrik teknisyeninin yaşadığı kaza, şantiyelerdeki risk düzeyini gözler önüne serdi. Yaklaşık 10 saatlik mesainin ardından ek test yapmaya yönlendirilen bir çalışanın 400 voltluk ark parlamasına maruz kaldığı ve vücudunda ağır yanıklar oluştuğu belirtildi. Yerel iş müfettişliği yapılan incelemelerde herhangi bir yasal ihlal saptanamadığını bildirerek dosyayı kapatırken, ana yüklenici şirketler güvenlik kurallarına bağlı kalındığını ve teftişlerin sürdüğünü savundu.

İsveç'teki dev projede barınma ve ücret iddiaları

İsveç'in Gävle bölgesinde 130 hektarlık alana yayılan milyarlarca avroluk genişleme projesinde de benzer sorunlar rapor ediliyor. Projede görev alan onlarca taşeron firmanın çalıştırdığı işçiler, yetersiz hijyen koşullarına sahip çok kalabalık konaklama alanlarında yaşamak zorunda kaldıklarını dile getirdi. Paylaşılan bordrolarda haftalık 50 ila 60 saati bulan yoğun mesailere rağmen fazla çalışma ve tatil ücretlerinin ödenmediği yönünde iddialar yer aldı.

Söz konusu bölgede yabancı işçileri temsil eden yerel bir sendika, taşeron firmalardan biriyle geriye dönük hakların ödenmesi ve sendikal erişim sağlanması konusunda uzlaşmaya vardı. Sağlık otoriteleri tesiste münferit bir tüberküloz vakası görülmesine rağmen salgın riski bulunmadığını teyit ederken, ana yüklenici firmalar tedarik zincirinde kurallara aykırı hiçbir davranışa tolerans gösterilmeyeceğinin altını çizdi.

Hızlı büyümenin yarattığı riskler ve yasal zorluklar

İtalya, Norveç ve İsveç gibi ülkelerde de kayıtlara geçen iş kazaları, altyapı projelerinin hızlandırılmasıyla artan baskıyı işaret ediyor. Çok katmanlı taşeron sisteminin uygulanması, şantiyelerdeki sorumluluk zincirinin takip edilmesini ve yasal yaptırımların uygulanmasını zorlaştıran temel faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Teknoloji yatırımları hız kesmeden sürerken, çalışan hakları ile iş güvenliği denetimlerinin aynı tempoda ilerleyememesi sektör üzerinde regülasyon baskısı oluşturuyor. Uzmanlar, tedarik zincirindeki denetim boşluklarının giderilmemesi durumunda benzer ihtilafların ve hukuki risklerin daha da artabileceğini öngörüyor.