Sumud Filosu aktivistleri Türkiye'ye döndü, kötü muameleyi anlattı

İsrail tarafından alıkonulan Sumud Filosu gönüllüleri 21 Mayıs’ta Türkiye’ye getirildi ve İstanbul’da yaşadıklarını paylaştı. Aktivistler, müdahale sırasında aşırı güç kullanıldığını, gözaltında kötü muamele gördüklerini ve sağlık hizmetlerine erişimin geciktiğini öne sürdü.

Almanya Dışişleri Bakanlığı, yaralanan Alman vatandaşlarıyla ilgili İsrail’den açıklama talep etti. Yaklaşık 430 gönüllünün yer aldığı filo, geçen hafta Marmaris’ten Gazze’ye yardım götürmek üzere yola çıkmış ve uluslararası sularda İsrail donanması tarafından durdurulmuştu.

Türk aktivist Bilal Kitay, gözaltı ve iade sürecinde şiddete maruz kaldığını belirterek Nisan ayında yer aldığı bir başka Gazze filosuna kıyasla bu kez çok daha sert bir müdahaleyle karşılaştığını söyledi. Kitay, süreç boyunca insan onuruna aykırı muameleye tanık olduklarını dile getirdi.

Belçikalı yardım gönüllüsü Julien Cabral da iletişim bağlantılarının kesilmesinin ardından güvenlik güçlerinin gemiye çıkarak plastik mermiler kullandığını, eller havadayken dahi sert müdahale gördüklerini iddia etti. Cabral, sol şakağına darbe aldığını aktarırken, yaklaşık 200 aktivistin elleri bağlı şekilde konteynerlerle dolu bir gemiye topluca sevk edildiğini anlattı.

Gönüllüler, gözaltı sürecinde sağlık hizmetlerinin yetersiz kaldığını, epilepsi hastası bir kişinin ilaçlarına el konulduğunu ve yaralıların doktora erişiminin günlerce geciktirildiğini ifade etti. Cabral, Sirius adlı gemide yedi kişinin toplam 35 kemik kırığı bulunduğunu ileri sürerken, temel ihtiyaçlar için su ve gıdanın düzensiz ve yetersiz dağıtıldığını, askerlerin kasaları güverteye attığını, içme suyu ve tuvalet kâğıdı gibi ihtiyaçlarda sürekli izin almak zorunda kaldıklarını söyledi.

Müdahalenin ayrıntıları ve gemideki koşullar

Gemide yaşananlar ve sevk süreci

Aktivistlerin anlatımlarına göre, donanma gemiye çıktıktan sonra plastik mermiler kullanıldı, müdahale sırasında çok sayıda kişi darbe aldı ve yaklaşık 200 kişi elleri arkadan bağlanarak bir “hapishane gemisine” nakledildi. Gözaltı koşullarının ağır olduğu, sevk sırasında da fiziksel şiddetin sürdüğü iddia edildi.

Sağlık ve temel ihtiyaç iddiaları

Gözaltında tıbbi yardımın geç sağlandığı, epilepsi ilacına el konulması gibi vakaların yaşandığı ve Sirius gemisinde çoklu kemik kırıkları bulunduğu öne sürüldü. Gönüllüler, su ve gıda temininin düzensiz olduğunu, dağıtılan miktarların ihtiyacı karşılamadığını ve en temel hijyen malzemeleri için dahi askerlerden talepte bulunmak zorunda kaldıklarını belirtti.

Diplomatik yankı ve görüntü tartışması

Almanya Dışişleri’nin bilgi talebi

Almanya Dışişleri Bakanlığı, İsrail tarafından alıkonulan sekiz Alman aktivistin perşembe akşamı İstanbul’a ulaştığını ve bazılarının yaralı olduğunu bildirdi. Bakanlık, konsolosluk görevlilerinin havaalanında yedi kişiyle görüştüğünü, bir kişinin ise doğrudan hastaneye kaldırıldığının anlaşıldığını belirtti. Berlin, yaralanmalarla ilgili İsrail’den açıklama beklediğini ve vatandaşlarının insan onuruna uygun muamele görmesinin öncelik olduğunu vurguladı.

Bakanın paylaştığı videoya tepki

Gönüllüler, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in sosyal medyada paylaştığı ve tepkilere yol açan görüntülerin, bulundukları gemide çekildiğini söyledi. Videoda aktivistlerin güvertede elleri arkadan bağlı şekilde diz çöktürüldüğü, Ben Gvir’in ise İsrail bayrağı salladığı görüldü. Almanya Dışişleri, söz konusu görüntülerin kabul edilemez olduğunu belirtti.

Aktivistler perşembe sabahı İsrail’in güneyindeki Ramon Havalimanı’ndan Türkiye’ye gönderildi; yaralılar İstanbul’da tedavi altına alındı. İsrail makamlarının iddialara vereceği olası yanıtlar ve doğabilecek soruşturmalar izlenecek.