Sırbistan erken seçimlerinde sandığa yoğun katılım dikkat çekiyor

Sırbistan'da gerçekleştirilen erken genel seçimlerde seçmenlerin sabahın erken saatlerinden itibaren sandıklara yoğun ilgi gösterdiği bildirildi. Bağımsız seçim izleme heyetlerinin aktardığı ilk verilere göre, yerel saatle 11.00 itibarıyla kayıtlı seçmenlerin yüzde 27,3'ü oy kullandı. Bu oran, 2023 yılındaki parlamento seçimlerinin aynı zaman diliminde kaydedilen yüzde 15,1'lik katılımın belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti.

Başkent Belgrad dahil olmak üzere ülke genelindeki sandık merkezlerinin önünde uzun kuyruklar meydana geldi. İkinci cumhurbaşkanlığı döneminde istifa ederek başbakanlık koltuğu için yeniden yarışa giren Aleksandar Vucic dahi oyunu kullanabilmek için sandık başında yaklaşık iki saat sırada bekledi. Yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı gösterilerin gölgesinde yapılan seçim, iktidar için kritik bir sınav niteliği taşıyor.

Öğrenci hareketinin siyasi sahneye taşınması

İktidara yönelik toplumsal tepkiler, 2024 yılında Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolardan güç alıyor. Üniversite gençliğinin başlattığı bu hareket, kamu yönetimindeki ihmal ve yolsuzluk iddialarını gündeme taşıyarak üniversite kampüslerinin çok ötesinde geniş kitlelere ulaştı.

Sandığa giden öğrenci destekli hareket, kardiyolog Ilija Srdanovic liderliğinde akademisyenler, sanatçılar ve tarım çalışanlarından oluşan geniş tabanlı bir aday listesi hazırladı. Adayların birçoğunun geleneksel siyaset geçmişi bulunmazken, kampanya ağırlıklı olarak şeffaflık ve eğitim reformuna odaklanıyor. Buna karşılık, muhalif bloğun iktidara gelmesi durumunda başbakanlık makamına kimi getireceği ve dış politikayı nasıl şekillendireceği konusundaki belirsizlikler devam ediyor.

İktidarın vaatleri ve dış politika dengeleri

Görevdeki Aleksandar Vucic ise seçim kampanyasını ekonomik istikrar, kamu maaşları ve emekli aylıklarındaki artışlar ile sağlık harcamaları üzerine kurdu. İktidardaki parti, son yıllarda inşa edilen otoyollar, demiryolu hatları, hastaneler ve eğitim tesisleri üzerinden devamlılık mesajı vererek seçmenden yetki talep etti.

Sırbistan'ın uluslararası konumu da seçim sürecinin merkezinde yer alıyor. Belgrad yönetimi bir yandan en büyük ticaret ortağı konumundaki Avrupa Birliği ile entegrasyonu savunurken, diğer yandan altyapı yatırımlarında Çin ile, doğalgaz tedarikinde ise Rusya ile yakın ilişkiler yürütüyor. Muhalefetin bu çok yönlü dış politika dengesini nasıl idare edeceğine dair net bir yol haritası sunmamış olması dikkat çeken unsurlar arasında bulunuyor.

Gözlemcilerin raporları ve belirsizlikler

Seçim güvenliğine ilişkin tablodaysa farklı değerlendirmeler öne çıkıyor. Resmi seçim kurulu yetkilileri oy verme işleminin herhangi bir olay yaşanmadan sürdüğünü belirtirken, bağımsız sivil gözlemciler seçmen kütüklerindeki düzensizliklere ve oy kabinlerindeki gizlilik ihlallerine dikkat çekti. Sandık başındaki bu usulsüzlük iddialarının genel seçim sonucunu ne ölçüde etkileyebileceği henüz netlik kazanmış değil.

Sandıkların kapanmasıyla birlikte başlayacak sayım işlemi, yaklaşık iki yıldır süren kitlesel protestoların parlamentoda siyasi bir güce dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek. Seçimden çıkacak tablo, ülkenin iç siyasi dengelerini ve Balkanlar genelindeki jeopolitik yönelimini doğrudan şekillendirme potansiyeli taşıyor.