Meclis’te kritik hafta başlıyor: Milyonlarca vatandaşın beklediği GSS borcu affı yolda

TBMM gündemindeki teklif, yabancı dijital konaklama platformlarına Türkiye’de rezervasyon hizmeti için izin, temsilci ve vergi koşulları öngörüyor.

Meclis çalışma programına ilişkin aktarılan bilgilere göre, Genel Kurulun Türk Kızılay Kanun Teklifi oylamasından sonra platformlara yönelik düzenlemeyi görüşmesi planlanıyor. Booking ve Airbnb gibi şirketleri kapsayan teklif, Türkiye’deki konaklama tesisleri için rezervasyon aracılığı yapılmasını Kültür ve Turizm Bakanlığından alınacak belgeye bağlıyor.

Konaklama izni vergi koşullarına bağlanıyor

Aktarılan teklif hükümleri, izin için Türkiye’de temsilci görevlendirilmesini, dijital hizmet vergisi mükellefiyetini ve Türkiye’de bulunan vergi borçlarının ödenmesini şart koşuyor. Temsilci atamayan platformların başvurularına onay verilmemesi öngörülüyor.

Teklifte izin bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor; tutarın sonraki takvim yıllarında yeniden değerleme oranına göre güncellenmesi planlanıyor. Cumhurbaşkanına bedeli yarıya indirme veya iki katına çıkarma yetkisi de tanınıyor.

Düzenleme yalnızca belge şartını kapsamıyor: Platformların faaliyet sınırları, yükümlülük ihlallerindeki idari yaptırımlar ve Türkiye’deki yargı mercilerinin yetkisi de teklifin konusu. Yabancı platformların turizm payı ödeyenler arasına alınmasıyla Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının gelirlerinin artırılması amaçlanıyor.

Teklifin belirtilen hedefleri arasında rekabet koşullarının düzenlenmesi ve dijital rezervasyon faaliyetleri için hukuki çerçeve oluşturulması bulunuyor. Bunlar düzenlemenin amaçları; şirketlerin fiyatları, rezervasyon hacimleri veya tüketicilerin tercihleri üzerindeki sonuçlarına ilişkin bir ölçüm sunulmuyor.

Ocak başlangıcı ve başvuru takvimi

Teklif, uygulamanın başlangıcı olarak 1 Ocak 2027 tarihini gösteriyor. O tarihte Türkiye’de elektronik ortamda faaliyet gösteren yabancı platformların, yürürlükten itibaren üç ay içinde Bakanlığa izin başvurusu yapması gerekecek.

Aktarılan hükümlere göre, başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen işletmeler yaptırımlarla karşılaşacak. Belgesiz çalışanların yanı sıra izinleri iptal edilen veya geçerliliğini yitiren platformlar da yaptırım kapsamına alınacak; ancak aktarılan bilgiler ceza tutarlarını belirtmiyor.

Teklife ilişkin aktarım, yasalaşmanın Booking’e Türkiye’den erişim sağlayacağını da ileri sürüyor. Bununla birlikte erişimin hangi idari veya hukuki işlemle açılacağı açıklanmıyor; teklifin kabulü ile fiili erişimin başlaması arasındaki süreç belirsizliğini koruyor.

Düzenleme bu haliyle kabul edilirse platformların Türkiye’de rezervasyon hizmeti sunabilmesi, temsilcilik ve vergi koşullarını yerine getirmelerine bağlı olacak. Bu koşulların karşılanmaması halinde ise teklifin öngördüğü yaptırımlar devreye girecek; platformların uyum planlarına ilişkin bir açıklama aktarılmıyor.

GSS borçları da komisyon gündeminde

Meclisin diğer ekonomik gündemi, çarşamba günü komisyonda görüşülmesi planlanan 15 maddelik torba teklif. Aktarılan düzenleme, 2017 öncesindeki Genel Sağlık Sigortası prim borçlarıyla bunlara bağlı gecikme alacaklarının tahsil edilmemesini öngörüyor.

Teklife ilişkin verilen hesaplamaya göre kapsam, 2.199.869 kişiye ait yaklaşık 5,63 milyar liralık prim borcunu içeriyor. Düzenleme, belirtilen dönemin alacaklarına yönelik; sonraki yıllara ait prim borçlarının silinmesi aktarımda yer almıyor.

Torba teklif, mesleki eğitim ve staj ücretlerine sağlanan devlet katkısının uzatılmasına ilişkin yetkiyi de değiştiriyor. Cumhurbaşkanının her seferinde bir eğitim yılı için kullanabileceği uzatma yetkisinin toplam süresinin 15 eğitim yılına çıkarılması ve hükmün 14 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olması öngörülüyor.

Aynı hafta Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 bütçesi kapsamında Sağlık, İçişleri, Milli Savunma ve Dışişleri bakanlıklarının tekliflerinin sırasıyla pazartesiden perşembeye ele alınması planlanıyor. Genel Kurulda oylamayı bekleyen dokuz maddelik Türk Kızılay düzenlemesinin maddeleri önceki hafta kabul edilmiş, teklifin bütünü ise yeter sayı sağlanamadığı için oylanamamıştı.

Konaklama platformları bakımından sıradaki aşama, Genel Kurul görüşmelerinde izin koşullarının ve yürürlük takviminin nasıl şekilleneceği. GSS borçlarına ilişkin düzenlemede ise komisyon süreci tamamlanmadan borçların silindiği söylenemez; her iki başlıkta da aktarılan hükümler henüz teklif niteliğinde.