İsrail ulusal güvenlik çalışmaları enstitüsü’nden Tel Aviv’e “Suriye” uyarısı

İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü (INSS), yayımladığı kapsamlı raporda Tel Aviv yönetimine Suriye ve Türkiye politikasını kökten gözden geçirme çağrısında bulundu. Türkiye’nin Suriye’deki askeri ve siyasi ağırlığının artık yerleşik bir gerçeklik olduğuna dikkat çeken enstitü, bu etkinin askeri güçle ortadan kaldırılamayacağını vurgulayarak İsrail’in "kırmızı çizgilerini" daraltmasını ve Şam yönetimiyle uzun vadeli güvenlik müzakereleri başlatmasını önerdi.

Araştırmacı Amal Hayek ile eski ordu istihbarat danışmanı Carmit Valensi tarafından hazırlanan raporda, İsrail’in Ağustos ayında Ebu Zuhur Üssü’ndeki Türk mevzisini vurmasıyla ABD, Türkiye ve Suriye ekseninde patlak veren kriz hatırlatıldı. Enstitü, Suriye’de süresiz askeri varlık göstermenin Tel Aviv için sürdürülebilir bir çözüm olmadığını, Şam ile diplomatik temas kurulmaması halinde Esad rejiminin devrilmesinden bu yana elde edilen stratejik kazanımların da riske gireceğini belirtti.

İsrail’in askeri müdahaleleri için belirlenen kırmızı çizgilerin yeniden tanımlanması gerektiğini savunan raporda, Türk radar, elektronik harp ve hava savunma sistemlerinin Suriye’nin kuzeyine konuşlandırılmasının Türkiye’nin güneyine ya da KKTC’ye konuşlandırılmasından menzil ve operasyonel açıdan farksız olduğu kaydedildi. Bu nedenle kuzeydeki bu unsurların tek başına askeri bir gerekçe sayılamayacağı ifade edildi. Deniz sahasında da benzer bir gerçekliğin altı çizilerek, Doğu Akdeniz’de doğal üstünlüğe sahip Türk donanmasının Suriye kıyılarındaki sınırlı varlığının güç dengesini sarsmayacağı değerlendirmesi yapıldı.

INSS, Tel Aviv yönetiminin kırmızı çizgisini kuzeyden ziyade ülkenin orta ve güney kesimlerine odaklaması gerektiğine işaret etti. Türkiye’nin Suriye’nin iç ve güney bölgelerinde üs kurmasının doğrudan İsrail sınırına sürtüşme getireceğini belirten rapor, buna karşılık Suriye’nin kurumsal ordusunun yeniden inşasına toptan karşı çıkmanın Şam’ı Ankara’ya daha da bağımlı kılacağı uyarısında bulundu. Raporda ayrıca Şam’ın son dönemde Suudi Arabistan, BAE ve Batı ile ilişkilerini geliştirerek meşruiyet alanını genişlettiği, bu dengelerin Tel Aviv tarafından askeri güç yerine diplomasiyle yönetilmesi gerektiği vurgulandı.