Fransız-Alman ortak savaş uçağı projesi çöktü, Airbus rotayı değiştirdi

Airbus CEO'su Guillaume Faury, savaş uçağı geliştirmek için GCAP'a katılımı seçenek olarak sundu; nihai kararın hükümetlerde olduğunu söyledi.

Faury'nin basın toplantısındaki açıklaması, İngiltere, Japonya ve İtalya'nın ortak programına yönelik bir katılım taahhüdü içermiyor. Airbus yöneticisi, bu yolu “potansiyel” bir çözüm olarak nitelendirirken başka seçeneklerin de değerlendirildiğini belirtti.

Faury, Alman hükümetinin yeni ortaklık ihtimallerini görüşmek üzere başka ülkelerle temas kurduğunu söyledi. Ancak açıklamalarında görüşmelerin hangi ülkelerle yürütüldüğüne, ne aşamada bulunduğuna veya bir anlaşma takvimine ilişkin ayrıntı vermedi.

Airbus karar için hükümetleri işaret ediyor

Şirketin yaklaşımında iki ayrı konu bulunuyor: Airbus'ın yeni bir savaş uçağında rol alma isteği ve bu çalışmanın hangi uluslararası ortaklık içinde yürütüleceği. Faury ilk konuda şirketin desteğini yinelerken ikinci konudaki yetkinin hükümetlere ait olduğunu vurguladı.

Airbus yöneticisi, Almanya ile İspanya'nın hükümetleriyle çalışmalarını sürdürdüklerini ve altıncı nesil uçak ihtiyacının ortak bir Avrupa programıyla karşılanmasını desteklediklerini belirtti. Çözümün “Avrupa'da ve Avrupa için” geliştirilmesi gerektiği yönündeki ifadesi, şirketin olası ortaklık için ortaya koyduğu siyasi ve endüstriyel çerçeveyi oluşturuyor.

Bu vurgu, Japonya'nın da ortak olduğu GCAP seçeneğini dışlayan bir açıklama olarak sunulmadı. Faury aynı değerlendirmede hem Avrupa merkezli iş birliğini savundu hem de söz konusu programa katılma ihtimalini açık bıraktı.

GCAP hedefi ve ortaklık anlaşmazlıkları

Aktarılan habere göre, Küresel Muharebe Hava Programı'nı yürüten üç ülke, geliştirdikleri uçağın 2035'te göreve başlamasını hedefliyor. Haberde bu hedef doğrultusunda ayrılan kaynağın 5,5 milyar doları aştığı belirtiliyor; ancak tutarın kapsadığı dönem ve ülkeler arasındaki dağılım açıklanmıyor.

Aynı haberde Kanada'nın programa gözlemci statüsünde dahil olduğu bilgisi de yer alıyor. Kanada için belirtilen konum gözlemcilikle sınırlı; Airbus'ın hangi koşullarda veya hangi görevlerle katılabileceğine ilişkin bir düzenleme ise aktarılmıyor.

Airbus'ın alternatif arayışının gerisinde, Fransa ve Almanya öncülüğündeki uçak girişiminde yaşandığı bildirilen anlaşmazlıklar bulunuyor. Habere göre, Almanya ve İspanya tarafında yer alan Airbus ile Fransa'yı temsil eden Dassault Aviation arasında tasarım yetkileri, üretim görevlerinin dağılımı ve teknoloji paylaşımı üzerinde uzlaşma sağlanamadı.

Haberde Alman ordusunun da anlaşmazlığın tarafları arasında bulunduğu ve girişimin haziranda sona erdiği ileri sürülüyor. Bununla birlikte, sona erme kararının resmi belgesi, kapsamı ve haziran ayının hangi yıla ait olduğu belirtilmiyor; bu nedenle projenin hukuki ve idari durumu kesinleştirilemiyor.

Dassault Aviation'ın, Fransız Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan Rafale uçaklarının yerine geçecek modeli Fransa devletiyle geliştirme niyetini açıkladığı da aktarılıyor. Bu bilgi şirketin ayrı bir yol izleme yönelimini gösteren bir açıklama olarak sunuluyor; yeni çalışmanın bütçesi veya teslim tarihi verilmiyor.

Yeni ortaklıkta görev dağılımı belirleyici

Hükümetler GCAP yolunu seçerse Airbus açısından somut mesele, programa hangi görev ve yetkilerle dahil olunacağı olacak. Önceki girişimde anlaşmazlık konusu olduğu bildirilen tasarım ve teknoloji paylaşımının yeni yapıda nasıl düzenleneceği, böyle bir senaryonun temel belirsizliğini oluşturuyor.

Başka bir ortaklık tercih edilirse Airbus'ın Avrupa'da ortak geliştirme hedefinin hangi ülkelerle sürdürüleceği yeniden tanımlanmak zorunda kalacak. Her iki olasılıkta da sanayi açısından sonuç, yalnızca ortakların kimliğine değil, geliştirme sorumlulukları ile finansmanın nasıl bölüşüleceğine bağlı olacak.

Faury kararın fazla gecikmeden alınmasını istedi, ancak bağlayıcı bir tarih açıklamadı. Sürecin somutlaşması için hükümetlerin ortaklık tercihini ve katılım koşullarını duyurması gerekiyor; mevcut açıklamalar Airbus'ın seçeneklerini gösteriyor, kesinleşmiş bir program değişikliğini değil.