Yapay zeka devlerinin borç atağı Avrupa tahvillerini zorluyor

Yapay zeka altyapılarını genişletmek isteyen büyük teknoloji şirketlerinin borçlanma hamleleri, küresel sabit getirili menkul kıymet piyasalarında dengeleri değiştiriyor. Veri merkezleri ve bulut bilişim yatırımlarını finanse etmek amacıyla yüz milyarlarca dolarlık tahvil ihraç eden devler, Avrupa kıtasında kamu borçlanma araçlarıyla doğrudan sermaye rekabetine giriyor.

Sektörel verilere göre, aralarında Amazon , Alphabet , Meta ve Oracle 'ın yer aldığı teknoloji liderleri, 2025 başından bu yana yaklaşık 250 milyar dolarlık tahvil satışı gerçekleştirdi. Bu kuruluşların aynı süreçte yaklaşık 37 milyar avroluk ihraç yapması, Avrupa para birimi cinsinden borçlanma piyasalarında da dikkat çekici bir hacim oluşturdu. Son olarak Microsoft da 25 milyar dolarlık tamamen dolar cinsinden tahvil satışıyla bu genişleme dalgasına katıldı.

Kamu borçları ile teknoloji yatırımları karşı karşıya

Finans kurumlarının tahminlerine göre, yapay zeka altyapısı kuran şirketlerin toplam tahvil arzının 2027 yılına kadar 420 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu toplamın yaklaşık 60 milyar avroluk kısmının avro cinsinden gerçekleşeceği öngörülüyor. Piyasaya giren bu ilave arz, kamu bütçelerini finanse etmek için borç arayan Avrupa hükümetlerinin karşılaştığı fon havuzunu daraltma riski taşıyor.

Tahvil piyasası uzmanları, teknoloji şirketlerinin oluşturduğu hacmin hem şirket borçlanmaları içerisinde hem de devlet tahvilleriyle özel sektör kağıtları arasında ciddi bir yarış başlattığını ifade ediyor. Mevcut baskı özellikle bütçe açıklarıyla mücadele eden ve borçlanma maliyetleri yükselen Fransa, Almanya ve İtalya gibi ekonomilerde yakından izleniyor. Bütçe açığı yüzde 5'in üzerinde seyreden ve kamu borcu milli gelirinin yüzde 119'unu bulan Fransa'da 10 yıllık tahvil faizleri son altı ayda yüzde 3,7 seviyelerinden yaklaşık yüzde 5'e yükseldi.

Reel sektör ve yerel yönetimler üzerindeki baskı

Avrupa Merkez Bankası ekonomistleri, piyasaların şu ana kadar teknoloji ihraçlarını karşılayabildiğini belirtirken, eğilimin sürmesi durumunda diğer sektörlerin finansmana erişiminin zorlaşabileceği uyarısında bulunuyor. Yapılan analizler, Stoxx 600 endeksindeki şirketlerin faiz yükünün satışlara oranla 2022'den bu yana neredeyse yarı yarıya arttığını ve karlılıkları yüzde 5'ten fazla azalttığını gösteriyor.

Uluslararası araştırmalar, yapay zeka yayılımının yerel yönetimlerin borçlanma maliyetlerini de etkilediğini ortaya koyuyor. Avrupa'da yapay zekaya bağlı iş ilanlarının yoğunlaştığı bölgelerde belediyelerin ve yerel yönetimlerin borçlanma maliyetlerinin yükseldiği gözlemleniyor. Küresel sermayenin yüksek getirili teknoloji borçlanmalarına yönelmesi, önümüzdeki yıllarda Avrupa genelinde kamu maliyesini daha yüksek faiz ödemeleriyle karşı karşıya bırakabilir.