Yunanistan depremi Marmara'yı etkiler mi? Uzmanlardan açıklama

Eğriboz depremi, 18 Eylül sabahı 4,4 büyüklükle kaydedildi; ölçümler Kuzey Ege fay sistemi ve Marmara bağlantısı tartışmasını yeniden açtı.

AFAD verilerine göre sarsıntı saat 09.42’de meydana geldi ve odak derinliği 5,46 kilometre olarak ölçüldü. Kandilli Rasathanesi aynı deprem için derinliği 10,5 kilometre açıkladı; iki kurumun ölçümleri arasında yaklaşık 5 kilometrelik fark oluştu.

AFAD ile Kandilli farkı

Depremin merkez üssü, Kuzey Eğriboz ile Skiathos arasındaki bölgede yer aldı. Alan, Yunanistan anakarasına yakın konumda bulunurken, Çanakkale açıklarına uzanan Kuzey Ege hattıyla da aynı geniş tektonik kuşak içinde değerlendiriliyor.

Bu konum, sarsıntının Marmara Denizi’nden geçen Kuzey Anadolu Fayı ile ilişkisine dair yorumları öne çıkardı. Ancak tek bir orta büyüklükteki depremin, Marmara’daki segmentlerin kırılma zamanını değiştirdiğini gösteren bir veri kaynakta yer almıyor.

Kuzey kol yorumu ayrıştı

Jeoloji profesörü Naci Görür, depremi Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolu zonu içinde değerlendirdi. Görür, X hesabındaki paylaşımında, "Kuzey kol hem Marmara ‘da hem Yunanistan’da geriliyor. Geçmiş olsun," ifadelerini kullandı.

https://x.com/nacigorur/status/2100878040125382980?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2100878040125382980%7Ctwgr%5E2525c031ff18d34ad0f8d8c8a28c78f7e36adae9%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=https%3A%2F%2Fgazeteoksijen.com%2Fturkiye%2Fyunanistanda-meydana-gelen-deprem-marmara-ile-baglantili-mi-289992

Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden emekli profesör Osman Bektaş ise Ege’deki sarsıntıların beklenen İstanbul depremi için doğrudan haberci sayılamayacağını belirtti. Bektaş’a göre Kuzey Anadolu Fayı, Ganos’tan sonra İstanbul’a tek çizgi halinde ilerleyen basit bir yapı değil; Marmara ve Kuzey Ege’de parçalı segmentlerden oluşan daha geniş bir sistem.

Yunanistan Ulusal Gözlemevi Jeodinamik Enstitüsü araştırma direktörü Athanasios Ganas da sarsıntıyı Kuzey Eğriboz’daki küçük bir fay üzerinde gelişen sığ ve doğrultu atımlı bir deprem olarak tanımladı. Ganas’a göre bu büyüklük aralığı bölgede görülen tipik 4 ila 5 büyüklüğündeki depremlerle uyumlu ve eldeki veriler olağan dışı bir tablo göstermiyor.

https://x.com/profobektas/status/2100924871416914180?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2100924871416914180%7Ctwgr%5E7da87770340d8bf6425f294cf9c1e9a9fbfc72b4%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fatlas360.news%2Ftr%2Fhaber%2Fyunanistan-depremi-marmarayi-etkiler-mi-uzmanlardan-aciklama

Kuzey Ege kolları

Doğrultu atımlı faylarda yer kabuğu blokları ağırlıklı olarak yatay yönde, birbirinin yanından kayar. Kuzey Anadolu Fayı bu mekanizmanın Türkiye’deki en bilinen örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

2023’te Geophysical Journal International’da yayımlanan çalışma, Kuzey Anadolu Fayı’nın Kuzey Ege’de iki ana kola ayrıldığını ortaya koydu. Çalışmaya göre kuzey kol Marmara, Saros ve Kuzey Ege Çukuru doğrultusunda ilerlerken, güneydeki sistem Edremit üzerinden Skyros yönüne uzanıyor.

Eğriboz havzası da bu çok kollu deformasyon alanının içinde bulunuyor. Bu yıl yayımlanan başka bir araştırma, Marmara’daki ana kolun Ganos üzerinden Kuzey Ege’ye geçtiğini ve bölgede hem yatay kaymanın hem de açılmanın birlikte görüldüğü transtansiyonel bir yapı oluşturduğunu bildirdi.

Marmara için kanıt eşiği

Mevcut bilgiler, Eğriboz sarsıntısının Kuzey Marmara segmentinin kırılma tarihini öne çektiğini veya doğrudan etkilediğini göstermiyor. Bağlantı tartışması, daha çok aynı geniş fay sisteminin farklı kollarında gerilimin nasıl dağıldığı sorusuna dayanıyor.

Artçı sarsıntılar sınırlı kalır ve resmi kurumların ölçümleri benzer büyüklük aralığında seyrederse, olay Kuzey Ege’deki olağan fay aktivitesi içinde değerlendirilebilir. Daha geniş bir dizi oluşursa, uzmanların izleyeceği ana başlık sarsıntıların küçük faylarda mı kaldığı yoksa bölgesel deformasyon zonunda yeni bir kümelenme mi yarattığı olacak.

Marmara açısından kritik eşik, tekil bir depremin konumundan çok, zaman içinde tekrarlanan sismik örüntülerin ana segmentlerle ilişkisi. Bu nedenle AFAD, Kandilli ve bölgedeki bilimsel gözlemlerden gelecek yeni veriler, Eğriboz depreminin tek başına değil, Kuzey Ege’deki fay ağının parçası olarak okunmasını sağlayacak.