İoanna Kuçuradi 90 yaşında hayatını kaybetti

İoanna Kuçuradi, Maltepe Üniversitesi hastanesinde hayatını kaybetti; felsefe, etik ve insan hakları alanlarında kalıcı iz bıraktı. Cenazesi 4 Ekim’de İstanbul’da düzenlenecek törenin ardından defnedilecek.

Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı olan Kuçuradi, tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yaşamını yitirdi. Kurumdan aktarılan bilgiye göre cenaze töreni, Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu’nda yapılacak.

4 Ekim’de Maltepe töreni

Kuçuradi’nin cenazesi, aynı gün Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Tören tarihi, onun 4 Ekim 1936’da İstanbul’da doğmuş olması nedeniyle akademi çevrelerinde ayrıca sembolik bir anlam taşıyor.

Kuçuradi, Türkiye’de felsefenin yalnızca üniversite kürsülerinde değil, insan hakları, kamu etiği ve değer tartışmaları içinde de yer bulmasına katkı veren isimlerden biri olarak tanındı. Çalışmaları, felsefi kavramları hukuk, eğitim ve toplumsal sorumluluk alanlarıyla birlikte ele alan çizgisiyle öne çıktı.

İstanbul’dan Hacettepe’ye uzanan yol

İstanbul’da Rum bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Kuçuradi, 1954’te Zapyon Rum Kız Lisesi’ni bitirdi. 1959’da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü’nden mezun oldu ve aynı yıl Takiyettin Mengüşoğlu’nun asistanı olarak akademik kariyerine başladı.

Doktorasını 1965’te “Schopenhauer ve Nietzsche’de İnsan Problemi” başlıklı teziyle tamamladı. 1965-1968 arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde ders verdi; 1968’de Hacettepe Üniversitesi’ne geçti.

Hacettepe’de 1969’da felsefe bölümünün kuruluşunu üstlendi ve 2003’te emekli olana kadar bölüm başkanlığı yaptı. Akademik unvanlarında 1970’te doçentlik, 1978’de profesörlük aşamalarını geçti.

Etik ve insan hakları ekseni

Kuçuradi’nin çalışmaları insan felsefesi, etik, değer problemi ve insan hakları etrafında yoğunlaştı. Türkiye Felsefe Kurumu’nun başkanlığını 1980’den itibaren yürüttü; bu görev, onun ülkedeki felsefe örgütlenmesi içindeki uzun süreli etkisini gösteren başlıca kurumsal başlıklardan biri oldu.

Uluslararası alanda da etkin görevler üstlendi. Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu’nda 1988-1998 döneminde genel sekreter, 1998-2003 döneminde başkan olarak çalıştı; 2008’de federasyon tarafından onursal başkan ilan edildi.

UNESCO Felsefe Kürsüsü sahibi olan Kuçuradi, 2006’dan bu yana Maltepe Üniversitesi’nde İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü ve İnsan Hakları Anabilim Dalı Başkanı olarak görev yapıyordu. Bu dönem, onun akademik birikimini insan hakları eğitimi ve uygulamalı etik tartışmalarıyla birleştirdiği son kurumsal evrelerden biri oldu.

Kitapları ve ödülleri kaldı

Kuçuradi, Goethe Madalyası ve Türkiye Bilimler Akademisi ödülü dahil çok sayıda ulusal ve uluslararası ödülle tanındı. “Nietzsche ve İnsan”, “Etik”, “İnsan ve Değerleri: Değer Problemi” ve “Çağın Olayları Arasında” başlıca kitapları arasında yer aldı.

Onun ardından felsefe bölümleri, insan hakları merkezleri ve meslek kuruluşları açısından en somut gündem, kurduğu akademik ve kurumsal hatların nasıl sürdürüleceği olacak. Maltepe Üniversitesi’ndeki tören, bu mirasın öğrenciler, meslektaşlar ve felsefe kurumları tarafından birlikte anılacağı ilk kamusal buluşma niteliği taşıyacak.