Türkiye ve ABD hattında yeni dönem mesajları

Türkiye-ABD ilişkileri, Erdoğan'ın New York'taki iş galasında 100 milyar dolarlık ticaret hedefi ve yatırım çağrısıyla öne çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM'nin 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta düzenlenen "100 Yıllık Dostluk: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri" etkinliğine katıldı. Program, diplomatik ilişkilerin 100. yılı çerçevesinde kamu temsilcileri, şirket yöneticileri, akademi, sanat ve spor dünyasından isimleri bir araya getirdi.

100 milyar dolarlık hedef

Erdoğan, konuşmasında ikili ticaret hacminin son 10 yılda ikiye katlandığını söyledi; 2025'te 38 milyar doları aşan ticaretin bu yılın ilk sekiz ayında 28 milyar dolara ulaştığını belirtti. Cumhurbaşkanı, yıl sonunda 40 milyar dolar seviyesinin görülebileceğini ifade ederek Başkan Trump ile belirlenen 100 milyar dolarlık hedefi ulaşılabilir gördüğünü aktardı.

ABD-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hamdi Ulukaya da gecede iki ülke arasındaki bağın iş, bilim, sanat ve spor alanlarındaki temaslarla taşındığını söyledi. Ulukaya, "İki ülkede de kendimi evimde hissediyorum." dedi.

New York masasındaki şirketler

Etkinliğe ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Christopher Landau, ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, New York Eyalet Valisi Kathy Hochul, ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack ve CMS Başkanı Dr. Mehmet Öz katıldı. İş dünyası tarafında Ford Motor Company Yönetim Kurulu Başkanı William Clay Ford Jr., Meta Başkanı Dina Powell McCormick, Uber CEO'su Dara Khosrowshahi, Boeing Global Başkanı Brendan Nelson ve Google'dan Karan Bhatia yer aldı.

Türkiye heyetinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır bulundu. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Adalet Bakanı Akın Gürlek ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da programa katıldı.

Bilim ve spor alanından Prof. Dr. Canan Dağdeviren ile Alperen Şengün de davetliler arasındaydı. Katılımcı profili, diplomatik yıl dönümünün yalnızca devlet protokolüyle değil, şirketler ve diaspora bağlantılarıyla da işlendiğini gösterdi.

Vergi indirimi ve yatırım

Erdoğan, Türkiye ekonomisinin göreve geldiği dönemde 236 milyar dolar milli gelirden bugün 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını söyledi. Kişi başına gelirin 3 bin 600 dolardan 2026 sonu itibarıyla 20 bin doların üzerine çıkmasının beklendiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı, son 24 yılda Türkiye'ye çekilen doğrudan yabancı yatırımın 300 milyar dolara yaklaştığını ifade etti. 2023 depremleri sonrasında üç yıl gibi bir sürede 455 binden fazla konutun tamamlanıp teslim edildiğini söyleyerek bu tabloyu yatırım ortamının dayanıklılığıyla ilişkilendirdi.

Erdoğan'ın aktardığı yeni teşvik çerçevesinde, yatırım yapanlar için Kurumlar Vergisi yüzde 25'ten %12,5'e indirildi. İstanbul Finans Merkezi ve belirlenen endüstri bölgelerinde transit ticaretten elde edilen kazançların Kurumlar Vergisi'nden muaf tutulduğunu belirterek Amerikalı yatırımcılara operasyonlarını Türkiye'den yönetme çağrısı yaptı.

Enerji başlığında nükleer ve LNG, sanayi tarafında sivil havacılık ve yüksek teknoloji, savunmada ise ortak üretim imkanları öne çıkarıldı. Erdoğan, Türkiye'nin savunma ihracatının 20 yıl önce 248 milyon dolar seviyesindeyken bugün 10 milyar doların üzerine çıktığını; küresel savunma malzemeleri ihracatındaki payın beş yıla göre yüzde 120'den fazla arttığını söyledi.

100 milyar dolarlık ticaret hedefi yakalanırsa, Türkiye için yatırım ve ihracat kanalı genişlerken ABD şirketleri bölgesel üretim ve tedarik ağlarını çeşitlendirebilir. Engellerin sürmesi halinde enerji, savunma ve teknoloji dosyalarında ilerleme daha yavaş kalır; bu da iki ülke arasındaki siyasi temasların ekonomik sonuç üretme kapasitesini sınırlayabilir.