THY İran uçuşlarını askıya aldı

İran uçuşları, THY, Pegasus ve AJet’in rezervasyon ekranlarından Mart 2027’ye kadar çıkarıldı; karar, yaptırım riskini yolculara taşıdı.

Mart 2027 takvimi kapandı

Türk Hava Yolları ve AJet’in çevrim içi satış kanallarında İran varışlı seferler Mart 2027’ye kadar görünmüyor. Pegasus’un da İran’a yönelik uçuşlarını rezervasyon sisteminden kaldırdığı aktarılıyor.

Şirketlerden kamuya açık ve ayrıntılı bir operasyon açıklaması gelmediği için kararın kapsamı henüz tamamen netleşmiş değil. Aktarılan bir THY yetkilisi değerlendirmesine göre, Mart 2027 sonrasında seferlerin yeniden başlayacağına dair garanti bulunmuyor.

ABD yaptırımları uçakları sınırlıyor

Kararın arkasındaki ana dosya, Başkan Trump yönetiminin İran havacılık sektörüne yönelik yaptırımları genişletmesi. ABD Hazine Bakanlığı, İran bağlantılı 27 havayolu şirketini daha yaptırım listesine ekledi ve daha önce tanınan bazı izinleri geri çekti.

Yeni çerçeve yalnızca ABD yapımı Boeing uçaklarını değil, ABD menşeli parça taşıyan Airbus uçaklarını da etkiliyor. Bu ayrım, Avrupa üretimi uçak kullanan havayolları için de İran seferlerini yaptırım riski taşıyan bir operasyon haline getiriyor.

ABD Hazine Bakanlığı, daha önce izin verilen bazı işlemlerin sonlandırılması için 23 Eylül’e kadar geçiş süresi tanıdı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu tarihten sonra İran merkezli havayollarının dünya genelinde faaliyet yürütmesinin hedef alınacağını söyledi.

Bessent ayrıca havalimanları ve hizmet sağlayıcılar için dolar sistemine erişim riskini gündeme getirdi. Bu uyarı, yakıt ikmali, yer hizmetleri, bakım ve ödeme işlemleri gibi uçuşun görünmeyen halkalarını da yaptırım hesabının içine sokuyor.

Mahan Air kararı öncü oldu

İran merkezli Mahan Air, Türkiye havacılık otoritelerinin kararı doğrultusunda İstanbul ve Ankara uçuşlarını 21 Eylül 2026’dan itibaren ikinci bir duyuruya kadar durduracağını açıklamıştı. Bu adım, Türk şirketlerinin kendi İran programlarını yeniden değerlendirdiği döneme denk geldi.

Finans tarafında da eş zamanlı sıkılaşma yaşandı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, 19 Eylül’de İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul’daki Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı.

BDDK ayrıca, ABD yaptırım listesine alınan Golden Global Yatırım Bankası’nın üç büyük ortağının temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından kullanılmasına karar verdi. Havacılık ve finans dosyalarının aynı haftada ilerlemesi, İran bağlantılı işlemlerde uyum riskinin genişlediğini gösteriyor.

Taşıyıcılar için üç yol

Eğer ABD geçiş süresi sonrasında mevcut kısıtlamalar olduğu gibi uygulanırsa, küresel ölçekte İran’a hava bağlantısı daha da daralabilir. Bu durumda THY, Pegasus ve AJet için kısa vadeli etki filo planlaması, bilet iadeleri ve bağlantılı aktarma gelirleri üzerinden hissedilir.

Eğer muafiyet veya teknik lisans alanı açılırsa, şirketler İran seferlerini daha sınırlı uçak tipi, daha seçici rota ve daha yoğun uyum kontrolüyle yeniden planlayabilir. Bu senaryo sektörde İran uçuşlarının tamamen kapanmasından çok, daha pahalı ve daha yavaş işleyen bir izin düzenine geçiş anlamına gelir.

Ana belirsizlik, 23 Eylül sonrası hizmet sağlayıcıların nasıl davranacağı ve uçaklardaki ABD menşeli parçaların yaptırım denetiminde nasıl yorumlanacağı. Bu sorular netleşene kadar Türkiye-İran hava trafiğinde satış ekranları, şirket açıklamalarından önce fiili yönü göstermeye devam edebilir.