Türkiye askeri harcamaları 2025’te 30 milyar $

Türkiye’nin askeri harcamaları 2025’te 30 milyar dolara çıktı ve ülkeyi küresel sıralamada 18. basamağa taşıdı. Harcama tutarı bir önceki yıla göre %7,2 arttı. 2016’ya kıyasla artış %94’e ulaştı.

Artışın iki ana sürükleyicisi öne çıkıyor: Türkiye’nin Irak, Suriye ve Somali’deki askeri varlığı ile savunma sanayisine yönelen kaynaklar. Bu tablo, bütçenin sadece operasyonel ihtiyaçlara değil, aynı zamanda kapasite geliştirmeye de ayrıldığını gösteriyor. Savunma sanayisine ayrılan özel fonlar 2025’te toplam askeri harcamaların %22’sini oluşturdu.

Özel fonların yıllık artışı %25 olarak kaydedildi. Bu kalem, tedarik ve modernizasyon süreçlerinde daha esnek finansman yaratma amacıyla kullanılıyor. Payın yükselmesi, savunma sanayisi yatırımlarının toplam harcama içindeki ağırlığının arttığına işaret ediyor.

Küresel ölçekte askeri harcamalar 2025’te 2,9 trilyon dolara çıkarak rekor kırdı. Artışta Avrupa’daki çatışmalar ve jeopolitik belirsizlikler belirleyici oldu. Bu eğilim, savunma bütçelerinin birçok ülkede orta vadeli planlara daha kalıcı biçimde girmesine yol açıyor.

Avrupa’nın savunma harcamaları %14 artışla 864 milyar dolara yükseldi. Almanya %24 artışla 114 milyar dolara çıktı ve Avrupa’da en yüksek harcama yapan ülke konumuna geldi. Almanya ayrıca NATO’nun GSYİH’nin %2’si hedefini aştı.

ABD’nin askeri harcamaları %7,5 düşüşle 954 milyar dolara geriledi. Düşüşte Ukrayna’ya yapılan yardımların azalması etkili oldu. Bu değişim, ABD harcamalarının bir bölümünün dış destek kalemlerine duyarlılığını gösteriyor.

Çin ise askeri harcamalarını %7,4 artırdı ve 31 yıldır kesintisiz yükseliş trendini sürdürdü. Bu süreklilik, Asya-Pasifik’te güç dengesi tartışmalarını ve bölgesel savunma planlamasını etkileyen bir unsur olarak izleniyor. Türkiye açısından küresel harcama artışı, tedarik zincirleri, teknoloji erişimi ve maliyetler üzerinden savunma planlamasını daha karmaşık hale getirebilir.

Implications

Türkiye: Harcama artışı, bütçe öncelikleri ve kamu finansmanı içinde savunma kaleminin payını etkileyebilir. Özel fonların büyümesi, harcama kompozisyonunu ve denetim-görünürlük tartışmalarını gündeme getirebilir.

Sektör: Savunma sanayisine ayrılan fonların payı ve artış hızı, yerli üretim, Ar-Ge ve tedarik programlarının ölçeğini etkileyebilir. Küresel harcama artışı, ihracat pazarlarında rekabeti ve teslimat sürelerini değiştirebilir.

Piyasalar: Savunma harcamalarındaki artış, ilgili şirketlerin gelir görünürlüğünü ve kamu ihalelerine bağlı nakit akışlarını etkileyebilir. Küresel harcama trendi, emtia ve üretim girdileri maliyetleri üzerinden fiyatlama kanallarını etkileyebilir.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Harcama artışı, bütçe öncelikleri ve kamu finansmanı içinde savunma kaleminin payını etkileyebilir. Özel fonların büyümesi, harcama kompozisyonunu ve denetim-görünürlük tartışmalarını gündeme getirebilir.

Sektör Etkisi: Savunma sanayisine ayrılan fonların payı ve artış hızı, yerli üretim, Ar-Ge ve tedarik programlarının ölçeğini etkileyebilir. Küresel harcama artışı, ihracat pazarlarında rekabeti ve teslimat sürelerini değiştirebilir.

Piyasa Etkisi: Savunma harcamalarındaki artış, ilgili şirketlerin gelir görünürlüğünü ve kamu ihalelerine bağlı nakit akışlarını etkileyebilir. Küresel harcama trendi, emtia ve üretim girdileri maliyetleri üzerinden fiyatlama kanallarını etkileyebilir.