Suudi Arabistan ABD'lileri gözaltına aldı

ABD Büyükelçiliği, Suudi Arabistan'da güvenlik olaylarını görüntüleyen ABD vatandaşlarının yerel makamlarca gözaltına alındığını bildirdi.

Büyükelçiliğin güvenlik duyurusu, fotoğraf ve video kaydıyla ilgili hukuki uyarıları personelin hareketlerine getirilen sınırlamalarla birlikte aktarıyor. Açıklama, hem ülkede bulunan Amerikan vatandaşlarının yerel kurallara uymasını hem de diplomatik çalışanların seyahatlerinde izin şartlarını gözetmesini istiyor.

Görüntü paylaşımı da uyarının kapsamında

Büyükelçiliğe göre, hava savunmasında kullanılan füzelerle insansız hava araçlarının görüntülenmesi hukuki yaptırıma yol açabiliyor. Bu araçların yere düştüğü noktaların fotoğraflanması veya videoya alınması da duyuruda belirtilen faaliyetler arasında bulunuyor.

Uyarı yalnızca kayıt yapan kişilere yönelik değil. Büyükelçilik, söz konusu görüntülerin yayımlanması ve başkalarıyla paylaşılmasının da yasal sonuçlar doğurabileceğini belirterek, Amerikan vatandaşlarının bu kuralları ihlal ettikleri gerekçesiyle gözaltına alındığını aktarıyor.

Açıklamada gözaltındaki kişilerin sayısı paylaşılmadı. Dolayısıyla duyuru, görüntü kaydıyla bağlantılı gözaltı işlemlerini bildirirken bunların kaç Amerikan vatandaşını etkilediğini ortaya koymuyor.

Büyükelçilik, yerel yükümlülükleri hatırlatırken Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığının uyarılarına da atıfta bulunuyor. Açıklamaya göre, ülkeye ziyaret amacıyla gelenler ile burada ikamet edenler aynı şekilde yerel mevzuata uymak zorunda.

Bu çerçevede duyurunun muhatapları yalnızca olay yerinde kamera kullanan kişilerle sınırlı kalmıyor. Büyükelçiliğin sıraladığı faaliyetler, görüntünün çekilmesinden yayımlanmasına kadar farklı aşamaları kapsıyor; uyarı, paylaşım işlemini de ayrıca hukuki sorumlulukla ilişkilendiriyor.

Havalimanlarına erişimde personele izin şartı

Diplomatik çalışanlar için açıklanan tedbir ise ülke genelindeki havalimanlarını kapsıyor. Büyükelçilik, artan güvenlik risklerini gerekçe göstererek personelin herhangi bir havalimanından yararlanabilmesini özel izin koşuluna bağlayan uygulamayı duyurdu.

Burada iki ayrı kapsam bulunuyor: Yerel yasalara uyma yükümlülüğü ziyaretçiler ve ülkede yaşayanlar için geçerliyken, havalimanı izni elçilik çalışanlarına yönelik bir düzenleme. Duyuru, personele ilişkin şartı bütün ABD vatandaşlarını kapsayan bir seyahat yasağı olarak tanımlamıyor.

Havalimanı kullanımı bakımından açıklanan koşul, belirli bir kent ya da terminalle sınırlandırılmıyor. Buna karşılık ülke içindeki bazı yolculuklarda gidilecek yer esas alınıyor; personel için hem izin gerektiren güzergâhlar hem de seyahat yasağı bulunan bir sınır bölgesi belirtiliyor.

Yemen sınırında yasak, şehirlerde izin

Büyükelçilik çalışanlarının Yemen ile sınır hattına 20 mil mesafeye kadar olan bölgeye gitmesine izin verilmiyor. Cizan, Asir ve Necran vilayetlerine yapılacak yolculuklar ise tamamen yasaklanmak yerine özel onaya tabi tutuluyor.

Aynı izin koşulu Katif, Yanbu ve Taif şehirleri için de geçerli. Böylece açıklama, sınır yakınındaki yasak bölgeyle adı belirtilen vilayet ve şehirleri birbirinden ayırıyor; personelin her iki sınırlamayı da yolculuk güzergâhına göre dikkate alması gerekiyor.

Sınır tedbirinin bölgesel arka planında Yemen'deki çatışmalar bulunuyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu, Mart 2015'ten itibaren Yemen'in uluslararası alanda tanınan hükümetini destekliyor; ülkede hükümet birlikleri ile Husiler arasındaki çatışmalar sürüyor.

Açıklanan izin şartları devam ederse, elçilik çalışanlarının hava yolculuğu ve belirtilen bölgelere erişimi kurum içi onaya bağlı kalacak. Diğer Amerikan vatandaşları açısından duyurunun doğrudan uyarısı ise güvenlik olaylarına ilişkin görüntüleri kaydetmenin veya dolaşıma sokmanın gözaltı riski taşıması.