Türkiye-Ürdün ilişkileri: STA yeniden gündemde

Türkiye ile Ürdün, parlamentolar arası temasları hızlandırarak ticaret ve siyasi eşgüdüm başlıklarını yeniden öne çıkardı. TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay başkanlığındaki heyet, 22 Mayıs Çarşamba günü Ürdün’e gitti. Görüşmeler, iki ülke arasında daha önce askıya alınan serbest ticaret anlaşmasının (STA) yeniden değerlendirilmesi ve meclisler arası kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesi ekseninde ilerledi.

Heyeti Ürdün Temsilciler Meclisi Başkanı Mazin el-Kadı kabul etti. Oktay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un selamlarını iletti. Taraflar, devlet başkanları, bakanlıklar ve parlamentolar düzeyinde yürüyen temasların sürekliliğini vurguladı.

Ziyaretin öne çıkan başlığı ticaret oldu. Türkiye tarafı, Ürdün ile ticari işbirliğini artırma isteğini dile getirdi ve askıya alınan STA’nın yeniden ele alınmasını gündeme taşıdı. Görüşmede, anlaşmanın devreye girmesinin iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırabileceği değerlendirmesi paylaşıldı.

Parlamenter diplomasi boyutunda ise iki meclisin dışişleri komisyonları arasında bir mutabakat zaptı imzalanması fikri öne çıktı. Ürdün Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Heysem ez-Ziyadin, böyle bir belgenin temasları daha hızlı ve düzenli bir zemine oturtacağını söyledi. Bu yaklaşım, teknik düzeyde komisyonlar arası takvim, gündem ve bilgi paylaşımı mekanizmalarının kurumsallaşmasına işaret ediyor.

Siyasi gündemde Filistin başlığı belirginleşti. Ziyadin, Türkiye’nin Filistin davası ile Gazze ve Kudüs konularındaki tutumu nedeniyle teşekkür ettiğini ifade etti. Bu vurgu, Ankara-Amman hattında bölgesel krizler ve insani gündemler üzerinden ortak söylem üretme kapasitesinin, ikili ilişkilerin siyasi kredibilitesini etkileyen bir unsur olarak görüldüğünü gösteriyor.

Daha geniş çerçevede, Türkiye ile Ürdün’ün ilişkileri güvenlik, göç, enerji ve ticaret koridorları gibi alanlarda bölgesel gelişmelerden doğrudan etkileniyor. Bu ziyaret, yürütme organları dışındaki kanalların da devreye girdiği bir temas seti oluşturdu. STA’nın yeniden değerlendirilmesi ve mutabakat zaptı gibi araçlar, siyasi iradenin somut takvim ve teknik müzakere süreçlerine dönüşmesi halinde, ikili gündemin daha öngörülebilir bir zemine taşınmasına katkı sağlayabilir.

Önümüzdeki dönemde sürecin yönünü, STA’nın kapsamı ve takvimi, komisyonlar arası mutabakatın içeriği ve bölgesel dosyalarda (özellikle Filistin) eşgüdümün düzeyi belirleyecek. Bu başlıklar, hem ticari aktörler hem de kamu kurumları açısından risk yönetimi, düzenleyici uyum ve siyasi iletişim kanalları bakımından yakından izlenmesi gereken alanlar olarak öne çıkıyor.

Ülke Etkisi: Türkiye ve Ürdün’de parlamentolar arası temasların artması, yürütme düzeyindeki görüşmelere ek bir koordinasyon kanalı açabilir. STA’nın yeniden gündeme gelmesi, ticaret politikası ve gümrük uygulamalarında düzenleyici başlıkları öne çıkarabilir.

Sektör Etkisi: STA tartışması, ihracatçı sektörler ve lojistik firmaları için pazar erişimi, tarife ve menşe kuralları gibi konuları yeniden masaya getirebilir. Mutabakat zaptı, iş dünyasının gündeminin parlamenter kanallara daha düzenli taşınmasını kolaylaştırabilir.

Piyasa Etkisi: Ticaret anlaşması sinyalleri, sınır ötesi ticaret beklentileri üzerinden şirket gelir projeksiyonlarını ve ülke risk algısını etkileyebilir. Bölgesel siyasi eşgüdüm vurgusu, jeopolitik risk priminin fiyatlanmasında izlenen göstergelerden biri haline gelebilir.