Rabia Naz dosyası için AİHM’den Türkiye’ye üç soru geldi

Rabia Naz dosyası AİHM’de yeni aşamaya geçti; Türkiye’den tazminat, etkili soruşturma ve makul süre başlıklarında yanıt istendi.

Şaban Vatan’ın 30 Aralık 2025 tarihli başvurusu üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, dosyayı 14 Eylül 2026’da Türkiye’ye bildirdi. Mahkeme henüz esas hakkında karar vermedi; bu aşamada hükümetin savunması ve başvurunun kapsamı değerlendirilecek.

Üç soru AİHM dosyasında

AİHM’nin Türkiye’ye yönelttiği ilk başlık, Anayasa Mahkemesi kararından sonra aileye ödenmesine hükmedilen 350 bin liralık manevi tazminatın yeterli giderim sağlayıp sağlamadığı oldu. Bu soru, dosyanın yeniden soruşturma makamlarına gönderilmemiş olmasıyla birlikte ele alınıyor.

İkinci başlık, Rabia Naz Vatan’ın ölümüyle ilgili devletin etkili soruşturma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine ilişkin. Üçüncü başlık ise iç hukukta geçen süreye odaklanıyor; AİHM, dosyanın Anayasa Mahkemesi önünde yaklaşık beş yıl beklemesinin makul süre ölçütüyle bağdaşıp bağdaşmadığını sordu.

350 bin liralık giderim tartılıyor

Rabia Naz Vatan, 12 Nisan 2018’de Giresun’un Eynesil ilçesinde, ailesinin yaşadığı evin yakınında ağır yaralı bulundu. 11 yaşındaki çocuk kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi ve olayın ardından başlatılan ceza soruşturması takipsizlik kararıyla sonuçlandı.

Aile, ilk aşamadan itibaren ölümün intihar olarak değerlendirilmesine itiraz etti. Şaban Vatan, kızının nasıl yaralandığının bütün yönleriyle açıklığa kavuşturulmadığını savundu ve soruşturmadaki eksiklerin giderilmesi için yıllar boyunca başvuru yaptı.

Anayasa Mahkemesi, 2025’te verdiği kararda incelemede eksik kalan yönler bulunduğu gerekçesiyle yaşam hakkı bakımından ihlal kararı verdi. Yüksek Mahkeme, aile lehine 350 bin lira manevi tazminata hükmetti; ancak dosyanın yeniden soruşturulması yönünde karar kurmadı.

Bakanlık dosyayı yeniden inceliyor

AİHM süreci ilerlerken dosya Türkiye’de de başka bir kanaldan yeniden ele alındı. Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Rabia Naz Vatan’ın ölümüne ilişkin dosyayı incelemeye aldı.

Bu tablo, aynı olayla ilgili iki ayrı hukuki hattın birlikte yürüdüğü anlamına geliyor. İçeride bakanlık birimi dosyayı gözden geçirirken, AİHM tarafında Türkiye’nin tazminatın yeterliliği, soruşturmanın etkinliği ve yargısal sürenin uzunluğu konularında vereceği yanıt beklenecek.

Mahkeme başvuruyu kabul edilebilir bulursa dosyanın esası üzerinden yaşam hakkı ve usul yükümlülükleri bakımından değerlendirme yapacak. Aksi yönde bir değerlendirmede ise AİHM süreci daha sınırlı bir kararla kapanabilir; bu ihtimal, bakanlık incelemesinin Türkiye’deki seyrini doğrudan ortadan kaldırmaz.

Dosyada açık kalan başlıklar, Türkiye’nin savunmasının içeriği ve bakanlık incelemesinin yeni bir adli adıma dönüşüp dönüşmeyeceği. AİHM’nin sonraki değerlendirmesi, hem ailenin giderim talebinin kapsamını hem de Rabia Naz Vatan’ın ölümüne ilişkin soruşturma standardının nasıl ele alınacağını belirleyecek.